İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/375 K.2026/365

Mahkememizde görülmekte olan finansal kiralamaya konu malın iadesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring Ve Finansman Şirketleri Kanunu kapsamında ... sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmesi akdedildiğini, sözleşmeye istinaden satıcısı ...

Şirketi olan 1 adet, ... marka, ... model türlü, 2022 model yıllı,... plakalı, ... seri numaralı, ... şasi numaralı ve ... motor numaralı Paletli Ekskavatörün davalı şirkete kiralanarak teslim edildiğini, davalı şirketin ödemeleri yapmayarak temerrüde düşmesi üzerine, davalı şirkete ...

27. Noterliğinin ... tarihli ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesinin gönderilerek, vadesi gelmiş tüm borçlarını ve temerrüt faizlerini 60 günlük yasal süre içerisinde ödemesi, ödemediği takdirde finansal kiralama sözleşmesinin fesih olacağı ve sözleşmenin feshini müteakip 3 günlük süre içerisinde finansal kiralama konusu malın müvekkili şirkete teslim edilmesi gerektiği hususlarının ihtar edildiğini, ancak davalı tarafça ödeme yapılmadığı gibi, finansal kiralama konusu malın da müvekkili şirkete teslim edilmediğini, taraflarınca talep edilmesi üzerine, ...

6. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... değişik iş sayılı dosyasından, finansal kiralama konusu malın taraflarına teslimi yönünde ihtiyati tedbir kararı verildiğini, tüm bu nedenlerle davanın kabulü ile mülkiyeti müvekkili şirkete ait olan satıcısı ...

Şirketi olan 1 adet, ... marka, ... model türlü, 2022 model yıllı, ... plakalı, ... seri numaralı, ... şasi numaralı ve ... motor numaralı Paletli Ekskavatörün teslim alındığı şekilde müvekkili şirkete iadesini ve ihtiyati tedbir kararının karar kesinleşinceye kadar devamını talep etmiştir.

Davalı vekili davanın reddini talep etmiştir. Dava, finansal kiralamaya konu malın iadesi istemine ilişkin bulunmaktadır.

Mahkememiz dosyası öncelikle 29.156,49-TL peşin harç yatırılmak suretiyle 1.707.304,00-TL harca esas değer üzerinden ikame edilmiş ve mahkememiz tekli hakimi tarafından görülmeye başlanmış olup, mahkememizin 30/05/2025 tarihli tensip tutanağı ile davacı vekiline, dava ve finansal kiralama sözleşmelerine konu malların dava tarihi itibariyle KDV dahil rayiç değerlerini gösterir eksper raporunu dosyaya sunmak ve eksik harcı ikmal etmek üzere iki haftalık süre verildiği, ancak verilen sürede eksper raporunun sunulmaması ve harcın da ikmal edilmemesi üzerine mahkememizin 26/12/2025 tarihli celsesinde.

"Davacı vekiline, dava konusu emtiaların dava tarihi itibari ile güncel rayiç değerini bildirir KDV dahil eksper raporunu sunması için 1 aylık kesin süre verilmesine, aksi takdirde proforma fatura üzerindeki değer üzerinden harcın tamamlattırılacağı hususunun ihtarına", "Davacı vekilince, eksper raporu sunulduğunda belirlenen bedel üzerinden harcın tamamlanmasına, kendilerince hesap yapılamadığı takdirde mahkememizce harç miktarına ilişkin ara karar oluşturulmasına" ve duruşmanın, 13/04/2026 günü saat 10:20'ye bırakılmasına karar verildiği,

davacı vekili tarafından 13/01/2026 tarihli dilekçesi ekinde, iade talebine konu makinenin KDV dahil güncel değerlerinin 3.500.000,00-TL olduğunu gösterir eksper raporu mahkememiz dosyasına sunulmuş ve aynı tarihte 12.684,00-TL tamamlama harcı ikmal edilmiş, mahkememizin 13/01/2026 tarihli ara kararı ile, davacı tarafça harçlandırılan dava değeri itibari ile davanın heyetçe görülüp karara bağlanması gereken bir dava halini almış olması sebebiyle dosyanın heyete tevdine karar verilmiş ve yargılamaya mahkememiz heyetince devam olunmuştur.

