İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/590 K.2025/88

Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile dava dışı ... Tur. Teks. İnş. ve Oto San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında akdedilen 21.02.2014 tarihli sözleşme kapsamında davalı banka tarafından 26.06.2015 tarihli ... nolu 151.000,00 TL bedelli ve 25/06/2015 tarihli ... nolu 378.000,00 TL değerindeki bir adet teminat mektubunun müvekkili şirkete teslim edildiğini, müvekkili tarafından ....

Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası üzerinden açılan davada teminat mektubunun nakde çevrilmesi yönünde karar düzenlendiğini ve dosyanın istinaf aşamasında olduğunu, davaya konu sözleşme gereği dava dışı ... firmasınca ödenmesi gereken işçilik alacakları ve arabuluculuk masraflarına ilişkin müvekkil şirket alacağının tahsil edilemediğini, davaya konu teminat mektubu ile garanti altına alınan risk doğduğunu belirterek davanın kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava, muhatabı olunan banka teminat mektubu bedelinin tahsili istemine ilişkindir. Dosyanın incelenmesinde, davanın 03/03/2022 tarihinde.... Asliye Ticaret Mahkemesinde açıldığı, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...sayılı kararı ile "Tevzi tarihi itibari ile finans mahkemelerinin münhasıra görevli olduğu anlaşıldığından, dosyanın finans mahkemeleri sıfatıyla incelenmek üzere İstanbul 6. 7. 8. Ve 9. Asliye ticaret mahkemelerine tevzi olunması için İstanbul Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosu'na gönderilmesine" karar verildiği, buna istinaden dosyanın mahkememize tevzi edilerek mahkememizin yukarıdaki sırasına kaydının yapıldığı görülmüştür.

Her ne kadar davacı tarafça, dava dışı ... Tur. Teks. İnş. ve Oto San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında akdedilen 21.02.2014 tarihli sözleşme kapsamında davalı banka tarafından 26.06.2015 tarihli ... nolu 151.000,00 TL bedelli ve 25/06/2015 tarihli ... nolu 378.000,00 TL bedelli teminat mektuplarının davacı şirkete teslim edildiği, müvekkili tarafından ....

Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası üzerinden açılan davada teminat mektubunun nakde çevrilmesi yönünde karar düzenlendiği ve dosyanın istinaf aşamasında olduğu, davaya konu sözleşme gereği dava dışı ... firmasınca ödenmesi gereken işçilik alacakları ve arabuluculuk masraflarına ilişkin müvekkili şirket alacağının tahsil edilemediği gerekçesi ile davaya konu teminat mektupları ile garanti altına alınan riskin doğduğu belirtilerek dava konusu iki adet teminat mektubunun nakde çevrilerek tahsili talep edilmiş ve teminat mektubunun nakde çevrilmesine ilişkin davada finans mahkemelerinin görevli olduğundan bahisle gönderme

kararı verilmiş ise de davaya konu teminat mektubunun nakde çevrilmesine ilişkin uyuşmazlık çözümünde bankacılık kanunu uygulanmayacağı gibi esasen uyuşmazlık finans mahkemelerinin görevlendirilmesine ilişkin Hakim ve Savcılar Kurulu Birinci Dairesi'nin 25/11/2021 tarihli 1232 numaralı kararı ile 26/09/2004 tarihli ve 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun'un 5. Maddesinin birinci fıkrası uyarınca;

1)13/01/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. Maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinden,

2)22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ila 969. Maddelerinden,

3)19/10/2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu'ndan (142.maddesinde düzenlenenler hariç),

4)23/02/2006 tarihli ve 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu'ndan,

5)21/11/2012 tarihli ve 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu'ndan,

6)06/12/2012 tarihli ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'ndan,

7)20/06/2013 tarihli ve 6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun'dan, kaynaklanan bir uyuşmazlık da değildir.

Şöyle ki davacı tarafça dava konusu edilen 151.000,00 TL tutarlı teminat mektubunun iadesine ilişkin dosyamız gibi davalı banka aleyhine açılan .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün istinaf edilmesi üzerine İstanbul BAM.

12. HD'nin 2021/1757 Esas, 2024/602 Karar sayılı ilamında da "Hukukumuzda banka teminat mektupları konusunda açık bir düzenleme bulunmamakta, 6098 sayılı TBK’nun 128. maddesinde düzenlenen üçüncü kişinin fiilini üstlenme kapsamında bir tür garanti sözleşmesi olarak değerlendirilmektedir.

Garanti veren banka, muhatabın ödeme talebi halinde ancak zamanaşımı, sahtelik gibi kendisine ait olan def’ileri ileri sürebilir veya teminatın ödenmemesi hususunda mahkemece verilen bir tedbir kararının bulunması halinde ödemekten kaçınabilir. Bu durumların söz konusu olmaması halinde ise, banka ancak ödeme talebinin hakkın kötüye kullanılması mahiyetinde olduğuna dair elinde likit delil bulunması halinde ödeme talebini reddedebilir.

Likit delil ile kastedilen ise, bankanın yorumunu eklemeden ödeme talebinin dürüstlük kuralına aykırılığını ortaya koyan delildir. Banka ödeme talebini aldığında durumu derhal lehdara bildirmelidir ki, lehdar talebin haksızlığına ilişkin kendi elindeki likit delilleri bankaya ibraz edebilsin.

İlk talepte ödeme kaydını içeren teminat mektuplarında ise risk banka üzerinde değil, lehdar üzerinde olduğundan ödeme talebi halinde esasa ilişkin inceleme yapılmaksızın ödeme yapılması gerekir.

... davacının tüm mektup bedelini talep hakkı bulunmakla, hükmedilen tutara 02.06.2017 tarihinden itibaren avans faizine hükmedilmesi gerekmektedir" gerekçesi ile kararı kaldırarak "Davanın kabulüne, 151.000-TL'nin 02/06/2017 tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi işletilerek davalıdan tahsiliyle davacıya ödenmesine," karar vermiştir.

İstinaf ilamında da belirtildiği üzere somut olay yönünden her ne kadar davalı banka olarak gösterilmiş ise de teminat mektubunun nakde çevrilmesine ilişkin talepte risk banka üzerinde olmayıp, lehtar üzerinde olduğundan risk gerçekleştiğinde ödeme talebi halinde esasa ilişkin herhangi bir inceleme yapılmaksızın ödeme yapılması gerektiği, bu nedenle somut olayda bankacılık kanununun uygulanmasını gerektirir yasal bir düzenleme olmadığı gibi uyuşmazlığın ihtisas mahkemelerince görülmesini gerektirir bir durum da bulunmamaktadır. Bu nedenle davanın ilk tevzi edilen.... Asliye Ticaret Mahkemesinde çözümlenmesi gerekmektedir.

Açıklanan sebeplerle, mahkememizin "ihtisas mahkemesi olarak" bu davada özel görevli bulunmaması nedeniyle dava dosyasının "doğal hakim ilkesi gereği.... Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Katip ... · e-imzalıdır