İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2016/1187 K.2018/643

Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Zayi davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.

DAVA /

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; müvekkiline ait ...işyeri nolu ... Elemanları isimli işyerinin çıkan yangın sonucunda yandığını, yangının 22/11/2016 tarihinde olduğunu, müvekkilinin işyerine 25/11/2016 tarihinde girebildiğini, ve ticari emtia ve Ticari işletmesinde bulunan tüm ticari defter ve faturalar vergiye esas belgeler için zayi olduğunu 2010/2011/2012/2013/2014/2015 yıllarına ait tüm defter ve fatura, irsaliye yevmiye kebir envanter ve 2016 kasım ayına ait satış faturaları zayi olduğunu buna ilişkin zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE /

Somut olayda hukuki ihtilaf davada zayi belgesi verilmesinin şartlarının oluşup oluşmadığı noktasındadır.

Davacı yanın aksi kanıtlanamayan beyanına göre öğrenme tarihinden itibaren hak düşürücü sürede dava açılmıştır.

Tacirin tutmakta olduğu yasal defter ve begelerin zayii olması halinde bunu bir tespit belgesi ve ilamı ile hüküm altına aldırması mümkündür.

Ancak bunun için tek başına mücbir sebebin ortaya çıkmış olması yetmez ve aynı zamanda zayii olduğnu bildirdiği defter ve belgelerin varlığının da kanıtlanması gerekecektir. Bu anlamda mahkemenin delil toplama serbestisi yasadan kaynaklanmaktadır.

1- Ticari defterler açısından : Davacı beyanı doğrultusunda İstanbul ... Noterliğinden gelen yazı cevabına ; 2010-2014 yılı defterlerinin yevmiye ve envanter defterleri açısından " sadece açılış tasdiklerinin " yapıldığı hiçbirin kapanış tasdikinin bulunmadığı kebir defteri ile ilgili bir tasdik durumun olmadığı, 2015 yılı defterlerinin ise açılış tasdiklerinin bile teyit edilmediği görülmüştür.

Zayi belgesi bir tacir için belli müeyyideleren kurtulma açısından önemli bir belge olup, talep halinde de bu belgenin aynı titizlikle incelenip verilmesi gerekir. Örneğin böyle bir belge ile davacı bir davada defterlerini ibrazdan kurtulabilecek ve bunu da haklıb bir nedene bağlayacaktır. Bu nedenle ilgili defterin varlığı konusunda tereddüt olmamalıdır.

Kapanış tasdiki bulunmayan yevmiye ve envanter defterleri yönünden şartlar oluşmamıştır. Kebir defterinin ve 2015 yılına ilişkin hiçbir defterin tasdik durumu teyit edilmediğinden zayi belgesi talebi kabul edilmemiştir.

2- Faturalar açısından : Davacı yanın bildirdiği fatura serisi A serisi ... no arası olup; iktisat Mataası ise A serisi ... numaralar hakkında teyit vermiş ancak daa konusu edilen seri ve numaraların kendi matbaalarında basıldığına ilişkin davacı iddiasını doğrulamamıştır.

Bu nedenle kanıtlanamayan davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM / Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Kanıtlanamayan davanın REDDİNE,

2-Alınması gereken 35,90 TL ret harcından peşin alınan 29,20 TL mahsubu ile eksik kalan 6,70 TL harcın karar kesinleştiğinde davacıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

3-Yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,

4-HMK 120. Maddesi gereğince; davacı tarafından yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE,

Katip ... Hakim ...