İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/970 K.2026/304

Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili şirketin, son meşru hamili olduğu, dava dışı ... Şti. tarafından keşide edilen ... Bankası T.A.O. ...Şubesi'ne ait ... numaralı, 02.11.2025 keşide tarihli ve 184.330,00.-TL. bedelli çeki kaybetmek suretiyle zayi ettiğini, müvekkili şirket tarafından 23.09.2025 tarihinde ... 15. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...E. Sayılı dosyası tahtında ödeme yasağı talepli olarak çek iptali davası açıldığını ve ...

15. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından, mezkur çek hakkında ödeme yasağı kararı verildiğini, ... 15. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verilen ödeme yasağı kararına istinaden, çekin 3. Şahıslarca bankaya ibraz edilmesi halinde ödeme yapılmaması ve çek ibraz edildi ise kim tarafından ve hangi tarihte ibraz edildiği hakkında bilgi verilmesinin istenildiğini, ...

Bankası Genel Müdürlüğü'nün ... tarihli yazı cevabında, çekin 03.11.2025 tarihinde bankalararası takas aracılığı ile ...'a ibraz edildiğinin ifade edildiğini, davalılardan ... A.Ş. tarafından ... 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...D.İş sayılı dosyası tahtında ihtiyati haciz talep edildiğini ve ... K. Sayılı kararı ile müvekkili şirket hakkında ihtiyati haciz kararı verildiğini, işbu karara istinaden ... 6. İcra Müdürlüğü'nün ...E.

Sayılı dosyası tahtında başlatılan takip kapsamında müvekkili şirketin banka hesaplarına haciz konulduğunu, müvekkili şirketin banka hesaplarındaki bloke ile birlikte, kaybettiği çekin kötü niyetli kişilerin eline geçtiğini öğrendiğini, müvekkili şirket tarafından çekin ziya ile ilgili şüpheliler hakkında ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... soruşturma numaralı dosyasında şikayette bulunduğunu, soruşturmanın devam ettiğini beyanla çekle ilgili ... 6. İcra Müdürlüğü'nün ...

E. sayılı dosyası tahtında davalılardan ... A.Ş.'ye ödenen 242.394,70.-TL.'nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile müvekkili şirkete ödenmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; huzurdaki davanın bir istirdat davası olduğunu, 7445 sayılı Kanun ile değişik TTK m. 5/A uyarınca 01.09.2023 tarihinden itibaren bu davalarda arabuluculuğun dava şartı haline getirildiğini, ancak 09.12.2025 tarihinde açılan davada bu şartın yerine getirilmediğini belirterek davanın usulden reddini talep etmiştir. Ayrıca, icra dosyasına konu ödemenin davacı tarafından değil, dava dışı borçlu ... Ltd.

Şti. tarafından yapıldığını, bu durumun tahsilat makbuzu ile sabit olduğunu ileri sürerek, davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini savunmuştur. İşin esasına ilişkin olarak ise; müvekkili faktoring şirketinin dava konusu çeki, müşterisi ...Şti. ile akdedilen 09.09.2025 tarihli faktoring sözleşmesi kapsamında, 6361 sayılı Kanun’a uygun olarak e-arşiv faturası karşılığında ve ciro silsilesine uygun şekilde devraldığını beyan etmiştir.

Çekteki imzanın sahte olduğu iddialarına karşı, imzaların istiklali ilkesi gereği müvekkilinin iyiniyetli meşru hamil olduğunu, ağır kusur veya kötü niyetinin bulunmadığını, davacının şahsi def’ilerini müvekkiline karşı ileri süremeyeceğini ifade etmiştir.

Çek hakkındaki ödeme yasağı kararının icra takibine engel teşkil etmediğini ve çek zayi davasının, faktoring işleminin tamamlanmasından yaklaşık bir buçuk ay sonra açıldığını vurgulayan davalı vekili, imza incelemesi yapılması durumunda mukayese imzaların çekin devir tarihi olan 09.09.2025 tarihinden öncesine ait ve yakın tarihli olması gerektiğini belirtmiştir.

Sonuç olarak, müvekkilinin iyiniyetinin korunması gerektiğini savunarak haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Taraflar arasında uyuşmazlık bulunan hususların;Dava dışı .... Ltd. Şti'nin keşidecisi, davacının lehtarı ve ilk cirantası olduğu çekteki davacı lehtar ilk cirantanın kendi imzasının sahte olduğu, çekin cirolanmadan önce zayi edildiği iddiasıyla dava konusu çek keşidecisi dava dışı ...Ltd. Şti tarafından icra dosyasına ödenen bedelin davalılardan istirdatı isteminden ibaret olduğu anlaşıldı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların beyanları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre;

7155 sayılı Kanun'un 20. maddesi ile 6102 sayılı TTK'ya eklenen dava şartı olarak arabuluculuk başlıklı 5/A maddesinde; "(1) Bu kanunun 4. maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." düzenlemesi getirilmiştir.

Ticari davalarda arabulucuya başvuru zorunluluğu getiren TTK m. 5/A hükmü 28.03.2023 tarihli ve 7445 sayılı Kanunun 31. maddesiyle bu fıkrada yer alan ''paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında'' ibaresi ''para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında'' şeklinde değiştirilmiştir.01.09.2023 tarihinde yürürlüğe giren 7445 sayılı Kanun'un31.maddesi ile değişik TTK'nın 5/A maddesinin son hali "Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında,

dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." şeklinde olmuştur.

Eldeki dava, 09.12.2025 tarihinde açılmıştır. Bu yasal düzenlemeler gereğince, dava şartı arabuluculuk kapsamında kalan ticari davalarda dava açılmadan önce uyuşmazlıkla ilgili arabulucuya başvurup anlaşılamaması halinde son tutanağın aslının veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğinin dava dilekçesine eklenmesi zorunludur. Arabulucuya başvurulmadan doğrudan dava açıldığının anlaşılması halinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilecektir.

Genel dava şartlarının düzenlendiği 6100 sayılı HMK'nın 115. maddesinde; dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için mahkemenin kesin süre vereceği; dava şartı noksanlığının, mahkemece, davanın esasına girilmesinden önce fark edilmemiş, taraflarca ileri sürülmemiş ve fakat hüküm anında bu noksanlık giderilmişse, başlangıçtaki dava şartı noksanlığından ötürü, davanın usulden reddedilemeyeceği ifade edilmiştir.

Ancak 6325 sayılı HUAK'ın 18/A(2) maddesinde, kanun koyucu açık düzenleme yaparak, arabuluculuk dava şartının tamamlanabilir nitelikte olmadığı konusunda iradesini net olarak ortaya koymuştur. Bu nedenlerle, 6325 sayılı HUAK'ın 18/A(2) hükmünün özel ve emredici nitelikte olması nedeniyle, HMK'nın sonradan tamamlanabilen dava şartlarına ilişkin 115. maddesi hükmünün uygulanma olanağı bulunmamaktadır.

Bu bilgilere göre; 7445 sayılı Kanun'un 31. madde hükmü ile TTK'nın 5/A hükmünde değişiklik yapıldığı, davanın icra dosyasına ödenen bedelin istirdadı istemine ilişkin olduğu ve mutlak ticari dava olduğu, konusunun da bir miktar para olduğu, kanunda istirdat davalarının dava şartı arabuluculuk kapsamında kabul edildiği, istirdat davasının da 01.09.2023 tarihinden itibaren dava şartı olarak zorunlu arabuluculuk kapsamında olduğu anlaşılmaktadır.

Dosya kapsamından dava açılmadan önce arabuluculuk kurumuna başvurulmamış olduğunun anlaşıldığı, anılan dava şartının dava açıldıktan sonra tamamlanmasını mümkün kılan yasal bir düzenlemenin mevcut olmadığı, dava şartlarının HMK. 116 Maddesinde düzenlenen ilk itirazlardan önce değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Mahkememizce buna rağmen davacı tarafa 15/04/2026 tarihli ön inceleme tutanağı ile 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-2 maddesi gereğince arabuluculuk son tutanağın aslını mahkememize sunmak üzere davacı tarafa 1 haftalık kesin süre verildiği davacı tarafından bu süre içerisinde herhangi bir beyan ve belge sunulmadığından dava açılmadan önce arabuluculuk başvurusunda bulunulmadığının anlaşıldığı sabittir.

Arabuluculuk dava şartının yerine getirilip getirilmediği yargılamanın her aşamasında ve kanun yolu aşamasında da re'sen dikkate alınır. Bu saptama karşısında, aşağıdaki şekilde arabuluculuk dava şartı yerine getirilmediğinden HMK madde 115. maddesi uyarınca davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiştir.

Katip · e-imzalıdır Hakim · e-imzalıdır