İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/545 K.2025/30

Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılamasının sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin, davalı bankanın müşterisi olup ...

Şubesi nezdindeki ... nolu çek hesabı bulunduğunu, müvekkili şirkete söz konusu çek hesabına bağlı olarak teslim edilen çek sayfalarının çeşitli nedenlerden (personel değişikliği, taşınma, kasa değişikliği gibi vakıalardan) kaybettiğini ve şirket kayıtlarına göre boş çek sayfalarına hiçbir şekilde kambiyo vasfı kazandırılmadığı tespit edildiğini, bu hususun banka ve şube nezdinde tüm muhataplara bildirilmişse de, zayi kararı gerektiğinden bahisle müvekkili şirketin talebine olumsuz yanıt verildiğini, davalı banka nezdindeki muhataplara çek hesabının kapatılması gerektiğine dair yazışmalardan netice alınamaması üzerine ...

Noterliğinden 16.02.2024 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarname keşide edildiğini, davalı banka nezdindeki muhataplara çek hesabının kapatılması gerektiğine dair yazışmalardan netice alınamaması üzerine .... Noterliğinden 16.02.2024 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarname keşide edildiğini belirterek davanın kabulüne, ... nolu çek hesabının kapatılmasına ve yargılama giderlerinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle; davacının müvekkili bankadan teslim aldığı çek yaprak asıllarının bir kısmının, müvekkili bankaya iade edilmediğini, koçanda görünen ve dolaşımda olduğu anlaşılan çek asıllarının müvekkili bankaya iade edilmedikçe, müvekkili bankanın çek hesabını kapatmama hakkı olduğunu, davacının müvekkili bankadan teslim aldığı ve halen koçanda görünen çeklerin 2012 yılında verildiği bilinmekle birlikte baskı tarihi tespit edilemediğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Eldeki dava, çek hesabının kapatılması istemine ilişkindir.

Bankacı Bilirkişi tarafından düzenlenen 17/12/2024 tarihli bilirkişi raporuna göre; dava konusu olayın başta 5941 sayılı çek kanununun 3/4 ve 3/9 m.ile TBK'nun 146 m.uyarınca gelen zamanaşımı bakımından ele alınması halinde, 10 yıllık sürenin dolmuş bulunduğunun kabulü halinde, dava konusu çek yapraklarından dolayı sözleşmenin fesih edilebileceği ve çeklerinde buna paralel olarak işlevsiz/hükümsüz kalabileceği kanısına varıldığını belirtmiştir.

Çek Kanunu m.2/10'da "Çek hesabı, ancak sahibinin veya yasal temsilcisinin yazılı talebi ya da mevduat veya katılım fonu zamanaşımı süresinin dolması üzerine kapatılabilir. Çek hesabı kapatıldıktan sonra, üzerinde yazılı bulunan düzenleme tarihine göre kanunî ibraz süresi içinde ibraz edilen çekler karşılıksızdır işlemine tabi tutulur.

" hükmü düzenlenmiştir.

İstanbul Bam 13.Hukuk Dairesinin 2019/2357 E., 2021/1774 K. sayılı ilamında " Çek Kanunu'nun 2/10.madde hükmü uyarınca; çek hesabı, ancak sahibinin veya yasal temsilcisinin yazılı talebi ya da mevduat veya katılım fonu zamanaşımı süresinin dolması üzerine kapatılabilir. Çek hesabı kapatıldıktan sonra, üzerinde yazılı bulunan düzenleme tarihine göre kanunî ibraz süresi içinde ibraz edilen çekler karşılıksızdır işlemine tâbi tutulur.

Madde hükmünden açıkça anlaşılacağı üzere, çek hesabının kapatılması için sahibinin veya yasal temsilcisinin yazılı talebi yeterlidir. Olayda ise, davalı banka tarafından dava konusu çekler /defterinin, davacıya teslim edildiğini ispata yeterli belge ibraz edilmediği gibi davacı, yazılı olarak davalı bankanın Mecidiyeköy Şubesi'ne başvurmasına rağmen davalı banka, hesabı kapatmamıştır.

Davalı bankanın bu tutumu anılan kanun maddesine aykırı olup, davacının talebi üzerine çek hesabının kapatılması gerekir. Çek hesabı kapatıldıktan sonra ... - ... karne nolu serili 25 adet çek davalı muhatap bankaya ibraz edilirse bankaya düşen iş çeklere karşılıksızdır şerhinin vurulmasıdır. Bu işlemin hukuki ve cezai sonucuna katlanacak olan ise, çek hesap sahibi davacıdır.

Bu bağlamda, sözü edilen boş çeklerin üzerinde yazılı bulunan düzenleme tarihine göre kanunî ibraz süresi içinde ileride bankaya ibrazı ve bankaca yasal sorumluluk sınırları içerisinde kalan tutarların hamiline ödenmesi halinde, davalı bankanın her halükârda davacı hesap sahibine başvurma hakkı bulunmaktadır.(Emsal -Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2016/2298 Esas 2017/6451 Karar- Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2012/14360 Esas 2012/19486 Karar) " gerekçesi ile çek hesabının Çek Kanunu'nun 2/10.madde hükmü uyarınca sahibinin veya yasal temsilcisinin yazılı talebi kapatılması gerektiği,

davalı bankanın çek hesabını kapatmamasının kanun hükmüne aykırı olduğu, çek hesabı kapatıldıktan sonra bankaya düşen işin karşılıksız şerhinin vurulması olduğu ve bankanın ödeme yapması halinde her halükarda davacı hesap sahinine başvurma hakkının bulunduğu belirtilmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacının boş çek yapraklarının kambiyo vasfı kazanmadan kaybolduğunu, davalı bankanın zayi kararı getirilmeden çek hesabını kapatmayı kabul etmediğini, ancak boş çekler nedeniyle zayi davasının açılamadığını belirterek davalı banka nezdinde bulunan çek hesabının kapatılmasına karar verilmesini talep ettiği, cevap dilekçesinde davaya konu çeklerin davacıya 2012 yılında verildiğinin belirtildiği, Çek Kanunu’nun geçici 3/4 maddesi gereğince, bankaların müşterilerine verdikleri eski çek defterleriyle ilgili olarak,

muhatap bankanın ödemekle yükümlü olduğu tutara ilişkin sorumluluğunun 30/06/2018 tarihinde sona erdiği, ayrıca Çek Kanunu'nun 2/10.madde hükmü uyarınca çek hesabının hesap sahibinin yazılı talebi ile kapatılması gerektiği, dava konusu uyuşmazlıkta davacıya ait çek hesabının davacının yazılı talebine rağmen kapatılmadığı, bu durumun kanun hükmüne aykırı olduğu,

ayrıca bu maddeye göre çek hesabı kapatıldıktan sonra kanuni ibraz süresi içinde ibraz edilen çeklerin karşılıksız işlemine tabi tutulacağı, üstte belirtilen üst derece mahkemesi kararında da belirtildiği gibi çek hesabı kapatıldıktan sonra davalı bankanın yasal sorumluluk tutarını hamile ödemesi halinde, davalı bankanın herhalükarda davacı hesap sahibine başvurma hakkının bulunduğu anlaşılmakla, davalı bankanın davacının çek hesabını kapatmamasının kanuna aykırı olduğu kanaatiyle davacının davasının kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır