İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/92 K.2025/572

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2025/92 Esas

KARAR NO : 2025/572

DAVA

İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 30/01/2025

KARAR TARİHİ : 19/06/2025

Mahkememizde görülmekte olan itirazın iptali (eser sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA: Davacı vekilince verilen dava dilekçesinde özetle; davalı şirket ile davacı müvekkil şirket -------- ili ---------- ilçesi ----------- Mahallesi --------- Ada --------- parsel adresinde kain arsanın kat karşılığı inşaatına ilişkin aralarında sözleşme düzenlediğini, 06/08/2024 tarihli kat karşılığı inşaat sözlemesini imzalamaları üzerine müvekkil anlaşma şartına sadık kalarak 07/08/2024 tarihinde arsa sahibi olan ----------Ş'ne ----------- ili ------------ ilçesi ----------- Mahallesi ---------- Ada ---------- parselde kat karşılığı inşaat kapora bedeli açıklaması ile 1.000.000,00 TL gönderdiğini,

ancak davalı şirket kat karşılığı inşaata ilişkin anlaşma şartlarını yerine getirmeyerek haksız kazanç elde ettiğini davalı şirket tarafından haksız tahsil edilen meblağın müvekkil şirkete iadesi amacıyla -----------İcra Dairesi'nin ------------- sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, anılan takibe ilişkin ödeme emrinin borçlunun ----------- hesabına 25/10/2024 tarihinde düştüğü ve 30/10/2024 tarihinde tebliğ edildiğini, davalının takip talebinde belirtilen alacağa, faize ve faiz oranlarına ve diğer tüm ferilere itiraz ederek takibi durduğunu,

bu nedenlerle haksız ve yasal dayanaktan yoksun itirazın iptali ile anılan icra takibinin işlemiş ve işleyecek faiz ve ferileri ile birlikte takibin devamına, haksız ve kötüniyetli olarak yapılan itiraz nedeniyle takip konusu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekilince verilen davaya cevap dilekçesinde özetle; davacının esasında bağlanma parası değil cayma parası ödediğini ve davacının esasında sözleşmeden cayan taraf olduğunu, sözleşmeye göre yükümlendiği edimlerini yerine getirmediğini, davacı yüklenici tarafından anlaşma hükümlerine riayet edilmemiş olup müvekkil şirket ile anlaşmada kararlaştırıldığı üzere arsa payı karşılığı inşaat sözleşmeyi yapmaya yanaşmadığını, işi geciktirdiği ve müvekkilin zararına sebebiyet verdiğini, müvekkil şirket ve yetkilileri tarafından davacı yan defalarca ikaz edilmiş olmasına rağmen davacı tarafından verilen taahhütlerine yerine getirilmediğini,

akabinde davacı tarafından verilen zararların yanında ödemiş olduğu cayma bedelini de haksız olarak geri istemekte olduğunu, davacı tarafından herhangi bir edemin ifası yönünde iradesi olmadığı görülmüş olup, bu süre sonrasında müvekkil şirket daha fazla bekleyerek zararlarının artmasına mani olmak adına 07/01/2025 tarihli başka bir yüklenici ile arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi akdedildiğini, bu geçen zaman içerisinde müvekkilin zarara uğradığının açık olduğunu, davacı tarafından ödenen bedelin kapora değil taraflar arasındaki gerçek irade bağlanma parası olmayıp cayma bedeli olduğunu,

bu nedenlerle davanın reddi ile %20'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, hukuki niteliği itibariyle; emredici hükümlere aykırı şekilde yapılan ve kesin hükümsüzlük yaptırımına tabi sözleşme kapsamında TBK m.177/I hükmünce bağlanma parasının iadesi için başlatılan icra takibine itirazın İİK m.67 hükmü kapsamında iptali davasıdır.Dava basit yargılama usulüne tabi olup, yöntemine uygun olarak oluşturulan tensip zabtı uyarınca yargılamaya başlanmış,

ön inceleme duruşmasında belirlenen uyuşmazlık noktaları kapsamında tahkikata geçilerek deliler toplanmak suretiyle tahkikat bitirilmiş ve yargılama sonuçlandırılmıştır.Taraflarca delil olarak dayanılan icra dosyası ve tapu kayıtları celp edilmiş ve sunulan diğer deliller ile birlikte incelenmiştir.

İtirazın iptali istemine konu -------- İcra Müdürlüğü'nün ----------- sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine 1.000.000,00 TL asıl alacak 50.630,00 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 1.050.630,00 TL alacağın tahsili için 24/10/2024 tarihinde ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalı borçlunun süresi içerisinde takibe yapmış olduğu itiraz üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği ve davanın hak düşürücü süre içeresinde açıldığı anlaşılmıştır.

Dava konusu uyuşmazlık; taraflar arasında yapılan 06/08/2024 tarihinde anlaşma şartları başlıklı sözleşmenin hukuki niteliği, söz konusu sözleşmenin her iki tarafça arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi olarak nitelendirmesine rağmen TBK m.27/I, TBK m.237, Tapu Kanunu m.26 ve Noterlik Kanunu m.60 hükmü uyarınca emredici hükümlere uygun şekilde kurulup kurulmadığı, bu hususun sözleşmenin TBK m.12 hükmü kapsamında geçerliliğine etkisi, bu kapsamda davacı tarafından sözleşme kapsamında davalıya ödenen ve sözleşmede "anlaşma kaporası" olarak anılan bedelin niteliği ve geçerli sebebe dayanıp dayanmadığı,

davacının bu bedelin TBK m.77/son hükmü kapsamında iadesini talep edip edemeyeceği, işlemiş faiz talebi yönünden ise davalının takip öncesinde temerrüte düşürülüp düşürülmediği, TBK m.117 hükmü kapsamında işlemiş faizin istenip istenemeyeceği, haliyle iş bu bedelin iadesi için başlatılan icra takibine itirazın iptali ve icra inkar tazminatı hüküm koşullarının oluşup oluşmadığı noktalarında toplanmaktadır.Tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasında 06/08/2024 tarihli "Anlaşma Şartları" başlıklı sözleşmenin imzalandığı, buna göre davacının arsa sahibi davalının ise yüklenici olduğu, bu hususun her iki tarafça inkar edilmediği,

dava ve cevap dilekçelerinde söz konusu sözleşmenin her iki tarafça arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi olarak nitelendirmesine rağmen anılan sözleşmenin emredici nitelikteki TBK m.27/I, TBK m.237, Tapu Kanunu m.26 ve Noterlik Kanunu m.60 hükmü uyarınca resmi şekilde akdedilmediği dolayısıyla TBK m.12 ve TBK m.27/I hükmünce baştan itibaren kendiliğinden kesin hükümsüzlük yaptırımına tabi olduğu,

her ne kadar davalı tarafından iş bu davaya konu iadesi istenen ve yine davalı tarafından da kendisine ödendiği ikrar edilen bedelin cayma parası olduğu ileri sürülmüş ise de TBK m.177/I hükmünde "sözleşme yapılırken bir kimsenin vermiş olduğu bir miktar para, cayma parası olarak değil, sözleşmenin yapıldığına kanıt olarak verilmiş sayılır" hükmünce sözleşmede cayma parasına ilişkin bir ifade de bulunmadığından davacı tarafından ödenen ve sözleşmede "anlaşma kaporası" olarak anılan bedelin TBK m.177/I hükmünce bağlanma parası olduğu,

kesin hükümsüzlük yaptırıma tabi olarak baştan itibaren geçersiz olan sözleşme uyarınca bağlanma parası olarak ödenen bedelin davalının malvarlığında geçerli bir sebebe dayanmaması sebebiyle TBK m.77/son "geçerli olmayan sebebe dayalı" sebepsiz zenginleşme kapsamında verilenin iadesinin talep edilebileceği, bu nedenle davacının zenginleşme tutarı olan 1.000.000,00 TL'yi davalıdan talep edebileceği, bununla birlikte her ne kadar takip talebinde işlemiş faiz talep edilmiş olsa da dosya kapsamında davalının kötüniyetli olduğuna dair bir iddiada bulunulmadığı,

TBK m.117/II hükmü kapsamında sebepsiz zenginleşmeye dayalı temerrüt olgusunda sebepsiz zenginleşenin iyiniyetli olduğu hallerde temerrüt için bildirimin şart olduğu, davacının takip öncesinde TBK m.117/I hükmüne dayalı bir temerrüt ihtarında bulunduğuna dair bir delilin dosyaya sunulmadığı bu nedenle işlemiş faiz isteminin yerinde olmadığı kanaatine varılarak davanın kısmen kabulüne,

alacağın likit olduğu kanaatine varılarak icra inkar tazminatı isteminin de asgari oranda kabulüne reddedilen kısım yönünden ise davacının kötüniyetli takip başlattığına dair bir delilin dosyaya sunulmaması sebebiyle bu isteminde reddine karar verilmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Gerekçeli karar yazımında kısa kararda kısmen kabul kararı yerine davanın kabulüne şeklinde karar verildiği görülmekle bu husus HMK m.305 hükmü gereğince gerekçede açıklanmak suretiyle düzeltilmiştir.