İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/789 K.2026/150

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılamasının sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle. Müvekkilinin yetkilisi ve büyük ortağı olduğu ... A.Ş'nin ... adresinde soğuk hava deposu bulunduğunu, müvekkilinin ortağı olduğu ... A.Ş'nin müşterisici ... A.Ş bu depoda et depo ettiğini, ... A.Ş ... A.Ş'ye olan depo borçlarını ödemek için çeşitli tarihlerde ödenmek üzere her biri 435,00 TL 48 adet hamiline çeki düzenleyerek ...

A.Ş'ye keşide ettiğini, müvekkilinin son hamil olarak söz konusu çekleri tahsil için davalı bankaya müracaat ettiğini, ancak davalı banka icra takibine konu 435,00-TL bedelli 48 adet çekleri ödemediğini, bu çeklere 25/01/2008 tarihinde el koyduğunu, davalı bankanın ayrıca bahse konu çeklerde dolandırıcılık olduğu iddiası ile müvekkili ...'a dolandırıcılık nedeniyle aleyhine ...

4. Ağır Ceza Mahkemesinin ...Esas numaralı dosyası ile dava açtığını, müvekkilinin beraat ettiğini, davalı bankanın sorumluluğu çekle ödemelerin düzenlenmesi ve çek hamillerin korunması hakkında kanuna ilişkin tebliğde değişiklik yapılmasına dair tebliğde 435,00-TL olarak belirtildiğini, davalı banka bu kanunu bilmesine rağmen kasten ve kötü niyetle ödeme yapmadığını, alacaklarının tahsili için ... 1. İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyası ile davalı banka aleyhine icra takibi başlatıldığını, davalının itiraz etmesi üzerine takibin durduğunu belirterek, itirazın iptalini, takibin devamını, %40 dan aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesi talebi ile dava ettikleri anlaşıldı.

CEVAP

Davalı vekili mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle;Dava konusu çekler ...AŞ.tarafından keşide edildiğini, ... A.Ş'ye ciro edildiğini, çeklerin son hamilinin Davacı ... olduğunu, davacı taraf dava konusu çekleri ... A.Ş.'nin müşterisi ... A.Ş.'nin ... A.Ş'ye olan depolama borçlarını ödemnek üzere verdiğini iddia ettiğini ancak çeklerin ...

A.Ş. tarafından ...'a ciro edildiğini, ibraz tarihinde yürürlükteki bankaların ödeme yükümlülük tutarı olan 435,00-TL üzerînden 48 adet çekin düzenlenmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, çekleri müvekkiline ibraz eden davacı hakkında Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunulduğunu, davacı hakkında ... 4. Ağır Ceza Mahkemesinin ...

Esas sayılı dosyası ile tacir ve şirket yöneticileri ve kooperatif yöneticilerinin dolandırıcılığı suçundan dolayı dava açıldığını, dava sonunda davacının beraatına karar verildiğini, ancak söz konusu kararın taraflarınca temyiz edildiğini, dosyanın halen yargıtayda olduğunu belirterek davanın reddini, % 40 tazminata hükmedilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesi talebi ile cevap dilekçesi sundukları görüldü.

Bilirkişi tarafından düzenlenen 12/10/2011 tarihli bilirkişi raporuna göre; "...Davacının 3167 Sayılı Kanunun 10. Maddesine dayanarak karşılıksız çıkan her çek yaprağı başına 435 TL olmak üzere toplam 48 adet çek için davalı bankaya karşı takip yapmaya hak ve yetkisi bulunduğu, bu nedenle 48 x 435 = 20.880,00-TL asıl alacağı bulunduğu ve bu miktar için takip tarihi 10/03/2010 itibaren ve talep doğrultusunda 3095 Sayılı Faiz Kanunun 2.maddesine dayanılarak değişen oranlarda avans faizi işletilmesi gerektiği..." sonuç ve mütalaa edildiği anlaşıldı.

Bilirkişi tarafından düzenlenen 07/05/2019 tarihli bilirkişi raporuna göre; ".... A.Ş.'nin 2007 ve 2008 yıllarına ait ticari defterlerinin açılış tasdiklerinin Türk Ticaret kanunu hükümlerine uygun olarak ve yasal süresi içinde yapıldığı, Ancak 2007 ve 2008 yıllarına ait Yevmiye Defteri ve Envanter defterinin Türk Ticaret kanunu hükümleri doğrultusunda yaptırılması gereken Kapanış (görülmüştür) tastikinin yapılmamış olduğu tespit edilmiştir.

