İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/477 K.2025/276

T.C. İstanbul Anadolu 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/477 Esas

KARAR NO: 2025/276

DAVA

Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 03/07/2024

KARAR TARİHİ: 29/04/2025

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında ticari ilişki bulunduğunu, davalı borçlunun müvekkilinden mal ve hizmet satın aldığını, karşılığında 8 adet irsaliyeli fatura düzenlendiğini ve e söz konusu fatura davalı borçluya teslim edildiğini, alacağın ödenmesi için davalı tarafla şifahen görüşülmüş ise de tahsilat gerçekleştirilemediğini, müvekkili şirket adına ---- sayılı dosya ile icra takibi başlatıldığını davalının haksız olarak takibe itiraz ettiğini beyan ederek itirazın iptaline, takibin devamına, davalının %20’den az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı tarafa usulüne uygun tebligat yapıldığı ancak davalının cevap dilekçesi sunmadığı görüldü.

------Esas sayılı dosyası dosyamız arasına alınmıştır.

İncelemesinde; davacı alacaklının davalı borçlu aleyhine 4.967,40 EURO asıl alacak ve 427,10 EURO faiz olmak üzere toplam 5.394,52 EURO bedelli takip başlattığı, ödeme emrinin borçluya 13.05.2024 tarihinde tebliğ edildiği, 20.05.2024 tarihinde borçlunun ödeme emrine itiraz ettiği, takibin durduğu, itiraz dilekçesinin alacaklıya tebliğ edilmediği görüldü.Taraf defter ve kayıtlarını incelemek üzere dosya mali müşavir bilirkişiye tevdi edilmiş olup bilirkişi ------- hazırlamış olduğu raporda özetle; davacının yasal ticari defterleri usul yönünden incelendiğinde.

2022 ve 2023 yıllarında e-defter kullanıcısı mükellef olduğu, incelenen GIB onaylı Yevmiye ve Defter-i Kebir e-defter beratlarının süresinde yapıldığı, aynı yıllara ilişkin fiziki ortamda tutulmak zorunda olunan Envanter defterlerinin noter onaylarının süresinde tasdik edildiği, ticari defterlerin T.T.K’ nu ve V.U.K’ nu hükümlerine göre usulüne uygun tutulduğu,

davacı şirketin kendi defter kayıtlarının birbirini doğruladığı ve sahibi lehine delil niteliği taşıdığı görüldüğünü, davalı------ tarihinde sunmuş olduğu belgelerden mahkemenin müzekkere ile dosyaya kazandırdığı vergi dairesi sicil dosyası kayıtlarından ikinci sınıf işletme defteri tutan mükellef konumunda olduğunun, davacı şirketin incelenen kendi ticari defterlerinde, davalı ------açık hesabından----- takip tarihi itibariyle --- karşılığı 4.967,43 EUR tutarında alacaklı gözüktüğünü, davalının ikinci sınıf işletme defteri tutan mükellef olduğunu, işletme defterleri;

------- ne sadece gelir ve gider kalemlerinin kaydedilebildiğini, diğer bir deyişle; işletme defter kayıtları üzerinden cari/açık hesap takibi yapılamadığını, ödeme tahsilat gibi kayıtların izlenemediğinden davalının davacıdan yapmış olduğu sadece alımların tespit edilebileceğini, bu alımlara karşılık ödeme yapılıp yapılmadığının tespitinin mümkün olmadığını, bu çerçevede;

davalının işletme defterinin “GİDER” bölümüne davacı-------- adet fatura karşılığı KDV DAHİL 12.375,83 EUR tutarında “alım” yaptığına ilişkin davacı lehine kayıt yaptığını, bu faturaların tümünün davanın davacının incelenen kendi defter kayıtlarında davalı aleyhine alacak kaydetmiş olduğu ve takip dayanağı yapmış olduğu faturalardan ibaret olduğunun görüldüğünü belirtmiştir.Tarafların tacir olup olmadığı hususunun tespitine ilişkin bağlı bulundukları vergi dairesine yazı yazılmış olup gelen yazı cevapları dosyamız arasına alınmıştır.Dava.

