İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/326 K.2024/858

T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/326

KARAR NO : 2024/858

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 06/05/2022

KARAR TARİHİ : 17/12/2024

Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydedilip incelendi

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dilekçesinde özetle; “……15.01.2022 tarihinde ----Bulvarınd ---- plaka sayılı araca eğitim esnasında ---- Bulvarında dönel kavşak içerisinde durmakta iken ---- plaka sayılı araç sürücüsünün ----- hattında çalışan Özel Halk Otobüsünün davacı şirket aracına yol vermek için kavşağı dönmek üzere olan ve bekleyen ----- plaka sayılı araca çarpması ve bu çarpmanın etkisi ile ---- plaka sayılı aracın ---- plaka sayılı araca çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiş olduğunu, söz konusu kazada Özel Halk Otobüsü Şoforünün % 100 kusurlu olduğunu,

bu kapsamda davalılar tarafından müvekkilinin zararının giderilmesi gerektiğini,…müvekkilinin aracında kaza nedeni ile değer kaybı meydana gelmiş olduğunu,….söz konusu aracın 21.02.2022-09.03.2022 Mart tarihleri arasında ---- isimli işyerinde kalmış olduğunu, ve müvekkilinin aracını 53 gün kullanamamış olduğunu, söz konusu aracın günlük 10 saat ve saati 152,00 TL ile eğitim verilmekte olduğunu,….bu vs. nedenler ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 500,00 TL kazanç Kaybı ile 500,00 TL Değer Kaybının davalılardan avans faizi ile tahsili….”arz ve talep edilmiştir.

CEVAP

Davalı ---- vekili tarafından verilen cevap dilekçesinden özetle; “….öncelikle kusur tespiti yapılması gerektiği,…müvekkilinin sorumluluğunun poliçe limiti ve kusur oranı ile sınırlı olduğu,…ayrıca söz konusu aracın daha önce kazası bulunup bulunmadığının tespit edilmesi gerektiği,…değer kaybının genel şartlara göre yapılması gerektiğini,…..kazanç kaybının poliçede teminat altında olmadığını,…..bu vs. nedenler ile davanın reddedilmesi…”arz ve talep edilmiştir.

Davalı ----- vekili tarafından verilen cevap dilekçesinden özetle; “…..öncelikle zamanaşımı olduğunu, söz konusu kazanın zincirleme kaza olduğunu ,bu nedenle kusur tespitinin ayrı ayrı yapılması gerektiğini,….değer kaybı tespitinde aracın yaşı, geçmiş hasar kaydı, km vb. bilgilerin baz alınması gerektiği,…ayrıca aracın 53 gün onarımda kalmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu….bu vs. nedenler ile davanın reddedilmesi…”arz ve talep edilmiştir.

DELİLLER

Davalı ---- talep edilen hasar dosyası, ----- Noterler Birliğinden gelen trafik tescil ve ruhsat bilgileri, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden müzekkere cevabı, bilirkişi ve bilirkişi ek raporu ile tüm dosya kapsamı. 24/11/2022 tarihli ara karar ile dosyanın bir mali müşavir bilirkişi ile hasar ve kusur konusunda uzman bilirkişiye tevdi edilerek bilirkişi raporu alınması yönünde ara karar kurulmuş ve 27/03/2023 tarihli bilirkişi raporu mahkememize teslim edilmiştir.

Bilirkişi raporunda özetle. Dava konusu olayın Karayolları Trafik Kanunu Kapsamında maddi hasarlı, TRAFİK KAZASI olduğu, Meydana gelen olayda KAÇINILMAZLIK faktörünün etkisinin OLMADIĞI, önlenebilir bir kaza niteliğinde OLDUĞU, Dosya muhteviyatında Ekspertiz Raporu ve detaylı onarım faturası bulunmadığından kaza ve hasar durumunun uyumlu olup olmadığı yönünde değerlendirme yapılmasının mümkün olmadığı,

Değer Kaybı hesaplamasında yukarıda belirtildiği üzere aracın hasarlı parçalarının hangileri olduğu ve yapılan onarım işlemlerinin detaylı olarak belirtilmesi gerektiği, Ayrıca söz konusu kazalı aracın 1 (bir) adet geçmiş hasar kaydı bulunduğundan bu kazada hasar gören parçalarında değer kaybı hesaplamasında dikkate alınması gerektiğinden ekspertiz raporunun dosyaya sunulması gerektiği, Söz konusu araca yönelik kazalı fotoğraflarının dosya muhteviyatında bulunmadığı,

bu kapsamda çarpma noktası baz alınarak yapılan onarım işlemlerinin tespiti açısından bu fotoğrafların önem arz ettiği, Ayrıca bu bilgiler olmadan aracın makul onarım süresine yönelik değerlendirme yapılmasının mümkün olmadığı, buna bağlı olarak kazanç kaybı tespiti yapılmasının da mümkün olmadığı,( menfi) Bu kapsamda söz konusu dokümanların dosya muhteviyatına sunulması akabinde Değer Kaybı ve Kazanç Kaybı hesaplaması yapılmasının uygun olacağı, Dava konusu kaza kapsamında; ---- plaka sayılı Özel Halk Otobüsü sürücüsü ---- % 100 kusur oranı ile ASLİ VE TAM KUSURLU olduğu,

Dava konusu kaza kapsamında söz konusu aracın maliki/ işleteni yönünden müşterek ve müteselsil sorumluluk yönünden KTK Madde 85 kapsamında değerlendirilmesinin Sn. Mahkemenin takdirlerine maruz olduğunu, Her ne kadar Sn.

Mahkemenin ara kararı gereği kusur değerlendirmesi yapılmış olsa da dava konusu kusur durumunun tüm hukuki değerlendirmesi ve takdiri ile, 6754 sayılı bilirkişi kanunu 6. Maddesi kapsamında Bakanlık tarafından 07.09.2020 tarihli bilirkişilerin uyacağı rehber ilkelerin 27. Maddesi gereği (asli kusurlu, tali kusurlu, kusur oranı) tespiti Hakim yetkisinde olduğu belirtilmiştir.

Davacı,----- tarafından incelemeye sunulan 2022 yılına ait tüm ticari defterlerinin 6102 sayılı yeni TTK. Mad. 64 hükmü uyarınca açılış tasdiklerinin süresinde yapıldığı, 6102 sayılı yeni TTK. Mad. 64/5 hükmüne göre bulunması gereken kapanış tasdikinin 2023 Haziran ayı olması hasebi ile henüz süresi gelmediğinden, Davacı şirkete ait 2022 yılına ait tüm ticari defterlerinin 6102 sayılı yeni TTK.

İlgili hükümleri yönünden usulüne uygun tutulmuş olduğundan lehine delil olma özelliğine sahip olduğu, Davacı yana ait incelenen 2022 yılına ait ticari defterlerinde---- Plakalı Aracın davacı şirket kayıtlarında 254.06.03 Taşıtlar Hesabından Demirbaş olarak kayıtlı olduğu, 11/03/2022 tarihli ----- Seri Sıra Nolu ----tarafından ---- Plakalı Araç Onarımı açıklamalı faturanın davacının ticari defterlerinde 20/03/2022 tarihli 43 nolu Yevmiye Maddesine 740.3.07 Araç Bakım Onarım Giderleri Hesabına kayıt edildiği,

Dosyaya Sunulan T.C. ----- Valiliği Sürüçü Eğitim Maliyetlerini Belirleme Komisyonu Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursları 2022 Yılı Ücret Tablosunda.

B Sınıfı Direksiyon Eğitiminin 16 saat ve saat ücretinin 152,00 TL olduğu, Davacı şirket tarafından beyan edilen ve 15/01/2022-09/03/2022 tarihleri arasında ders saati toplamının (18+56+20) 94 saat olduğu, Ancak her ne kadar söz konusu aracın günlük eğitim saatleri belli olsa dahi dosya muhteviyatına yönelik Ekspertiz Raporu, Detaylı onarım ve işliklerin belirtilmiş olduğu fatura ve kazalı fotoğrafların sunulmamış olması nedeni ile aracın makul süresinin tespit edilmesine müteakip kazanç kaybı ve değer kaybı tespiti yapılması gerektiği, Bu nedenle dosya muhteviyatına Ekspertiz Raporu,

Detaylı onarım ve işliklerin belirtilmiş olduğu fatura ve kazalı fotoğrafların sunulması durumunda aracın Yargıtay içtihatları kapsamında makul onarım süresi tespit edilerek Kazanç Kaybı ve değer kaybı değerlendirmesi yapılması gerektiği, görüş ve kanaatine varılmıştır.

21/09/2023 tarihli ara karar ile dosyanın bir mali müşavir bilirkişi ile hasar ve kusur konusunda uzman bilirkişiye tevdi edilerek bilirkişi ek raporu alınması yönünde ara karar kurulmuş ve 07/02/2024 tarihli bilirkişi ek raporu mahkememize teslim edilmiştir.

Bilirkişi ek raporunda özetle; Dava konusu Aracın Yıpranma Payı Değeri Yıllık = Aracın Maliyet Değeri / Aracın Ömrü 420.000,00 TL / 5 Yıl = 84.000,00 TL ( Yıllık) Bu değer aya, haftaya, güne bölünerek yıpranma payı hesaplanabilir.Yıpranma Payı ( Yıllık) = 84.000,00 TL /12= 7.000,00 TL ( Aylık yıpranma payı)= 7.000,00 TL / 30 = 233,33 TL ( Günlük yıpranma payı)

Söz konusu aracın günlük olarak 7 (yedi)iş günü onarımda olduğu süre için amortisman Payının 233,33 TL X 7 iş günü = 1.633,33 TL olacağı, Bu kapsamda ikame olarak kullanılacak aracın yakıtının davacı tarafından doldurulacağı dikkate alındığında hesaplaması yapılmış olan amortisman payının Yargıtay’ın yerleşik içtihatları gereği tenzili ile davacının 10.640,00 TL _ 1.633,33 TL = 9.006,67 TL araçtan mahrum kalma tazminat alacağının bulunduğu şeklinde tespitte bulundukları görülmüştür.

DAVANIN HUKUKİ NİTELİĞİ ve GEREKÇE: Dava, trafik kazasından kaynaklı değer kaybı ve araç mahrumiyet tazminatına ilişkindir.

Kural olarak haksız fiilden kaynaklanan tazminat davalarında gerçek zarar ilkesi geçerlidir. Zarar gören ancak haksız fiil sebebiyle uğradığı gerçek zararını haksız fiil sorumlularından isteyebilir.Zarar bir eksilmeyi ifade eder. Haksız fiilin borç doğurmasının sebebi doğan zararı gidermeyükümlülüğünden kaynaklanır. Haksız fiil faili bu fiili ile yaratmış olduğu eksilmeyi gidermek, zarar gören kişiyi fiilden önceki durumuna getirme borcu altına girmiştir.

Haksız fiil failinin borcu doğan bu zararı tazmin etmeye dayanır. Buna göre haksız fiilden doğan tazminat borcunun üst sınırını doğan zarar oluşturur. (Prof.Dr----) Zarar belirlenirken, uğranılan gerçek zararın dışına taşılamaz. Zarar görenin zararla ilgisi saptanamayan giderleri zarar kapsamının dışında tutulmalıdır.

Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder.

Araçta meydana gelen hasar bedeli gibi bu hasardan kaynaklanan değer kaybı zararı da ZMSS teminatı kapsamındadır.Türk Borçlar Kanunu'nun 49.maddesi vd, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1, 85/1ile ilgili madde düzenlemeleri gözetildiğinde; davalı şirketin işleten olarak, davalı sigorta şirketinin sigortalısına ait aracın trafik sigortacısı olup ZMSS poliçesi gereği, davacının aracında meydana gelen hasara ilişkin gerçek zarar miktarı ile sınırlı sorumludur.Somut olayda.

15.01.2022 tarihinde saat 10:05 sıralarında ---- ili ---- ilçesi ---- Bulvarında---- plaka sayılı araca eğitim esnasında ---- Bulvarında dönel kavşak içerisinde durmakta

iken davalı adına kayıtlı --- plaka sayılı araç sürücüsünün ----hattında çalışan Özel Halk Otobüsünün davacı

şirket aracına yol vermek için kavşağı dönmek üzere olan ve bekleyen ---- plaka sayılı araca

çarpması ve bu çarpmanın etkisi ile ---- plaka sayılı araca çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, davla davalı araç sürücüsünün kusurunun meskun

mahalde seyir halinde iken trafik güvenliği ve düzeni ile ilgili olan ve yönetmelikte

gösterilen diğer kural, yasak, zorunluluk veya yükümlülüklere uyması, ve manevra yapması

/ doğrultu değiştirmesi gerektiğinde döneceği istikametteki, yol durumu, aracın teknik

özellikleri, büyüklüğü, manevra alanı vb. etkenleri birlikte değerlendirerek müteyakkız

şekilde manevra yapması ve dönel kavşak içerisinde bulunan araçlara geçiş önceliği

verdikten sonra manevra yapması gerekirken gerekli dikkat ve özen yükümlülüğünü yerine

getirmeyerek asli kusur sayılan Arkadan Çarpma fiili ile sebebiyet vermiş olduğu kazada eylemleriyle %100 kusurlu olduğu, davacı araç sürücüsünün kusurlu eylemi bulunmadığı, değer kaybı bakımından Yargıtay uygulamalarına göre kazadan önceki piyasa rayiç değeri ile kazadan sonraki onarılmış halinin piyasa rayiç değeri arasındaki farkın hesaplanması gerektiği, dosyada alınan bilirkişi raporlarında değer kaybının 12.000,00 TL, aracın makul tamir süresinin 7 iş günü olduğu, makul tamir süresine ilişkin araç mahrumiyet bedelinin 9.006,67 TL olarak bildirildiği, davacı yanca taleplerin tazminatının rapora göre artırıldığı,

trafik kazası sonucu davacı aracına zarar verilmiş olduğundan davalı sigorta şirketinin, davacının bu kaza nedeniyle oluşan gerçek zararını gidermekle yükümlü olduğu sonuç ve kanaatine varılarak davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.Davacının davalı sigorta şirketi bakımından ikame araç/kazanç kaybı tazminatı talebinin teminat kapsamında olmadığından reddine karar verilmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davacının değer kaybı tazminatının KABULÜ ile, 12.000,00 TL değer kaybı tazminatının davalı -----kaza tarihi olan 15.01.2022 tarihinden, davalı sigorta şirketinden temerrüt tarihi olan 27.04.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE,

2-Davacının hak mahrumiyet bedeli tazminatının KABULÜ ile, 9.006,67 TL tazminatın davalı ----- kaza tarihi olan 15.01.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte alınarak davacıya VERİLMESİNE,

3-Davacının davalı sigorta şirketi bakımından ikame araç/kazanç kaybı tazminatı talebinin REDDİNE,

4-Harçlar yasası uyarınca alınması gereken 1.434,96 TL harçtan, peşin yatırılan 80,70 TL harç ile tamamlama harcı olarak alınan 342,00 TL'nin düşümü ile geri kalan 1.012,26 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye İRAD KAYDINA, (Davalı Sigorta şirketi bakımından 819,72 TL ile sınırlı olmak kaydıyla )

5-Davacı tarafından yapılan 80,70 TL peşin harç, 80,70 TL başvuru harcı, 342,00 TL tamamlama harcı, 3.600,00 TL bilirkişi ücreti ve 253,50 TL posta gideri olmak üzere toplam 4.356,90 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE, (Davalı Sigorta şirketi bakımından 4.255,38 TL ile sınırlı olmak kaydıyla )

6-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca 21.006,37 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE, (Davalı Sigorta şirketi bakımından 12.000,00 TL ile sınırlı olmak kaydıyla )

7-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE,

8-1.600,00 TL Arabulucu ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiliyle hazineye İRAD KAYDINA, (Davalı Sigorta şirketi bakımından 1.562,72 TL ile sınırlı olmak kaydıyla )

9-Davalı ----- Şirketi kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca 500,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,

Dair;6100 Sayılı HMK'nın 341/2. Maddesi uyarınca KESİN olarak verilen karar davacı vekili ve Davalı -----.. Şirketinin yüzüne karşı davalı sigorta şirketinin yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.