Bu sebeple 2007 ve 2008 yılı defterlerinin T.T.K hükümlerine göre kesin delil olma vasfına haiz olmadığı anlaşılmıştır. Dava konusu çeklere ilişkin borç alacak ilişkisinin dayanağı olan Davacı tarafından dava konusu çeklere ilişkin borç alacak ilişkisinin dayanağı olduğu iddia edilen antrepoculuk faaliyetine ilişkin olarak defter ve belgeler incelenmiştir.

Buna göre ODA KİRASI (MUHAFAZA BEDELİ) hizmeti adı altında toplam 21.184,42 TL tutarında 2 adet fatura düzenlendiği olduğu ve ... A.Ş. Cari hesabına borç kayıt edildiği tespit edilmiştir. Dava konusu her biri 435,00 TL bedelli toplam 48 adet çekin ...A.Ş. Firmasından ... A.Ş.'ye teslim edildiği ticari defterlerde tespit edilmiştir. Ancak iş bu çeklerin tahsil edilmemesi nedeniyle toplam 20.880,00 TL şüpheli alacak kaydı yapıldığı tespit edilmiştir. ... A.Ş.

Envanter defterlerinde yer alan 31/12/2008 tarihli envanter kapanış bilançosunda toplam 20.880,00 TL'nin şüpheli alacaklarda yer aldığı tespit edilmiştir. Çekleri ...'a ciro edildiğine ilişkin muhasebe kaydına rastlanmadığı..." sonuç ve mütalaa edildiği anlaşıldı.

Mahkememizin ... Esas ve ...Esas sayılı dosyası ile; "...Davacının yetkilisi olduğu ... A.Ş'' ile dava konusu çeklerin keşidecisi olan ... A.Ş. Arasında ticari ilişki olduğu, dava konusu her 48 adet çekin ... A.Ş firmasından ... A.Ş./ ye teslim edildiğinin ticari defterlere kaydedildiği, çeklerin tahsil edilememesi nedeniyle toplam 20.880,00-TL şüpheli alacak kaydının yapıldığı, ... A.Ş'nin envanter defterinde 20.880,00-TL'nin şüpheli alacaklarda yer aldığı Çeklerin ...’a ciro edildiğine ilişkin muhasebe kaydına rastlanmadığı hususları gerek mahkememizce alınan bilirkişi raporu gerekse ... 4. Ağır Ceza Mahkemesinin ... E-... K. Sayılın dosyası ile tespit edilmiştir.

Dava konusu olan 48 adet çek hamiline düzenlenmiş, çeklerin arkası ... A.Ş. Tarafından davacıya cirolanmış ve davacı tarafından da davalı bankaya ibraz edilerek karşılıksız kaşesi vurulmuştur. TTK.nun 703.maddesi hükmüne göre hamiline yazılı çek üzerine yapılan bir ciro senedin niteliğini değiştirerek onu emre yazılı bir çek haline getirmez. Kaldı ki çeki cirolayan ...

A.Ş'nin çek keşidecisinden alacaklı da olduğu dolaysıyla çeklerin kötüniyetli olarak sırf davalı bankayı dolandırmak amacıyla keşide edildiğine dair bir kanıt olmadığı gibi davacının yargılandığı ... 4. Ağır Ceza Mahkemesinin... E-...K.

Sayılı ilamı ile beraat ettiği ve kararın da kesinleştiği, çekin ibraz anında davalı bankanın ödemekle yükümlü olduğu tutarın 435,00 TL olduğu, ibraz anında ödeme talebinin olup olmamasının bir önemi olmadığı ve sonradan talepte bulunulabileceği kaldı ki davacının çekleri bankanın aldığını ve iade etmediğini beyan ettiği, davalı bankanın mahkememize verdiği 15.06.2012 havale tarihli dilekçesinde dava konusu çeklerin davalı banka tarafından ... Cumhuriyet Başsavcılığına ...

Şubesi tarafından teslim edildiğinin bildirildiği, hususları hep birlikte değerlendirildiğinde ibraz tarihinde yürürlükte olan ... sayılı yasanın 10 maddesi kapsamında davalının takip tarihi itibariyle 48 adet çek yasal yükümlülük tutarı olan 20.880,00 TL alacağı bulunduğu anlaşıldığından davacının davasının kabulü ile davalının ... 1.İcra Müdürlüğünün ..