Mahkememizce taraflar arasında akdedilen ...tarihli ve ... sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmesi ile ekleri, fatura, ödeme planı, teslim ve tesellüm belgesi, cari hesap kayıtları, muavin defterler, dekontlar, ekspertiz raporu, Beşiktaş ... Noterliğinin ...tarihli ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile tebliğ mazbataları, ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin... değişik iş sayılı dosyası vs. dosyamız arasına alınmış, finansal kiralama uzmanı bilirkişiden rapor ve ek rapor temin edilmiştir. Somut olayda hukuki ihtilaf, 6361 sayılı yasanın 31. maddesi koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmıştır.

Finansal kiralama uzmanı bilirkişi ... tarafından düzenlenerek mahkememiz dosyasına sunulan 08/01/2026 tarihli rapor ile; davacı şirketin ticari defter kayıtlarına göre davalı kiracı şirketin, ihtarname tarihi olan 04.12.2024 tarihi itibarıyla temerrüt faizi hariç 56.378,10-TL kira borcu bulunduğu, ihtarnamede verilmiş olan kanuni süre içerisinde davalı kiracı tarafından herhangi bir ödeme yapılmamış olduğu, kanuni sürenin sonu olan 05.02.2025 tarihi itibariyle davalı şirkete ait kira hesabının halen temerrüt faizi hariç 169.134,30-TL borçlu durumda olduğu ve masraf hesabının 6.948,00-TL borçlu durumda olduğu,

buna göre davacı şirketin, finansal kiralama sözleşmesinin 36. maddesi ve 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu'nun 31. maddesi gereği davalının temerrüdü nedeniyle sözleşmeyi feshetme hakkının bulunduğu, taraflar arasındaki sözleşmenin feshedilmiş olması nedeniyle, sözleşmenin 40. maddesi ve 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu'nun 33. maddesi gereğince, finansal kiralama konusu menkul malın davalı şirket tarafından davacı şirkete aynen iade ve teslimi koşullarının oluştuğu tespit edilmiş, aynı bilirkişi tarafından düzenlenen 15/04/2026 tarihli ek rapor ile;

davalı şirket tarafından dosyaya sunulan ödeme dekontlarındaki tutarların, davalı şirketin tüm sözleşmelerine ait hesaplarda kayıtlı olduğu, davalı şirket tarafından 29.08.2024 tarihinde yapılan 1.500.000,00-TL ödeme ve 02.09.2024 tarihinde yapılan 2.000.000,00-TL ödeme tutarlarının bir kısmının dava konusu sözleşmeye ait borçlardan mashup edilmiş olduğu, bir kısmının ise davalı kiracının diğer sözleşmelerine ait borçlarından mashup edilmiş olduğu, kök raporda tespit edildiği üzere, dava konusu 22002374 numaralı sözleşmeye ilişkin davacı şirket tarafından keşide edilen ...

27. Noterliğinin ...tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile talep edilen 29.11.2024 tarihli 56.378,10-TL kira bedeli ihtarnamede verilen yasal süre içerisinde davalı şirket tarafından ödenmemiş olduğu, yasal süre sonu itibarıyla davalı şirketin 3 aylık 169.134,30-TL kira borcunun bulunduğu tespit edilmiştir.

Dosyada mübrez bulunan davacı tarafından davalı şirkete gönderilen ... 27. Noterliğinin ... tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile borç bakiyesinin 60 gün içinde ödenmesi; aksi takdirde finansal kiralama sözleşmesinin feshedileceğinin ve müteakip 3 günlük süre içerisinde malların iadesinin gerektiği hususunun borçluya ihtar edildiği anlaşılmıştır.

