İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/245 K.2024/824

Mahkememizde görülmekte olan ve taraflar arasında düzenlenen sigorta poliçesinden kaynaklanan itirazın iptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili şirket ve ... Sigorta A.Ş.'nin sigortalısı olan dava dışı ... Ürünl. Şti. Arasında taşımacılık için sözleşme akdedildiğini ve gönderinin 13.07.2018 tarihinde müvekkil şirkete ait araç ile İzmir adresinden teslim alındığını ve 19.07.2018 tarihinde irsaliyede şart koşulduğu gibi -18 derecede Hamburg Almanya adresine teslim edildiğini, teslim tarihinden 11 ay sonra dava dışı ... Ürünl. ..Şti.'nin sgirota şirketi olan ...

Sigorta A.Ş'nin mail yolu ile söz konusu nakliyeyi yapan aracın sıcaklığının -8,1 derece olması sebebiyle alıca firmanın gönderiyi kabul etmediğini bildirmiş, ve sigortalısı dava dışı şirket ile aralarında bulunan sözleşme gereğince ödemiş olduğu 40.569,53-EUR tutarındaki zararın müvekkili şirket tarafından karşılanmasının talep edildiğini, bunun üzerine müvekkili şirketin 07.06.2019 tarihinde söz konusu durumu müvekkil şirket ile ... Sigorta A.Ş.

Arasındaki CMR Sigorta Sözleşmesine aracılık eden ...Hizm. Ltd. Şti aracılığıyla ... Sigorta A.Ş. Ye bildirdiklerini ancak davalı şirketin müvekkil şirket tarafından kendilerine bildirilen 40.569,53-EUR tutarındaki hasar talebini reddettiğini, işbu talebi reddedilen müvekkili şirketin 01.07.2019 tarihinde dava dışı ... Ltd. Şti.ye ortada herhangi bir zarar olduğunu kabul etmemekle beraber söz konusu zararın sigorta şirketi tarafından karşılanması gerektiğine ve bu zarardan ...

Ltd. Şti.'nin sorumlu olduğuna ilişkin bir ihtarname gönderildiğini, akabinde ... Sigorta A.Ş. Tarafından müvekkili aleyhine 40.569,53-EUR değerinde tazminat davası açıldığını ve müvekkili şirkettin 45.199,00-EUR borçlu olduğunun tespit edildiğini ve ... sigorta ile müvekkilinin 15/02/2022 tarihli Sulh ve İbra Protokolü ile tarafların 13.000,0-EUR üzerinde anlaştıklarını ve müvekkili şirketin bu tutarı ...

Sigortaya yatırdığını, davalı şirketin müvekkili şirketin hasar talebini karşılamaması üzerine taraflarınca .... İcra Müd. ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattıklarını ve davalı şirketin itirazı üzerine takibin durduğunu, itirazın iptali ile takibin devamını, davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacı tarafın delillerinin tamamını ve Türkçe tercümelerini tarafına tebliğ etmediğini, davanın zamanaşımı süresi geçtikten sonra açıldığını, hasar tarihinin 19.07.2018 olduğunu ve davanın 13.04.2023 tarihinde açıldığını, taşıma uluslararası karayolu taşıması olup CMR konvansiyonu hükümlerine tabi olduğunu ve bu davanın bir yıl içinde açılması gerektiğini, dava konusu yapılan alacak bedelinin dahi nasıl oluşturulduğu ve var ise hasarlı emteanın sovtaj değerlendirilmesine tabi tutulup tutulmadığının anlaşılamadığını, hasarlanan mala ilişkin gerçek bir tespit yapılmadığını,

dava konusu hasarın emtianın tesliminden 11 ay sonra müvekkili şirkete bildirildiğini ve emtiaların tesliminde CMR üzerine hasar şerhi duşulduğunu ancak davacı yanın bu durumu sigorta şirketine bildirmediğini, müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçe teminatı ile sınırlı olduğunu, icra inkar tazminatı talebinin kötü niyetli olduğunu, itirazın kabulü ile davanın usulden reddini, davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.

DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davacı tarafından, dava dışı sigortalının sigorta şirketine protokol kapsamında ödenen tazminatın, nakliyecinin sigortacısı konumunda bulunan davalıdan CMR hükümlerine göre rücuen alacağına yönelik icra takibine yapılan itirazın iptali ile takibin devamı ve %20 icra inkâr tazminatı istemine ilişkindir.

İstinaf Bozma kararı öncesinde mahkememizce ".. Her ne kadar dava dışı ...

