İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/402 K.2026/59

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/402 Esas

KARAR NO : 2026/59

DAVA

İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ : 29/05/2023

KARAR TARİHİ : 22/01/2026

Mahkememizde görülmekte olan itirazın iptali (haksız eylemden kaynaklanan zarar nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA: Davacı vekilince verilen dava dilekçesinde özetle; davalı ---------Ş.'ye ait ---------plakalı araç, müvekkili ---------Ş. tarafından 26.03.2021 - 26.03.2022 tarihleri arasında ---------- nolu zorunlu mali sorumluluk (trafik) sigorta poliçesi ile sigorta poliçesinde belirtilen şartlar ve limitler dahilinde sigortalandığını,

dava konusu kazanın akabinde görevli polis memurları tarafından düzenlenen maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağında kazanın meydana geliş şekli “sürücüsü --------- sevk ve idaresindeki --------- plakalı aracı ile --------- istikametinden -------- üzerinde --------- yönüne seyir halinde iken aracının ön kısımları ile yine aynı istikamette seyir eden sürücü --------- sevk ve idaresindeki -------- plakalı aracı ile belirtilen kasise gelip yavaşladığı esnada aracın arka kısımlarına çarpması sonucunda maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini,

bu kazanın oluşumunda --------- plakalı araç sürücüsü --------- 2918 sayılı KTK'nın 56/1c (önünde giden araçların güvenli ve yeterli mesafeden izlememek) maddesini ihlal ettiği kaza yerinde yapılan inceleme ve sürücü beyanlarından anlaşılmıştır. ” şeklinde olduğunu, kaza tespit tutanağında, davalı/borçlu--------Ş. malik/ işleteni olduğu ---------- plakalı araç sürücüsünün kaza anında yabancı bir ülke tarafından verilmiş bir sürücü belgesi ve/veya KTK hükümlerine göre Türkiye Cumhuriyeti sınırlarında geçerli ve yeterli bir sürücü belgesine sahip olmadığının sabit olduğunu,

dava konusu kazanın meydana geldiği tarih itibariyle müvekkili şirkete sigortalı araç sürücüsünün yabancı ülkeden almış olduğu ehliyetnamesinin bulunduğu tespit edilemediğini, ayrıca ------- araç kullanabilmesi için gerekli sürücü belgesi de tespit edilemediğini, müvekkili ---------Ş.'nin KTK hükümleri uyarınca kaza tarihi itibariyle geçerli ehliyetnamesi olmayan sigortalı araç sürücünün kusuru nedeniyle zarar gören üçüncü kişilere poliçe limiti dahilinde ödediği 15.992,69.-TL ve ferileri için sigortalıya rücu hakkı doğduğunu,

müvekkili ---------Ş. tarafından ödenen 15.992,69.-TL sigorta tazminatı ve fer'ilerinin yukarıdaki açıklanan hukuki sebeplerden dolayı tazmini için davalı/borçlu aleyhine --------- İcra Müdürlüğü'nün ---------E. sayılı dosyası ile yapılan icra takibine karşı davalının haksız itirazı ve arabuluculuk görüşmelerinin sonuçsuz kalması üzerine,

müvekkili şirket alacağının davalıdan tahsili için itirazın iptali davasının açılması zarureti doğduğunu, davalı/borçlunun dava konusu olaydan dolayı sorumlu olduğu aşikâr olmasına karşın davalının ---------- İcra Müdürlüğü'nün ---------- E. sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine karşı herhangi bir haklı sebep göstermeksizin itiraz etmiş olması davalı/borçlunun kötü niyetini ortaya koymakta olduğundan davalı aleyhine %20'den az olmamak kaydı ile icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekilince verilen davaya cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete karşı başlatılan ---------- İcra Müdürlüğü --------- E. sayılı icra takibine karşı taraflarınca itiraz edilmesi neticesinde takibin durdurulması üzerine,

itirazın iptaline yönelik olarak işbu dava ikame edildiğini, müvekkili şirket, ulusal düzeyde araç kiralama faaliyeti yürüten bir şirket olduğunu, bu kapsamda gerçek ve tüzel kişilere araç kiralama hizmeti sunduğunu, dava konusu 11.03.2022 olan kaza tarihinde müvekkiline ait -------- plakalı aracı müvekkilinden kiralayan -------- Türkiye Cumhuriyeti sınırlarında geçerli ve yeterli bir sürücü belgesine sahip olmadığı ifade edildiğini, bu beyanın soyut ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, müvekkiline ait -------- plakalı aracı müvekkili ile akdettiği araç kiralama sözleşmesi kapsamında kiralayan --------- isimli kişinin,