Finansal kiralama sözleşmesi sözleşme taraflarına tam borç yükleyen bir sözleşmedir. Bu kapsamda TBK'nın 123 ve FFFK'nın 31. maddeleri birlikte değerlendirilerek, kiralayanın finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya ihtarname çekerek ifa için otuz günlük süre vermesi gerekir. Ancak, sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre altmış günden az olamaz. Aynı zamanda bir yıl içinde kira bedellerinden üçünü veya üst üste ikisini zamanında ödemeyen kiracılarla yapılan finansal kiralama sözleşmesi kiralayan tarafından derhal feshedilebilir.

Finansal kiralama konusu mal, 6361 sayılı kanunun 12. ve 23. maddeleri (3226 sayılı kanunun 17. maddesi) gereğince kiralayan şirketin mülkiyetindedir. 6361 sayılı Kanun 24/1. maddesi (mülga 3226 sayılı Kanun 13. maddesi) hükmü gereğince de kiracı, sözleşme süresince finansal kiralama konusu malın zilyedi olup, malı sözleşmede öngörülen şart ve hükümlere göre özenle kullanmak zorundadır.

6361 sayılı kanun 30. maddesi sözleşmenin sona ermesi, 31. maddesi sözleşmenin ihlali (finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşme), 32. maddesinde de sözleşmenin feshinin sonuçları düzenlenmiş; (mülga 3226 sayılı yasanın 21. maddesine göre, sözleşme süresinin dolması,

22. maddesine göre sözleşmenin diğer sebeplerle sona ermesi ve 23. maddesi hükmüne göre de sözleşmenin ihlali hallerinde aynı yasanın 24. ve 25. maddesi gereğince) ve 6361 sayılı kanunun 33/1. maddesinde de sözleşmenin kiralayan tarafından feshi halinde (ve yine 30/2. maddede öngörülen “kiracının tasfiye sürecine girmesi gibi” hallere ilişkin olarak sözleşmenin kiracı tarafından feshi halinde de), kiracı finansal kiralama konusu mal yahut malları kiralayana geri vermek ve teslim etmekle yükümlüdür.

Mahkememizce tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirilmiştir. Buna göre.

Davalı/kiracının, ihtarname ile kendisine verilen 60 günlük süre sona ermesine rağmen, ihtarname ile kendisine tebliğ edilen ödeme tablosu dahilinde kira borçlarını ödemediği, bu nedenle davalıya tebliğ edilen ihtarname ile 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu ve taraflar arasındaki sözleşmenin davacıya verdiği haklar kullanılarak finansal kiralama sözleşmesinin feshedildiği, ancak davalının, sözleşmenin feshinin yasal sonucu olan ve ihtarname ile kendisinden talep olunan finansal kiralamaya konu malı verilen sözleşmesel süre içerisinde davacı şirkete iade etmediği,

davalı şirketçe ayrıca kira bedelinin ödendiğine ilişkin olarak herhangi bir delil de sunulmadığı, 6361 sayılı kanunun 23/1. maddesi uyarınca finansal kiralama konusu malın mülkiyetinin kiralayana ait olduğu ve yine 6361 sayılı kanunun 33/1. maddesi hükmüne nazaran da sözleşmenin kiralayan tarafından feshi halinde kiracının malı iade ile yükümlü olduğu,

bu haliyle yapılan değerlendirmede de davalının, finansal kiralama bedelini ödediğini veya ödememesi gerektiğini ve yahut bedelin istenebilir olmadığını, Türk Medeni Kanunu'nun 6. maddesi ve HMK'nın 200. ve devamı maddeleri hükümleri uyarınca yasal delillerle kanıtlayamadığı ve bu hususun bilirkişi ... tarafından düzenlenen rapor ve ek rapor ile de tespit edildiği anlaşıldığından, denetime ve hüküm tesisine elverişli bulunan bilirkişi raporuna da itibar edilerek, davalının sözleşme hükümlerine göre malın aynen iadesi ile yükümlü olduğu sonuç ve kanaatine ulaşılarak, davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan · e-imzalıdır · Üye · e-imzalıdır · Üye · e-imzalıdır · Katip · e-imzalıdır