İİK 'nın 67. Maddesine davalı itirazın iptali davasıdır.6100 sayılı HMK. 114/1-c maddesi uyarınca mahkemenin görevli olması dava şartı niteliğinde olup, mahkemece davanın her aşamasında re'sen dikkate alınmalı, dava şartının bulunmaması halinde HMK.'nın 115/2. maddesi uyarınca davanın usulden reddine karar verilmelidir.6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunun 4. maddesine göre, bir davanın ticari dava sayılması için ya uyuşmazlık konusu işin,

tarafların her ikisinin birden ticari işletmesi ile ilgili olması ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesi ile ilgili olup olmamasına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu'nun veya diğer kanunlarda o davaya asliye ticaret mahkemesinin bakacağı yönünde düzenleme bulunması gerekir.T.T.K.'nun 14.maddesine göre “bir ticari işletmeyi kısmen dahi olsa kendi adına işleten kimseye tacir denir.” Aynı Yasa'nın 17.maddesi hükmünce de;

“iktisadi faaliyeti nakdi sermayesinden ziyade bedeni çalışmasına dayanan ve kazancı ancak geçimini sağlamaya yetecek derecede az olan sanat ve ticaret sahipleri tacir değildir.” düzenlemesi yer almaktadır.5362 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanun'unun 3’üncü maddesinde, Esnaf ve sanatkâr, ister gezici ister sabit bir mekânda bulunsun, ---------- belirlenen esnaf ve sanatkâr meslek kollarına dahil olup, ekonomik faaliyetini sermayesi ile birlikte bedenî çalışmasına dayandıran ve kazancı tacir veya sanayici niteliğini kazandırmayacak miktarda olan,

basit usulde vergilendirilenler ve işletme hesabı esasına göre deftere tabi olanlar ile vergiden muaf bulunan meslek ve sanat sahibi kimseler olarak ifade edilmiştir.

Ayrıca TTK’nun 1463.maddesinde de, önce 17.maddeye gönderme yapılarak, ------- bu konuda kararname çıkarması halinde onlarda gösterilen miktardan aşağı gayrisafi geliri bulunan sanat ve ticaret erbabından başka hiç kimse kanunun 17.maddesinde tarif edilen esnaftan sayılamaz denmek suretiyle tacir veya esnafın hangi kriterlere göre saptanacağı açık bir biçimde gösterilmiştir.Gerçekten, ---- ile T.T.K.'nun 1463.maddesine göre esnaf ve küçük sanatkar ile tacir ve sanayicinin ayrımına dair esaslar tespit edilmiştir.

Buna göre;

1-Koordinasyon kurulunca tespit ve yayınlanacak esnaf ve küçük sanatkar kollarına dahil olup da gelir vergisinden muaf olanlar ile kazançları götürü usulde vergilendirilenler ve işletme hesabına göre, defter tutanlardan iktisadi faaliyetleri nakdi sermayesinden ziyade, bedeni çalışmalarına dayanan ve kazançları ancak geçimlerini sağlamaya yetecek derecede az olan ve Vergi Usul Kanunu'nun 177.maddesinin 1.fıkrasının 1 ve 3 nolu bentlerinde yer alan limitlerin yarısını, iki numaralı bendinde yazılı nakdi limitin tamamını aşmayanların esnaf ve küçük sanatkar,

2-Vergi Usul Kanunu’na istinaden birinci sınıf tacir sayılan ve bilanço esasına göre defter tutanlar ile işletme hesabına göre defter tutan ve birinci madde de belirtilenlerin dışında kalanların tacir ve sanayici sayılmaları kararlaştırılmıştır.Bir kimsenin Vergi Usul Kanunu'na göre esnaf sayılması,

TTK yönünden de esnaf kabul edilmesini gerektirmez. ---- ya da ------- kayıtlı olmamak da tacir olmamanın kesin bir kanıtı olmadığı gibi, vergi mükellefi olup olmamak da tacir ve esnaf ayrımında kesin bir ölçüt olarak kabul edilemez----------------Somut olaya döndüğümüzde dosya kapsamında mevcut vergi dairesi müdürlüğü yazı cevabı ve ekindeki beyannamelere göre davalının muhtasar vergisi yönünden vergi kaydı bulunduğu ve yıllık kazancının yukarıda açıklanan sınırı aşmadığı,

işletme esasına göre defter tuttuğu anlaşılmakla, bilirkişi tarafından yapılan tespit de dikkate alındığında davalının buna göre tacir olarak kabul edilmesi mümkün görülmemiştir.

Gelen yazı cevaplarından davalının tacir sıfatının bulunmadığı anlaşılmakla davanın Genel Mahkemeler olan Asliye Hukuk Mahkemelerinde görülmesi gerektiği kanaatiyle davanın görevsizlik nedeniyle reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.