6 aydan kısa bir süre ülkemizde bulunmuş olduğundan kendisinin dış bir ülkeden aldığı sürücü belgesi ile ülkemiz sınırları dahilinde araç kullanması yönetmelik hükmüne uygun olduğunu, bu halde, davacının işbu hususa ilişkin taleplerinin reddedilmesi gerektiğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte; davacı tarafın müvekkiline ait aracın kiracısı ---------- kusurlu olduğunu belirtmişse de, bu konuda henüz yeterli inceleme ve değerlendirme yapılmadığını, kusur oranının tespiti gerektiğini beyan ile,

haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddini, haksız şekilde icra takibi başlatan ve işbu davayı açan davacı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle, davacıya ait araca ilişkin düzenlenen sigorta poliçesi kapsamında poliçe limiti dahilinde yapılan ödemenin tazmini için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir. Dava basit yargılama usulüne tabi olup, yöntemine uygun olarak oluşturulan tensip zabtı uyarınca yargılamaya başlanmış, ön inceleme duruşmasında belirlenen uyuşmazlık noktaları kapsamında tahkikata geçilerek deliler toplanmak suretiyle tahkikat bitirilmiş ve yargılama sonuçlandırılmıştır.Taraflarca delil olarak dayanılan hasar dosyası ve poliçe kayıtları, icra dosyası kayıtları celp edilmiş ve sunulan diğer deliller ile birlikte incelenmiştir.

İtirazın iptali istemine konu -------- İcra Müdürlüğü'nün --------- sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine 15.992,69 TL asıl alacak 814,31 TL işlemiş avans faizi olmak üzere toplam 16.807,00 TL alacağın tahsili için 09/08/2022 tarihinde ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalı borçlunun süresi içerisinde takibe yapmış olduğu itiraz üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği ve davanın hak düşürücü süre içeresinde açıldığı anlaşılmıştır.

Belirlenen uyuşmazlık noktalarının teknik değerlendirme gerektirmesi sebebiyle dava dosyası bilirkişi -------- ve --------- oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, anılan bilirkişi heyeti tarafından sunulan 05/05/2025 tarihli rapor içeriğine göre.

11/03/2022 tarihinde meydana gelen olaya ait trafik kazası tespit tutanağındaki tespitler, hasar fotoğrafları ile --------- plakalı araçta meydana gelen maddi hasarın uyumlu olduğu, söz konusu -------- plakalı ------- model aracın toplam hasar bedelinin 15.992,69 TL olduğu,

sigorta yönünden dava konusu trafik kazası sebebiyle --------- plakalı araç sürücüsünün ehliyet belgesi olmadığının/ bulunmadığının kabul edilmesi halinde sigorta poliçesi kapsamında davalı/ sigortalısına rücu etme hakkının olacağı, -------- plakalı araç sürücüsünün ehliyet belgesi olduğunun/ bulunduğunun kabul edilmesi halinde sigorta poliçesi kapsamında davalı/ sigortalısına rücu etme hakkının olmadığı yönünde rapor sunulduğu, anılan söz konusu rapor HMK m.282 hükmü kapsamında denetime elverişli görülerek hükme esas alınmıştır.

Dava konusu uyuşmazlık; taraflar arasında, ---------- plakalı aracın 26/03/2021-2022 tarihleri arasında ---------- nolu karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi kapsamında kurulan ticari ilişki kapsamında, söz konusu aracın dava dışı sürücü yabancı uyruklu ---------- sevk ve idaresindeyken 11/03/2022 tarihinde--------sayılı araca çarpması sebebiyle meydana gelen trafik kazasında, yabancı uyruklu sürücünün kaza esnasında geçerli bir sürücü belgesinin bulunup bulunmadığı,

sürücü belgesini bulunmamaktaysa davacı tarafından üçüncü kişi aracı için yapılan ödemenin kadri maruf olup olmadığı bu kapsamda davacı tarafından başlatılan takip tarihi itibariyle davacının davalıdan muaccel bir alacağının bulunup bulunmadığı, varsa miktarı ile birlikte takip ile istenen işlemiş faiz ile ilgili talepler kapsamında itirazın iptali ve icra inkar/kötüniyet tazminatı hüküm koşullarının oluşup oluşmadığı noktalarında toplanmaktadır.Tüm dosya kapsamına göre;

davacı tarafından motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile teminat altına almış olduğu --------- plakalı aracın 11/03/2022 tarihinde meydana gelen trafik kazasına karıştığı, -------- plakalı araçta hasar meydana geldiği, davacı sigorta şirketinin, sigortalı araç sürücüsünün kusuru nedeniyle zarar gören üçüncü kişilere poliçe limiti dahilinde ödediği 15.992,69.-TL ve ferileri için sigortalıya rücuen tahsil amacıyla icra takibi başlatıldığı, eldeki davanın itiraz üzerine açılan itirazın iptali istemine ilişkin olduğu,

taraflar arasındaki ihtilafın sigorta şirketinin ödediği bedeli sigortalısından rücuen tahsili koşullarının oluşup oluşmadığı hususlarında toplandığı, taraf iddia ve savunmaları, toplanan deliller ve dosya kapsamında alınan bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde; somut olayda araç sürücüsünün yeterli sürücü belgesine sahip olmadığı, ödenen tazminatın kadri maruf olduğu,

Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın B.4.c maddesi uyarınca, tazminatı gerektiren olay, aracın KTK hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan kimseler tarafından sevkedilmesi sonucunda meydana geldiği dikkate alındığında sigortalıya rücu koşullarının oluştuğu anlaşılarak davanın kabulüne karar verilmiş, davalı işletenin uzun süreli araç kiralamaya ilişkin savunmasını ispata elverişli ve yeterli delil sunulmamış olduğundan bu savunmasına itibar edilmeyerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.