İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/408 K.2024/48

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının dosya üzerinde yapılan incelemesi sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;

Müvekkilİ şirket ile davalı arasında muhtelif zamanlarda ticari iş ilişkisi mevcut olduğunu, bu kapsamda müvekkili şirket, üretici olan davalıdan sezon içinde satın alıp iç piyasaya servis edeceği ürünlerin bedellerini, yörenin ticari teamülü uyarınca, ürünleri teslim almadan, ürün avansı olarak, banka yoluyla davalıya ödendiğini, ödemesini önceden yapmış olduğu bir kısım ürünlerin davalı tarafından müvekkili şirkete teslim edilmemesi sonucu avansı olarak verdiği bedellerin iadesi için ....

İcra Dairesi ... E. Sayılı dosyasından icra takibine başlandığını, davalının itirazı ile takibin durduğunu, 4.562,09 TL ürün avansı karşılığında hiçbir ürün teslim etmediğini, kendi edimini ifa etmeyen davalı borçlunun itirazı haksız ve kötüniyetli olduğunu, beyanla itirazın iptalini dava ettikleri anlaşıldı.

Davalı tarafından cevap dilekçesi sunulmadığı görüldü.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, İİK 67 maddesi kapsamında itirazın iptali davasıdır. HMK'nın 115/1. maddesi gereğince Mahkemeler dava şartının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. HMK'nın 138.maddesine göre Mahkemeler öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinde karar verir. HMK'nın 114/1-c maddesine göre Mahkemenin görevli olması dava şartlarındandır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4. maddesine göre, bir davanın ticari dava sayılması için uyuşmazlık konusu işin taraflarının her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olmalı ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmamasına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu veya diğer kanunlarda o davaya Asliye Ticaret Mahkemesinin bakacağı yönünde düzenleme olmalıdır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira, Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Buna göre işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

Asliye Ticaret Mahkemeleri ile diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisidir.

... Vergi Dairesi Başkanlığının 27.12.2023 tarihli cevabı yazısında davacının vergi mükellefiyet kaydına rastlanmadığı bildirilmiştir.

... Ticaret Sicil Müdürlüğünün 21.12.2023 traihli cevabı yazısında davalının ticaret sicil kaydına rastlanmadığı bildirilmiştir.

... Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliğinin 21.12.2023 tarihli cevabı yazısında davalının sicil kaydının olmadığı bildirilmiştir.

Dosya kapsamında davalının bir vergi kaydının, ticaret sicil kaydının, esnaf kaydının olmadığı, davalının tacir olduğuna ilişkin hiçbir delilin dosyada bulunmadığı görülmüştür.

Davanın alım satım ilişkisinden kaynaklandığı, TTK hükümlerine göre, nisbi ticari davanın varlığından söz edilebilmesi için her iki tarafın tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili bulunması gerekir. Bu iki koşuldan birinin olmaması halinde ortada bir ticari davanın varlığından bahsedilemez. Başka bir deyişle yasada ifade edilen iki koşulun aynı anda gerçekleşmesi zorunludur.Taraflardan birinin tacir olması durumunda ticari işten bahsedilebilirse de, ticari davanın mevcut olduğundan söz edilemez.

Dava konusu ve sunulan deliller kapsamında davaya konu uyuşmazlığın, TTK 4. maddede belirtilen, mutlak ticari davalardan olmadığı gibi, aynı maddede dayanağını bulan nispi ticari dava niteliğinde de bulunmadığı görülmüştür.

HMK 114. Maddesinde; mahkemenin görevli olması hususunun dava şartı olarak belirtildiği, HMK 115. maddesinde de, dava şartlarının, yargılamanın her aşamasında mahkemece resen gözetileceği açıklanmakla yargılamanın her aşamasında görevsizlik kararı verilebilir. HMK 2. madde ve TTK. 4. ve 5. maddesi gereğince davaya bakma görevi Mahkememize ait olmayıp davacı tarafça açılan davanın İstanbul Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiğinden, mahkememizin görevsizliğine ilişkin aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır