İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/125 K.2023/940

T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/125

KARAR NO : 2023/940

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 22/02/2023

KARAR TARİHİ : 23/11/2023

Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydedilip incelendi

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dilekçesinde özetle. Müvekkili şirket 12/05/2022 tarihinde (perşembe günü) davalılardan ----- 690.000,00-TL tutarında ticari kredi kullanmıştır. Müvekkil şirket yetkilisi, bankadan parayı aynı gün nakit olarak çekmek istemiş ise de bankadan paranın hesapta birkaç gün blokeli olarak kalması gerektiği ve blokenin araya hafta sonu da girdiğinden 16/05/2022 pazartesi günü kalkacağı söylenmiştir.

Ancak müvekkil şirket yetkilisi pazartesi günü bankaya gittiğinde (bu bankadan daha önceden kullanmış olduğu kredi borcunu da ödemiş olmasına rağmen) kullandığı 690.000,00-TL tutarındaki krediyi EFT yapamamıştır ve nakit olarak çekememiştir. Dolayısıyla müvekkili şirket yetkilisine blokenin 16/05/2022 pazartesi kalkacağı söylenmişse de pazartesi bloke kalkmadığından o gün parayla herhangi bir işlem yapamamıştır.

Kredi üzerindeki bloke 17/05/2022 salı günü kalktığında kullanılan krediden 250.000,00-TL tutarındaki bedel 17/05/2022'de 09.36'da yine müvekkil şirketin ----Bankasındaki hesabına gönderilmiştir ve bu para oradan nakit olarak çekilmiştir. Hesapta kalan 450.000,00-TL civarı para ise müvekkili tarafından aynı günün sabahında -----nakit olarak çekilmek istenmiş ancak bankada nakit olmadığı gerekçesiyle öğleden sonra çekebileceği söylenmiştir.

Görüleceği üzere müvekkilinin kullandığı kredinin nakit olarak çekilmesine günlerce fırsat verilmemiştir. Bu kapsamda müvekkil şirket yetkilisi -----ilk olarak 10.24'de bankadan ---- isimli banka çalışanı ile görüşmüş ve bu çalışan kendisine nakit para gelince haber vereceğini söylemiş, 11.23'de kendisi tekrar aranmış ancak aramaya cevap vermemiştir.

Bu sırada şirketin sabit numarası olan ----- numaralı telefonu arayan kişiler havale, EFT masrafları ve kesintilerin iadesi için aradıklarını söylemişler ve müvekkil şirketin muhasebe çalışanlarından -----isimli kişiyle görüşmüşlerdir. Bu kişiler banka sisteminde kayıtlı bulunan cep telefonuna gelen şifreyi söylemesi gerektiğini söylemeleri üzerine çalışan da durumu müvekkil şirket yetkilisine iletmiştir.

Müvekkili şirket yetkilisi ise diş tedavisi için hasta ile ilgilendiği sırada çalışana ekrandaki şifreyi göstermiş ve işine devam etmiştir. Bu sırada muhasebe çalışanı onayın olmadığını, telefonun açılıp kapatılması gerektiğini söylemiş ve müvekkil şirket yetkilisi de telefonu kapamıştır. Bu sırada telefonun açılmasını beklerken sabit hattan arayan telefondaki kişiyle konuşmaya başlamış, konuşmasından şüphelendiği için de kendisine "Adınız nedir.

Sizin numaranız ne?" gibi sorular sormuştur. Telefondaki kişi kendisini ----olarak ve numarasını da "----- dahili ---- olarak tanıtmıştır. Telefondaki kişi tarafından kredi kartı bilgilerinin de istenmesi üzerine iyice şüphelenen şirket yetkilisi telefona gelen mesajları görünce karşısındaki kişinin dolandırıcı olduğunu anlamış ve telefonu kapatarak hemen saat 12.17'de ---- - aramıştır.

Müvekkil her ne kadar derhal durumu banka şubesine ve banka genel müdürlüğüne bildirmiş ise de hesaptaki parayı kurtarması mümkün olmamıştır.

Müvekkili şirketin kullandığı kredinin her iki davalı bankanın kusurları neticesinde hesaptan başka hesaplara dolandırıcılık yöntemiyle aktarılması olayından doğan zararların karşılanması ve söz konusu paranın faizi ile birlikte davalı bankalardan kusurları oranında alınarak müvekkile ödenmesine yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı -----vekilinin 16.03.2022 tarihli cevap dilekçesinde özetle. Zamanaşımı ve hak düşürücü süre itirazımız bulunmakta olup davanın bu yönüyle usulden reddi gerekmektiğini, huzurdaki davanın belirsiz alacak davası olarak açılması mümkün değildir.

Dava konusu dolandırıcılık işlemi sosyal mühendislik yöntemiyle gerçekleştirilmiş olup, söz konusu olayın gerçekleşmesinde müvekkili bankanın izafe edilebilecek herhangi bir kusur ve sorumluluk bulunmadığını, müvekkili bankaca güvenlik önlemleri eksiksiz olarak alınmıştır:bu itibarla;

somut olayda şifre/parola ve hesap bilgileri ve sair kişisel bilgilerinin korunmasından davacı sorumlu olup, davacıya ait özel şifre/parola/kod, hesap bilgisi ve diğer kişisel veri gibi özel ve hassas bilgilerin bankanın hiçbir kusuru olmadan yine bizzat davacı tarafından özensiz, bilinçsiz, tedbirsiz ve dikkatsiz davranılmak suretiyle korunmaması suretiyle itiraza konu işlemler dolandırıcılar tarafından gerçekleştirilmiş olup, davacının bu işlemlerinden kaynaklanan zarara ilişkin kusurunu müvekkili bankaya yüklemeye çalışması, adeta bankanın ödeme kabiliyetinin suistimali anlamına gelmektedir.

iş bu davanın; davacının internet hesabına tanımlı bulunan cep telefonu numarasının ait olduğu gsm şirketine, havale / eft alıcılarına, fatura ödemelerine muhatap kişilere kimlik bilgilerinin tespiti ile birlikte ihbar edilmesine,müvekkilimiz hakkında açılan iş bu haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine,yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı -----vekilinin 28.03.2022 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Huzurdaki Davanın MüvekkilİNe Yöneltilmesi Mümkün Olmayıp Pasif Husumet Yokluğunda Davanın Reddi Gerekmektedir. Pasif Husumete İlişkin İtirazımız Baki Kalmak Kaydıyla ; Davacının Belirsiz Alacak Davası Açmasında Hukuki Yararı Bulunmadığından Davanın Hukuki Yarar Yokluğundan Reddi Gerekmektedir. Davaya Konu Somut Olayda Müvekkil Banka'nın Tek Dahiliyeti, Davacının Kendi Kusuruyla Kişisel Bilgilerini Açığa Çıkarmasının Ardından Müvekkil Banka Nezdinde Bulunan Bir Hesaba Para Transferi İşleminin Gerçekleştirilmesidir. Bu Bağlamda Müvekkil Banka Nezdinde Gerekli Güvenlik Önlemlerinin Alınmadığına İlişkin İddialar Somut Gerçeklerden Uzak Olup Müvekkile Herhangi Bir Kusur Atfedilmesi Mümkün Değildir.

Dava Konusu İşlemler (Bir Kabul Anlamına Gelmemek Kaydı İle Oluştuğu İddia Olunan Zarar) Tamamen Davacının Kendi Kusurları Ve İhmalleri Nedeniyle Meydana Gelmiş Olmakla, Huzurdaki Davanın Reddine Karar Verilmesi Gerekmekte Ve Talep Edilmektedir. Mobil/ İnternet Bankacılığından Faydalanmayı Sağlayan, Kendi Hâkimiyeti Altında ve Tasarrufunda Bulunan Kişisel Bilgilerin Kullanılmasına Ve Muhafazasına İlişkin Sorumluluk Davacıya Ait Olup; Davacının Sorumluluğunda Olan Bir Konuda Müvekkil Banka'nın Sorumlu Tutulması Mümkün Değildir. Müvekkili Banka'nın İnternet Bankacılığı’nı Sağlayan Sistemi; Gerekli Güvenlik Önlemleri Alınmış, Uluslararası Standartlarda Korunan Güvenli Bir Sistem Olup; Üçüncü Kişilerin Bu Sisteme Sızmaları ve Müşteri Bilgilerini Elde Etmesi Mümkün Değildir.

Müvekkil Banka müşterisi ----Şirketi'nin para transferine ilişkin bankacılık işlemleri. Müşteriye Ait Doğru “Kullanıcı Şifreleri” Ve “Tek Kullanımlık Şifreler”in Kullanılması Sureti İle ve Bu Bilgilerin Birden Fazla Denenmesi Sonucunda Değil, Tek Bir Deneme/Giriş Yapılması Neticesinde Gerçekleştirilmiştir. Dolayısıyla Şüpheli İşlem Algısı Doğuracak Herhangi Bir Durum Bulunmadığından Bu Niteliği Gereği De Müvekkil Banka’nın Hiçbir Kusuru Bulunmamaktadır.

Huzurdaki Davaya -----Şirketi'nin Dahil Edilmesine Karar Verilmesi Gerekmekte Ve Talep Edilmektedir. Davacının kişisel bilgilerinin başkalarınca öğrenilmesinde ve ortaya çıkan zararlı sonuçta bizzat kendisi kusurludur. Söz konusu kişisel bilgilerin suç teşkil eden bir eylemle elde edilmiş olması sonuca etkili olmayıp ortaya çıkan zararlı sonuçta davacı kişisel bilgilerini saklamakta yeterli özeni göstermemiştir.

Davacı yasal ve sözleşmesel bu yükümlülüğünü yerine getirmeyerek, kusurlu davrandığından ve bu kusurunu Müvekkil Bankaya atfetmeye çalıştığından haksız, usul ve yasalara aykırı huzurdaki davanın tüm talepler yönünden reddine karar verilmesi gerekmekte ve talep etmekteyiz. Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

-----Cumhuriyet Başsavcılığının ----soruşturma sayılı dosya sureti,-----Bankası yazı cevapları, dava ve cevap dilekçeleri, bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamı.11.07.2023 tarihli ara karar ile dosyanın Bankacılık Alanında uzman bilirkişi, Nitelikli Hesaplama Uzmanı ile Elektronik ve Haberleşme uzmanından oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilerek bilirkişi raporu alınması yönünde ara karar kurulmuş ve 02.10.2023 tarihli bilirkişi raporu mahkememize teslim edilmiştir.

Nitelikli Hesap Uzmanı/Bankacı Doç. Dr. ----Bankacı Bilirkişi ---- ve Elektronik Haberleşme Mühendisi Bilirkişi ----- oluşan heyetten alınan Bilirkişi raporunda özetle.

Dava konusu işlemlerin Davacı------ ait Bankada kayıtlı------ nolu GSM Hattına gelen SMS ve şifrelerin Davacı taraf şirket yetkilisi -----ve şirket çalışanı ----- tarafından dolandırıcı 3. kişilerle paylaşılması suretiyle gerçekleştiği, Davacı şirket yetkilisi ve şirket çalışanının Davalı ------tarafından kendisine gönderilen tek kullanımlık ve sadece kendisinin bilebileceği doğrulama şifrelerini üzerine düşen özen yükümlülüğünü yerine getirmediğinden koruyamadığı ve şüpheli 3. kişilerin eline geçmesine yol açtığı,

Dolandırıcı 3. kişilerin davacının sürekli kullandığı mobil cihazdan farklı bir mobil cihazı bankacılık işlemlerine tanıttıkları, mobil bankacılığa girdikleri, 143.875 TL ilk EFT işlemini yaptıkları ve tüm bu işlemler için ayrı ayrı SMS onay şifrelerinin şirket yetkilisi ----- ait bankaya kayıtlı -----nolu GSM Hattına gönderildiği, Tüm SMS lerin dava dışı dolandırıcı 3. kişilere iletildiği, ilk EFT işleminden sonra bankaya kayıtlı SMS telefon bilgisinin değiştirildiği, Davaya konu diğer 143.843 TL ve 143.588 TL EFT işlemlerinin de hemen yapıldığı,

Bu işlemlere ait SMS onaylarının değiştirilmiş olan telefona gittiği iş bu yüzden davacı taraf elinde tek bir EFT için SMS onayının bulunduğu davacının diğer iki EFT’yi göremediği, Davalı----- SMS ve LOG kayıtlarında görüldüğü üzere BDDK’nın 15 Mart 2020 tarih-----sayılı -----yayınlanan “Bankaların Bilgi Sistemleri ve Elektronik Bankacılık Hizmetleri Hakkında Yönetmelik’’ ile Kimlik Doğrulama ve İşlem Güvenliğini düzenleyen 34.Maddesi ile İz Kayıtlarının Oluşturulması ve Takibini düzenleyen 13.Maddesi hükümlerine uygun davrandığı ve üzerine düşen özen yükümlülüğünü yerine getirdiği,

Mevzuatta bulunan güvenlik önlemlerine uygun hareket ettiği, Banka bilgisayar ve bilişim sistemlerine dışardan zorlama saldırı yahut bozma olmadan davacı taraf şifre parola ve tek kullanımlık şifrelerle girildiği, Bankalar bir güven kurumu olduğundan mudilerinin kendilerine emanet ettikleri parayı ne olursa olsun korumakla yükümlü olduğu, en hafif kusurlarından dahi sorumlu oldukları, ancak Davalı ----Davacı------ sunduğu iş bu davaya konu internet bankacılığı ve bankacılık güvenlik hizmetlerinde herhangi bir zaafının olmadığı, Davalı Banka ----- olayda hiçbir kusuru ve sorumluluğu bulunmadığı,

Davacının hesabından yapılan transferlerin----- Şirketi'nin hesabına yapılmış olması nedeniyle davacının huzurdaki davaya konu taleplerini bu firmaya yöneltmesi gerektiği tespit edildiği görülmüştür.

DAVANIN HUKUKİ NİTELİĞİ ve GEREKÇE: Dava, maddi tazminat istemine ilişkindir.

Mahkememizce çözülmesi gereken uyuşmazlığın davacının kullanmış olduğu ticari kredinin bulunduğu davalı banka hesabındaki paranın dolandırıcılık iddiasına dayalı diğer davalı bankada bulunan dava dışı şirketin hesabına aktarılmasında haksız fiil kaynaklı tazminat talebinden davalı bankaların sorumluluklarına aykırı davranıp davranmadıkları, davacının maddi zarara uğrayıp uğramadığı, uğramış ise miktarı, tespit edilecek miktardan davalıların kusurları nedeniyle sorumlu olup olmadıkları noktalarında toplandığı görülmektedir.Davalı bankalara yazılan müzekkerelere cevap verildiği,

dosyanın Nitelikli Hesap Uzmanı/Bankacı Bilirkişi, Bankacı Bilirkişi ve Elektronik Haberleşme Mühendisi Bilirkişiden oluşan heyete tevdi edilerek bilirkişi raporu tanzim edildiği anlaşılmıştır.Bilirkişi raporu ve dosya kapsamın incelendiğinde.

Davacının kredili müşterisi olduğu davalı -----şubesinden 12.05.2022 tarihinde 690.000 TL tutarında ticari kredi kullandığı, 12.05.2022 - 17.05.2022 tarihleri arasında kredi olarak cari hesaba geçen bakiyenin hesaplarda kaldığı, 17.05.2022 tarih Saat 09.36 ‘da 250.000.- TL’nin davacı şirketin dava dışı farklı bir bankaya EFT yapmış olduğu, 17.05.2022 tarihinde hesapta kalan 450.000.- TL nakit olarak çekilmek istendiğinin beyan edildiği, bankada bu tutarda nakit olmadığı gerekçesi ile müşteri talebinin bankaca karşılanamadığı,

17.05.2022 tarihinde davacı cep telefonundan saat 10.24 ve 11.23 ‘de nakit para gelip gelmediği için banka yetkilisini aradığı, yine 17.05.2022 tarihinde – davacının kendi beyanına göre – davacı şirketin sabit hattı olan ------ numaralı telefondan ‘havale ve EFT masraflarının iadesi' için aradıklarını ifade eden 3. şahsıların şirket yetkilisi ----- isimli kişiyi aradıklarını ve cep telefonuna gelen şifreyi paylaşmalarını istediklerini, 17.05.2022 saat 11:42:33’de----- Onay kullanılarak değiştirildiği, bu cihaz değişikliğine ilişkin SMS bilgilendirme mesajı davacının bankada kayıtlı -----numaralı telefonuna başarılı olarak gönderildiği,

onay kodu ile birlikte ‘’GÜVENLİĞİNİZ İÇİN BANKACILIĞA GİRİŞ ŞİFRENİZİ BANKA PERSONELİ DAHİL KİMSE İLE PAYLAŞMAYINIZ‘’ bilgisi ve ‘’----MOBİL UYGULAMASI EŞLEŞTİRİLMİŞTİR. BU İŞLEMİ SİZ YAPMADIYSANIZ ----- ÇAĞRI MERKEZİMİZİ ARAYINIZ‘’ uyarısının yapıldığı, davacının çağrı merkezini hemen aramadığı, saat 12.31‘de Para transferleri ve nakit çekiş işlemi yapıldıktan sonra davalı bankanın aradığı,

-17.05.2022 tarih saat 12:14:43'de dava dışı ----- diğer davalı-----hesabına-----Mobil Kanalı kullanılarak 143.875,00 TL EFT işleminin yapıldığı, işleme ait şifrenin davacının bankada kayıtlı ------ numaralı telefonuna başarılı olarak gönderildiği, onay kodu ile birlikte ‘’GÜVENLİĞİNİZ İÇİN BANKACILIĞA GİRİŞ ŞİFRENİZİ BANKA PERSONELİ DAHİL KİMSE İLE PAYLAŞMAYINIZ‘’ bilgisi ve ‘’HESABINIZDAN MOBİL BANKACILIK İLE 143.875 TL TUTARINDA PARA TRANSFER İŞLEMİNİN GERÇEKLEŞTİRİLMESİ İÇİN İŞLEM ŞİFRENİZ: ------’ içerikli mesajla şifre bilgisinin davacı ile paylaşıldığı,

-17.05.2022 tarih saat 12:15:05'de dava dışı ---- diğer davalı-----hesabına ------Mobil kanalı kullanılarak 143.848,00 TL EFT işleminin yapıldığı,-17.05.2022 tarih saat 12:15:26'da dava dışı ----- diğer davalı -----hesabına ------ Mobil kanalı kullanılarak 143.588 TL EFT işleminin yapıldığı anlaşılmıştır.

Somut olayda ; davacının dolandırıcılık şikayetine konu soruşturmanın -----Cumhuriyet Başsavcılığı Terör ve Örgütlü Suçlar Bürosu'nun -----soruşturma sayıl dosyasında yapıldığı, davacının maddi tazminat talebine konu olayın incelenmesinde dava dışı ------hesabına yapılan EFT işlemlerinden 32 dakika önce davacının cihaz değişikliğine ilişkin davalı ------ tarafından sistemde kayıtlı numarasına gönderilen şifreyi 3.kişiye paylaştığı ve cihaz değişlikliği yapıldığı, davalı ----- tarafından şifrenin paylaşılmaması gerektiğine ve cihaz değişikliğine ilişkin bilgilendirme mesajını davacının kayıtlı telefon numarasına gönderdiği,

EFT işlemlerine başlamadan önce mobil bankacılık uygulamasına girişe ilişkin onay şifresinin ve 17.05.2022 tarih saat 12:14:43'deki EFT işlemine ilişkin şifrenin davacının kayıtlı telefon numarasına gönderdiği, gönderilen şifreleri davacının 3.kişiye paylaştığı, devamındaki EFT işlemlerine ilişkin şifrenin değiştirilen telefona gönderilmesi nedeniyle davacının telefonuna gönderilmediği anlaşılan olayda tespit edilen hususlar birlikte değerlendirildiğinde davalı bankaların internet bankacılığı ve bankacılık güvenlik hizmetlerinde herhangi bir kusurunun bulunmadığı ve üzerine düşen yükümlülüklerini yerine getirdiği,

davacının zararın meydana gelmesinde dikkat ve özen yükümlülüğünü yerine getirmeyerek kusurlu davranışlarda bulunduğu, davacı vekilinin soruşturma dosyasını bekletici mesele yapılması talebinin yukarıda yapılan tespitler ve davalı bankaların bankacılık nezdinde işlemler göz önüne alındığında yerinde görülmediği anlaşılmakla davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.