Esas sayılı dosyasından yaptığı itirazın iptali ile takibin kaldığı yerden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, uyuşmazlığın yargılamayı gerektirmesi nedeniyle davacının icra inkar tazminatı isteminin reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Davacının davasının kabulü ile davalının ... 1.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasından yaptığı itirazın iptali ile takibin kaldığı yerden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,

2- Uyuşmazlığın yargılamayı gerektirmesi nedeniyle davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine..." kararı verildiği, davacı vekilinin ve davalı vekilinin istinaf başvurunda bulunduğunu bunun üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinin 43.Hukuk Dairesinin ...Esas ve ...Karar sayılı ilamıyla; "...İlk derece mahkemesince yukarıdaki gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiş, davacı tarafça karar başlığında davalının hatalı gösterildiği ve takip sonrası işleyecek faiz türüne, karar başlığında davalı görünen ... A.Ş. vekili tarafından ise karar başlığının hatalı olduğu ve davacının ticari defterlerinin usulüne uygun tutulmadığından delil niteliğinin bulunmadığı, davacının davasını ispat edemediği gerekçeleri ile istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Davacı tarafça davalı ... A.Ş hakkında ... 1. İcra müdürlüğün ... esas sayılı dosyası ile " karşılıksız çıkan 48 adet çekin bankaca ödenmesi gereken karşılığı" borcun sebebi gösterilerek 20.880,00 TL asılı alacağın avans faiziyle ödenmesi istemiyle İcra takibi başlatılmış davalı borçlunun itirazı üzerine takip durmuş ve eldeki itirazın iptali davası borçlu ...A.Ş. aleyhine açılmıştır.

Yargılama aşamasında ... A.Ş vekillerince vekalet sunularak davaya katıldıkları, ... A.Ş adına vekillerince alacağın temlik alındığından bahisle vekil kaydının yapılması talep edildiği, ilk derece mahkemesince herhangi bir ara karar oluşturulmadan ... A.Ş.'nin UYAP sistemine hatalı olarak davacı olarak kaydının yapıldığı ve bu sebeple de karar başlığında davalı olarak yer aldığı anlaşılmaktadır.

Dosyada ... hakkında açılmış bir dava bulunmadığı gibi alacağın temlikinden bahsetme imkanı da yoktur. Yargılama aşamasında davacının vefat etmesi üzerine davacı vekilince mirasçılarını gösterir veraset ilamı ile vekaletname sunmuş olmasına rağmen ilk derece mahkemesince UYAP a gerekli değişikliğin yapılmadığı, karar başlığında dahi davacı olarak vefat eden ...'ın göründüğü, karar yerinde düzeltilmesi mümkün olmakla birlikte eleştirilmekle yetinilmiştir.

Davacı vekilinin mahkeme ilamında davalı sıfatının hatalı gösterildiği kararın tavzihi talep edilmiş ise de; ilk derece mahkemesince tavzih talebiyle taraf değişikliği yapılamayacağından talebin reddine karar verilmiştir.

Somut olayda, alacağı temlik aldığını iddia eden ... A.Ş.'nin temlikname sunduğu ve ... Bankası A.Ş yerine davalı kaydının düzeltilmesini talep ettiği, oysaki dosyada ... A.Ş. Nin alacaklı bulunduğu icra dosyası bulunmadığı gibi eldeki davada davalı ...'ın alacaklı olmadığı gözetilmeden mahkemece bu hususta HMK 125. Madde uyarınca herhangi bir karar verilmeden UYAP sistemine davalı kaydının yapılması hatalı olmuştur.

Öncelikle hüküm ancak davanın tarafları hakkında kurulabilir (6100 sayılı HMK, m.26, 297) eldeki uyuşmazlıkta davada taraf sıfatı bulunmayan ... A.Ş hakkında hükmü kurulması mümkün değildir.

Bu durumda davada taraf olmayan ... A.Ş. Hakkında hüküm kurulması ve davanın tarafı olan ... A.Ş. hakkında hüküm kurulmayarak kararın asıl davalıya tebliğ edilmemiş olması yerinde değildir.

Kaldırma sebebine göre davacının ve ... A.Ş. sair istinaf sebepleri bu aşamada inceleme konusu yapılmamıştır.

HMK'nın 355. Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; Mahkemece davada taraf olmayan kişi hakkında hüküm kurulması isabetli görülmediğinden davacı ve ... A.Ş.'nin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak taraflar arasında hüküm tesis edilmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: 1-Davacı ve ... A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ İLE, istinaf incelemesine konu İlk Derece Mahkemesi kararının HMK'nın 353(1)a-6 maddesi uyarınca USULDEN KALDIRILMASINA, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine..." kararı verilerek, mahkememizin ...Esas sayılı dosyasına kaydı yapıldığı görüldü.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davalı bankanın karşılıksız kalan çek için yasal sorumluluk bedelinin tahsili için başlatılan ilamsız icra takibine borçluların itirazının 2004 Sayılı İİK'nun 67. Maddesi uyarınca iptali davasıdır. Davacı tarafça davaya konu 48 adet çeke ilişkin davalı bankanın yasal sorumluluk bedelini ödememesi nedeniyle oluşan alacağın tahsili için genel haciz yolu ile ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalı tarafın takibe süresinde yapmış olduğu itiraz neticesinde icra takibinin durdurulmasına karar verildiği, icra takibinin devamı ve itirazın iptalinin mahkememizden talep edildiği, davalı tarafın ise davanın reddini talep ettiği anlaşıldı.

Davada taraf olmayan ... A.Ş. hakkında hüküm kurulması ve davanın tarafı olan ... A.Ş. hakkında hüküm kurulmayarak kararın asıl davalıya tebliğ edilmemiş olması nedeniyle istinaf mahkemesi tarafından mahkememizce verilen hükmün kaldırılması neticesinde mahkememizce yapılan yargılama ile dosya kapsamı ve toplanılan deliller incelendiğinde mahkememizce ... vekiline davaya konu alacağa ilişkin borcun üstlenildiğine dair temlik belgesini sunmak kesin süre verildiği, ... A.Ş.

Vekili tarafından sunulan beyan dilekçesinde borç naklinin yapılmadığını beyan ettiği, davalı sıfatının olmadığı, ... Şirketi her ne kadar davalı taraf olarak kaydı yapılmış ise de borç nakline ilişkin gerekli evraklar sunulmadığı nakil işleminin yapılmadığı anlaşılmakla davalı taraf sıfatının uyaptan silinmesine, esas davalısı olan... A.Ş. Yönünden davanın devamına ilişkin ara karar oluşturularak yargılamaya devam edildiği,

Dava konusu olan 48 adet çekin hamiline düzenlendiği çeklerin arkası ... A.Ş. Tarafından davacıya cirolanmış ve davacı tarafından da davalı bankaya ibraz edilerek karşılıksız kaşesi vurulduğu, TTK.nun 703.maddesi hükmüne göre hamiline yazılı çek üzerine yapılan bir ciro senedin niteliğini değiştirerek onu emre yazılı bir çek haline getirmeyrcrği, çeki cirolayan ...

A.Ş'nin çek keşidecisinden alacaklı da olduğu dolaysıyla çeklerin kötüniyetli olarak sırf davalı bankayı dolandırmak amacıyla keşide edildiğine dair bir kanıt olmadığı gibi davacının yargılandığı ... 4. Ağır Ceza Mahkemesinin ...E-...

K. Sayılı ilamı ile beraat ettiği ve kararın da kesinleştiği, çekin ibraz anında davalı bankanın ödemekle yükümlü olduğu tutarın 435,00 TL olduğu, ibraz anında ödeme talebinin olup olmamasının bir önemi olmadığı ve sonradan talepte bulunulabileceği kaldı ki davacının çekleri bankanın aldığını ve iade etmediğini beyan ettiği, davalı bankanın mahkememize verdiği 15.06.2012 havale tarihli dilekçesinde dava konusu çeklerin davalı banka tarafından ... Cumhuriyet Başsavcılığına ...

Şubesi tarafından teslim edildiğinin bildirildiği, hususları hep birlikte değerlendirildiğinde ibraz tarihinde yürürlükte olan 3167 sayılı yasanın 10 maddesi kapsamında davalının takip tarihi itibariyle 48 adet çek yasal yükümlülük tutarı olan 20.880,00 TL alacağı bulunduğunun tespit edildiği, davalı tarafın itirazının haksız olduğu anlaşılmakla Davanın kabulüne, davalının ... 1.İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyasından yaptığı itirazın iptali ile takibin devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, uyuşmazlığın yargılamayı gerektirmesi nedeniyle davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.