Sigorta şirketinin, emtia hasarından kaynaklı olarak dava dışı ... şirketine yapmış olduğu ödemeyi, Hamburg Eyalet Mahkemesi 27. Hukuk Dairesi'nin 22/06/2020 tarihli ilamı esas alınarak dava dışı Aksigorta ile düzenlenen protokol gereğince davacı nakliye şirketinden tahsil etmişse de, hasarın meydana geldiği 19/07/2018 tarihinden sonra, sigortalısı bulunduğu şirkete yapmış olduğu başvurunun reddedildiği 01/07/2019 tarihinden itibaren, davalı sigorta şirketi hakkında bir yıl içinde dava açmadığı ve takip başlatmadığı,

davacının Hamburg mahkemesinden çıkacak sonuca göre hareket etmeyi tercih ettiği, esasında Hamburg Mahkemesinde görülen davanın davacı ile davalı arasındaki ilişkiye etki etmediği, ayrı bir dava olduğu, süreleri de kesmediği bu durumda hasarın tazminine ilişkin takibin ve davanın 1 yıllık zamanaşımı süresinden sonra yapıldığı ve açıldığı anlaşılmakla davanın reddine karar vermek gerekmiş.." kanaatiyle davanın kabulüne dair verilen karar, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi incelemesi neticesinde Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi tarafından 21/03/2024 günlü ve 2024/206 Esas,

2024/480 Karar sayılı ilamıyla "....Mahkemece davanın CMR'nin 32.maddesi uyarınca 1 yıllık zamanaşımı süresi içinde açılmadığından reddine karar verilmiş ise de, CMR Konvansiyonu, taşıyıcının sorumluluklarını belirleyen uluslararası bir sözleşme olup taşıyıcıya karşı yöneltilecek taleplerde CMR'nın 32.maddesindeki zamanaşımı süresi uygulanacaktır.

Somut uyuşmazlıkta, taraflar arasında taşıma ilişkisi bulunmayıp sigorta poliçesinden doğan sigorta ilişkisi bulunduğundan somut olayda anılan maddenin uygulanma yeri bulunmamaktadır. Bu nedenle, İlk Derece Mahkemesince CMR'nin 32.maddesi uyarınca davanın zamanaşımı süresinde açılmadığı gerekçesiyle reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olmuştur.

Bu durumda mahkemece, yukarıda yer verilen açıklamalar ve hükümler uyarınca somut olayda zamanaşımı süresinin dolup dolmadığı araştırılarak, sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmadığından esasa ilişkin istinaf sebepleri incelenmeksizin istinafa konu kararın kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir..." şeklindeki gerekçeyle bozulmuştur.

Taraflarca bildirilen deliller toplanmış, hasar dosyası ve poliçe celp edilmiş, dosya kapsamında bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Mahkememizce görevlendirilen Taşımacılık Uzmanı bilirkişinin 19/08/2024 tarihli raporunda özetle; Dava konusu mallardaki hasarın taşıma sırasında meydana geldiği,

dolayısıyla taşıma işini üstlenen davacı taşımacının oluşan hasardan sorumlu olması gerektiği, alıcının malları hasarlı olarak kabul etmediği ve tahliye sırasında hasar tespiti yaptırdığı dosyadaki belgelerden açıkça anlaşıldığından taşıyıcının sorumluluğunun doğabilmesi için taşıyıcıya ayrıca ayıp ihbarında bulunulmasına gerek olmadığı, davalı taşıyıcı sorumluluk sigortacısının taşıyıcının sorumluluğunu

üstlenmesi sebebiyle poliçe teminatı kapsamında zarardan sorumlu olacağı, taraflar arasında varılan “Sulh ve İbra Protokolü” ile mutabık kalınan 13.000,00 EURO'nun davalının ödemekle yükümlü olduğu azami tazminat miktarı olarak görülmekte olduğu, CMR Konvansiyonu (CMR) 27/1. maddesinde hak sahibine ödenecek tazminat için faiz tutarının %5 olabileceği ancak faiz ve diğer talepleri kararının sayın mahkemenin takdirlerinde olduğu şeklinde görüş bildirmiştir.

Davacı ... Tekstil ve Petrol Ürünleri Sanayi Ticaret Ltd. Şti ... plakalı aracı ile ... Ürün. Gıda Tar. İnş. İth. İhr. San. Tic. Ltd.

Şti'nin Almanya'da yerleşik ...'ya satmış olduğu dondurulmuş balıkları İzmir'den Hamburg'a karayolu ile taşıdığı, araçta Hollanda'daki alıcısına teslim edilecek ayrıca donmuş balıklar bulunduğu, Hamburg'taki teslimat yapıldıktan sonra aracın Hollanda'ya giderek oradaki teslimatı da yaptığı, taşımanın bu haliyle uluslararası taşıma ve CMR Konvansiyonu hükümlerine tabi olduğu, CMR Konvansiyonu 17/1 maddesine göre, taşıyıcı, eşyanın kendisi tarafından teslim alındığı tarih ile gönderilene teslim ettiği tarih arasında uğramış olduğu hasar ve ziyadan sorumlu olduğu,

17/2 maddesine göre ise bu sorumluluktan kurtulmak isteyen taşıyıcı zararın kendisine talimat vermeye yetkili kişinin kusurundan, bu kişi tarafından verilen talimattan, eşyadaki ayıptan ya da kaçınamayacağı ve sonuçlarını önleyemeyeceği bir olaydan doğduğunu ispatlamakla yükümlü olduğu, somut olayda davacı tarafından taşınan emtianın Türkiye’den alınarak Hamburg'a kadar yapılan taşıma sırasında emtianın hasara uğradığı, taşıma sırasında verilen sıcaklık talimatının -18C ila -20 C derece olduğunun 13/07/2018 tarihli davacının emtiayı teslim aldığına dair irsaliyede yazılı olduğu, taşımanın ise -8C derecede yapıldığı,

bunun CMR üzerine not düşüldüğü, Hollanda adresinde teslimatı gerçekleşen ürünün sorunsuz teslim edilmesine rağmen davaya konu Almanya teslimatı olan 9.078,72 Kg.

14 palet donmuş balıkların taşıma sırasında, teslime kadar geçen süre içiresinde hasara uğradığının anlaşıldığı, 13/07/2018 tarihli yüklenen emtiaya ait CMR'nin gönderici talepleri kısmında ürünlerin taşımasının -18°C derecede yapılacağı talimatının taşıyıcıya verilmesine rağmen emtianın tesliminde -8C derecede teslim alındığının CMR üzerine not düşüldüğü bu hali ile taşınan donmuş balıkların uygun sıcaklık koşullarının sağlanmaması nedeniyle taşıma sırasında bozulduğu, CMR 23. Maddesine göre yükün kısmen veya tamamen kaybından dolayı taşıyıcının tazminat ödemekle sorumlu tutulduğu,

tazminatın taşınmak üzere kabul edildiği yer ve zamandaki kıymetine göre hesaplanacağı, dava dışı ... Ürün. Gıda Tar. İnş. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti'nin sigortacısı ... Sigorta A.Ş. tarafından ödenen hasar bedeli ile uyuşmazlığın Hamburg Mahkemesine taşındığı, hasar bedelinin taşıyıcı şirket olan davacı ... Tekstil ve Petrol Ürünleri Sanayi Ticaret Ltd.

Şti'nden talep edildiği, mahkemenin 22/06/2020 tarihli kararı ile emtiada meydana gelen hasar nedeniyle alacaklının boçludan 45.199,00 EUR alacaklı olduğuna hükmedilmesine rağmen taraflar arasında 13.000,00 EUR bedel üzerinden sulh protokolü düzenlendiği, ardından davacı tarafından ödenen bedel ihtara rağmen davalı sigorta şirketi tarafından ödenmemesi üzerine takibe konu edildiği, davalı şirketin itirazı üzerine işbu itirazın iptali davasının açıldığı anlaşıldığı görülmüştür.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;

Taraflar arasında taşıma ilişkisi bulunmayıp uyuşmazlığın sigorta poliçesinden kaynaklı alacağa ilişkin olduğu, davacı tarafından taşınan ve yurtdışında teslim alınan ürünlerin hasarlı bir şekilde teslim edildiğinin davacının bilgisi dahilinde olduğuna dair dosya arasında bir evrak bulunmadığı, 07/06/2019 tarihli e-posta ve 01/07/2019 tarihli ihtarname ile davacının, davalıdan hasarı gidermesi istediği, CMR üzerine taşınan emtiada meydana gelen hasarın yaklaşık 11 ay sonra davalıya bildirildiğinden bahisle davalının hasar ödemesi yapmadığı, esasında taşınan donmuş balıkların satıcısı olan ...

Ürün. Gıda Tar. İnş. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti'nin sigortacısı ...

Sigorta A.Ş. tarafından hasar bedeli ödemesi yapılıp davacıdan talep edilmesi üzerine davacının durumu sigortacısına bildirdiğinin anlaşıldığı, bu haliyle davacının zararı öğrendiği tarihten itibaren sigortacısına başvurduğu, öncesinde zararı öğrendiğine dair dosyada delil bulunmadığı, davalının bu yöndeki savunmalarınıın TTK'nın 1482. maddesindeki "Sigortacıya yöneltilecek tazminat istemleri, sigorta konusu olaydan itibaren on yılda zamanaşımına uğrar" şeklindeki hüküm dikkate alındığında karşılığının bulunmadığı, davanın zamanaşımı süresinde açıldığı,

bilirkişi raporundaki tespitler doğrultusunda davacının alacağının daha fazla olmasına rağmen taleple bağlı olarak 13.000,00 EUR olarak hesaplandığı, talep edilen faizin oranın takip itibarı ile merkez bankasınca 1 yıl veya daha uzun süreli EUR mevduat azami faiz oranını olan 3,75'ten düşük olarak 2,80 olarak belirlendiği, davalı tarafından söz konusu borcun ödendiği veya başka bir nedenle sona erdiğine ilişkin dosyaya herhangi bir delil sunulmadığı,

bu hususlar dikkate alınarak temin edilen bilirkişi raporu doğrultusunda, davalı şirket tarafından yapılan itirazın iptali ile hüküm altına alınan alacağın likit ve bu yöne ilişkin itirazın haksız olması karşısında davacının icra inkar tazminatı istem koşullarının oluştuğu kanaatine varılmakla davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ...