İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/92 K.2025/569

İzmir... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 11/04/2023 tarihli, ...Karar sayılı dosyasından verilen görevsizlik kararı üzerine, dosya mahkememize tevzi edilmiş, 27/06/2024 tarih,...Karar no ile yapılan yargılama sonunda İzmir Bölge Adliye Mahkemesi'nin...hukuk Dairesi'nin 14/01/2025 tarih,... Karar sayılı ilamı ile kaldırılarak mahkememizin yukarıdaki esasına kaydedilerek yapılan yargılama sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. 05/04/2022 tarihinde davacı şirket adına kayıtlı...a, davalı belediyenin işleteni olduğu... plakalı aracın arkadan çarptığını, davalı belediye araç sürücüsünün olay yerini terk ettiğini, bu nedenle kaza tespit tutanağının imza altına alınamadığını, davacı şirketin aracında oluşan zararın kasko sigortacısı ...

Sigorta Anonim Şirketi tarafından karşılandığını, ancak davacı şirketin aracının piyasa değerinde ciddi düşüş yaşandığını ve aracın tamir sürecinde davacı şirket tarafından yararlanmadığından araç mahrumiyeti zararının doğduğunu, bu nedenlerle HMK.'nın 107. maddesi kapsamında fazlaya ilişkin davacı şirketin hak ve alacaklarının saklı kalması kaydı ile şimdilik.

50,00 TL değer kaybı, 50,00 TL araç mahrumiyet zararı olmak üzere 100,00 TL tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı belediyeye yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; genel yetkili mahkemelerin İzmir Mahkemeleri olmadığını, HMK.'nın 6. maddesine göre İstanbul Mahkemeleri'nin yetkili olduğunu, davaya konu borcun zamanaşımına uğradığını, görevli mahkemelerin ise İstanbul İdare Mahkemeleri olduğunu, bu nedenlerle yetki, zamanaşımı ve görev itirazında bulunduklarını, kazaya karıştığı iddia edilen ... plakalı aracın davalı belediye envanterinde bulunmadığını, herhangi bir işletme sözleşmesinin bulunmadığını, davalı belediyenin işleten sıfatının da bulunmadığını, bu nedenle husumet itirazında bulunduklarını, davanın ehliyet yönünden reddi gerektiğini,

talep edilen tazminat şartlarının davalı belediye açısından gerçekleşmediğini, kazaya ilişkin usulüne uygun kaza tespit tutanağının tutulmadığını, kazanın nerede meydana geliğinin belirtilmediğini, İETT Genel Müdürlüğü'nün 3645 sayılı kanun gereği ayrı bir kamu tüzel kişiliği bulunduğundan davanın husumet yönünden de reddi gerektiğini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı yan üzerinde bırakılmasını talep ve beyan etmiştir.

KANITLAR

İzmir... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 11/04/2023 tarihli, ... Karar sayılı gerekçeli karar evrakı. Türkiye Noterler Birliği Başkanlığı'na ait kayıtlardan dava konusu araca ilişkin UYAP sistemi üzerinden bilgiler celp edilmiştir. Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'nden dava konusu araçlara ilişkin poliçe ve hasar kaybına ilişkin bilgiler celp edilmiştir.

GEREKÇE

Dava, araçta meydana gelen değer kaybı ve araç mahrumiyet bedeli zararının davalıdan tahsili amacıyla açılan tazminat davasıdır.

Mahkememizin...Karar sayılı kararı ile arabuluculuk dava şartı yokluğu ile usulden reddine yönelik verilen kararın İzmir Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi'nin ... Karar sayılı ilamı ile " İzmir ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 11/04/2023 tarihli,...

Karar sayılı kararı ile davanın tacir olan davacı şirket tarafından davalı İETT'ye karşı açıldığı, davaya konu trafik kazasına karışan araçların davacı şirket ile davalı İETT'ye ait olduğu, İETT'nin ticari amaçla kurulan bir işletme olduğu, davanın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olduğundan mutlak ticari dava olarak kabul edilmesi gerektiği " gerekçesi ile HMK'nın 114. ve 115.

Maddeleri uyarınca davanın "Mahkemenin görevli olması" dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verildiği , kararın kanun yoluna başvurmadan 21/02/2024 tarihinde kesinleştiği; süresinde yapılan başvuru ile görevli mahkemeye gönderildiği , 27/02/2024 tarihinde İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi esasına kaydedildiği görülmüştür.

Yargıtay ... Hukuk Dairesinin 31/05/2018 tarihli,... karar sayılı; "...Davalı tacir olduğu gibi, davacı İETT Genel Müdürlüğü de, TTK'nın 16/1 maddesi uyarınca tacir sayılan işletmelerdendir. Nitekim, davacı İETT'nin İstanbul Belediyesi'ne Devrine Dair Kanunun 5. maddesinde "Umum müdürlük... hususi hukuk hükümlerine göre idare olunur." hükmü getirilerek kamu hizmeti yapan davacı şirketin ticari ilişkilerinde özel hukuk hükümlerinin uygulanacağı açıkça düzenlenmiştir.

Bu durumda, tarafların tacir oldukları ve TTK'nın 4. maddesi uyarınca davanın nispi ticari dava olduğu, buna göre de ticaret mahkemesinin görevli olduğu açıktır. TTK' nın 5/1. maddesi gereğince, uyuşmazlığın asliye ticaret mahkemesi tarafından çözümlenmesi gerekmektedir..." kararı ile de belirtildiği üzere İETT'nin tacir sıfatı benimsenmiştir. Tarafların tacir olması karşısında eldeki dava nispi ticari dava niteliğinde ise de.

Büyükşehir Belediyesine bağlı ancak ayrı kamu tüzel kişiliğine haiz müstakil bütçeli kuruluş olan davalı İstanbul Elektrik Tramvay ve Tünel İşletmeleri Genel Müdürlüğü'ne tebligat yapılmaksızın karar verilmiş olması hatalı görülmüştür.

Keza, dava dilekçesinde davalı olarak "İ.B.Ş.B. İstanbul Elektrik Tramvay ve Tünel İşletmeleri Genel Müdürlüğü" olarak gösterilmiş ancak uyap kaydı İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı olarak yapılmış, davacı tarafça İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı olarak yapılan uyap kaydının düzeltilerek İstanbul Elektrik Tramvay Ve Tünel İşletmeleri Genel Müdürlüğü kaydının eklenmesini talep edilmiştir.

Dava, İstanbul Elektrik Tramvay ve Tünel İşletmeleri Genel Müdürlüğüne açıldığı halde, İzmir Asliye Hukuk Mahkemesi uyap davalı taraf bilgisini düzeltmeyerek İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığına tebligat yapılarak görevsizlik kararı kesinleştirilmiş , dosyanın gönderildiği İzmir ...

Asliye Ticaret Mahkemesince de; davalı tarafın uyap kaydı düzeltilip davalı İstanbul Elektrik Tramvay ve Tünel İşletmeleri Genel Müdürlüğü' ne tebligat yapılmaksızın özel dava şartı yokluğundan red kararı verildiği görülmüştür.

6100 Sayılı HMK'nun 114/1. Fıkra (d) bendine göre tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları, dava şartı olarak öngörülmüş, 115/1. Fıkrası gereğince; dava şartlarının mevcut olup olmadığının davanın her aşamasında kendiliğinden araştırılacağı hükme bağlanmıştır. Öte yandan, 27. Maddesi gereğince davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri kendi haklarıyla bağlantılı olarak hukuki dinlenilme haklarına sahiptirler.

Söz konusu düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, aynı Yasanın 355. Maddesi gereğince re'sen gözetilmelidir. Bu hali ile dava dilekçesinde davalı olarak gösterilen gerçek tarafa dava dilekçesi tebliğ edilip, taraf teşkili sağlanmadan karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olmakla istinaf isteminin kabulüne karar verilmesi gerekmiştir." gerekçesi ile kaldırıldığı ve yukarıda belirtilen esasa kaydı yapılarak yargılamaya devam olunmuştur.

İzmir Bölge Adliye Mahkemesi... Hukuk Dairesi'nin... Karar sayılı ilamı ile işaret edildiği şekilde kesinleştirme işlemlerini yapmak üzere görevsizlik kararı veren İzmir... Asliye Hukuk Mahkemesi'ne yazı yazılmış olup dosyadan el çekilmesi nedeniyle taraf eklenemediği ve karar tebliği yapılamadığının bildirilmesi nedeniyle görevsizlik kararının Mahkememizce davalıya tebliği sağanmış olup bu davada davalı sıfatı bulunmayan İstanbul Büyükşehir Başkanlığı'nın Uyap Kaydının HMK 124. Maddesi uyarına silinmesine karar verilmiştir.

Davacı tarafça Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görevli olduğundan bahisle karşı görevsizlik kararı verilmesine yönelik itirazlar Davanın İETT'Ye yöneltilmesi, davalının tacir sıfatı bulunması nedeniyle kabul edilmemiştir.

6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesine göre, ilgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olmasının dava şartı olarak kabul edilmiş olması durumunda, davacının arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılmadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorunda olduğu, bu zorunluluğa uyulmaması halinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiyenin gönderilmesi gerektiği düzenlenmiştir.

Yine mahkemece gönderilen ihtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın mahkemece davanın usulden reddine karar verilmesi, ayrıca arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması halinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır.

Davacı vekiline bozma tensip zaptı ile arabuluculuk tutanağını dosyaya sunmak üzere 1 haftalık kesin süre verildiği, verilen kesin süreye rağmen arabuluculuk tutanağının dosyaya sunulmadığı, arabuluculuk dava şartının özel dava şartı olması nedeniyle yargılamanın her aşamasında re'sen dikkate alınması gerektiği anlaşılmakla davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar varmak gerekmiştir.

Katip ... · ¸E-imza Hakim ... · ¸E-imza