İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/558 K.2024/612

T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO: 2023/558

KARAR NO: 2024/612

DAVA: TAZMİNAT (HAKSIZ FİİLDEN KAYNAKLANAN)

DAVA TARİHİ: 17/08/2023

KARAR TARİHİ: 06/09/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davacı şirket araç kiralama şirketi olup ----------- plakalı aracın sahibi olup 02.09.2022 tarihinde, üç numaralı davalıya ait ve bir numaralı davalının sevk ve idaresindeki ------------ plakalı araç müvekkil şirkete ait ----------- plakalı araca park halindeyken çarptığını, 1 numaralı davalının sevk ve idaresindeki araç "Trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller: Madde 84 Araç sürücüleri trafik kazalarında;l) Park için ayrılmış yerlerde veya taşıt yolu dışında kurallara uygun olarak park edilmiş araçlara çarpma,

Hallerinde asli kusurlu sayılırlar. " maddesini ve ilgili yönetmeliği ihlal etmekle %100 ve tek kusurlu olarak kazaya sebebiyet verdiği sabit olduğunu, davacıya ait araç sürücüsünün ise kazaya etken herhangi bir kural ihlali bulunmayıp kusur izafe edilemeyeceğini, ----------- tarafından yapılan kusur dağılımında da davacıya ait araç sürücüsüne hiçbir kusur verilmediğini, kusur oranları kaza evrakları doğrultusunda oluşa ve hakkaniyete uygun olmakla Mahkeme gerek gördüğü takdirde yeniden kusur raporu alınmasını, davacı şirkete ait araç;------------- marka ve model olup kaza tarihinde 69.407 kilometrede olduğunu,

aracın kaza öncesi hasarı bulunmamakta olup kazadan sonra orijinalliğini yitirdiğini, mevcut kaza sonucu araçta oluşan hasar sebebiyle ikinci el piyasa rayiç değerinde ciddi bir düşüş meydana geldiğini, mağdur aracın kasko değeri 476.909,00-TL olup--------- alınan kasko değer görüntüsünün mevcut olduğunu, mağdur aracın kazasız rayiç değerine ilişkin olarak ----------- ve ------------- adlı internet sitesinden ve galerilerden emsal araştırması yapılmasını,

dava öncesinde karşı aracın trafik sigortasını düzenleyen ----------Ş.'ye 22.09.2022 tarihinde başvuru yapılarak davacı aracındaki değer kaybının poliçe kapsamında ödenmesi talep edildiğini, -----------Ş.

Tarafından ------------- numaralı değer kaybı dosyası açılmış akabinde 5.101,06- TL değer kaybı ödemesi yapıldığını, davalı sigorta şirketinin yaptığı ödeme davacı şirketin zararını karşılamadığından bakiye değer kaybı için tarafımızca 02/1 1/2022 tarihinde ------------- tarafımızca başvuru yapılmış olup ----------- sayılı başvuru dosyası açıldığını, işbu dosyada davaya konu trafik kazası sonucu ------------ plakalı araçta oluşan değer kaybı bedeli miktarı tespiti teknik inceleme gerektirdiğinden dosyada uzman bilirkişi incelemesi yapılmasına, değer kaybının.

Anayasa Mahkemesi'nin 14.02.2023 tarihli ------------- yayımlanan 29.12.2022 tarihli ve ----------- Sayılı iptal kararı ve Yargıtay içtihatları uyarınca Türk Borçlar Kanunundaki genel hükümlere göre ve gerçek zarar ilkesi uyarınca kazadan önceki değeri ile kazadan sonra oluşan piyasa rayiç değeri arasındaki farkın belirlenmesi sureti ile hesaplanması gerektiğini, bu kaza nedeniyle davacı şirketin uğramış olduğu zarardan;

kazaya %100 kusurlu olarak sebep olan davalı araç sürücüsü TBK md. 49 "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür." Maddesi ve 3 numaralı davalı araç maliki KTK'nın 85.Maddesinde düzenlenen araç sahibinin kusursuz tehlike sorumluluğu hükümleri uyarınca sorumlu olduğunu, 2 numaralı davalı hasara sebebiyet veren aracın Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası kapsamında poliçe limitleri dahilinde sorumlu olduğunu, davanın kabulüne,

sunulan delillerle yaklaşık ispat kuralına göre varlığını ispat ettiğimiz alacağın tahsilinin imkansızlaşmaması maksadıyla İ.İ.K.m.258/1 gereğince davalı adına kayıtlı olması durumunda, kazaya karışan ------------- Plakalı aracına ihtiyati haciz şerhi konulmasına, 02.09.2022 tarihli kaza sebebiyle davacının ------------ plakalı aracında meydana gelen değer kaybı bedelinin tespitine, fazlaya ilişkin talep ve dava haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik belirsiz alacak olarak açtığımız 500,00 TL değer kaybı bedelinin 02.09.2022 olan kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine,

tüm yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı ------------ vekili cevap dilekçesinde özetle.

Dava konusu kaza bakımından, tarafımıza yöneltilen talep, Genel Şartları uyarınca teminat kapsamı dışında kalmaktadır ve davacı şirketin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, davacı şirket zorunlu mali mesuliyet sigortası kapsamında yalnızca poliçe limitiyle sınırlı olan ödeme yükümlülüğünü yerine getirdiğini, her ne kadar davacı vekili tarafından yalnızca değer kaybına ilişkin 5.101,06 TL ödeme yapıldığı belirtilse de, değer kaybı ödemesi dışında, 17.232,90 TL ----------Ş'ye rücuen hasar ödemesi yapıldığını, dolayısıyla davalının herhangi bir yükümlülüğü kalmadığını,

davalı şirketin sorumluluğu yalnızca poliçe limitiyle sınırlı olduğundan işbu haksız ve hukuka aykırı davanın reddi gerektiğini, Mahkemenin aksi kanaate olması halinde, sigortalı araçta meydana gelen hasar durumu, söz konusu hasarın kaza nedeniyle meydana gelip gelmediği,

aracın pert sayılıp sayılamayacağı, tazminat ödemesinin hangi şekilde yapılması gerektiği, aracın rayiç değeri, sovtaj bedeli gibi hususların Kara Taşıtları Kasko Sigortası Genel Şartları ile davalı şirket nezdinde tanzim edilen poliçe uyarınca uzman sigorta eksperi tarafından belirlenmesi gerektiğini, başvuran taraf kendisine yapılan ödemeyi kabul ederken ihtirazi kayıt ileri sürmemiş olduğundan kendisine yapılan ödemelerin talebi tamamen karşıladığını kabul etmiş sayılmasını, kusur oranlarının tespiti için kusur konusunda uzman bilirkişi heyetinden rapor alınmasını,

tek taraflı başvuranın seçmiş olduğu ekspertizden alınmış olan rapor gerçek zararın tespitinde esas alınamayacağını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, dava konusu araç hasarının uzman sigorta eksperi tarafından yargıtay içtihatları doğrultusunda belirlenmesi gerekmektiği izahtan vareste olduğunu, haksız ve hukuka aykırı davanın reddine, kazaya karışan araç sürücüsünün kusur durumunun tespiti için kusur raporu alınmasına; varsa derdest ceza davasının sonucunun bekletici mesele yapılmasına, öncelikle davacı tarafça tarafımıza tebliğ edilmeyen delillerin tarafımıza tebliğe çıkartılması için davacı tarafa kesin süre verilmesine,

araç hasarına ve var ise sovtaj bedeline ilişkin olarak uzman sigorta eksperinden rapor alınmasına, tarafımızca huzurda görülen davanın ikame edilmesine sebep olunmadığından harç, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ----------- vekili cevap dilekçesinde özetle.

Belirsiz alacak davası açılmasında hukuki yarar yoktur. davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, davaya konu zarar haksız fiil nedeniyle gerçekleştiğinden yargılamada yasal faiz uygulanması gerektiğini, davacının değer kaybı alacağı bulunduğunu kabul anlamına gelmemekle birlikte, bu şekilde bir alacak olsa dahi bundan davalı şirketin sorumlu olmadığını, bu nedenle davanın husumetten de reddi gerektiğini, aracın rayiç değeri ve değer kaybı tespitleri fahiş olup reel değer kaybı tutarı sigorta tarafından ödendiğini, aracın geçmiş hasar kayıtlarının, değer kaybı tutarının tespitine etkisinin araştırılması gerektiğini,

belirsiz alacak davası açılmasında hukuki yarar bulunmadığından davanın usulden reddine, dava konusu araçta ödenen tutarlar dışında bir değer kaybı olmadığından davanın tüm talepler yönünden reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, trafik kazasından kaynaklı davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı sebebiyle maddi tazminat istemine ilişkindir.

Makine mühendisi bilirkişi heyetinden alınan raporda özetle.

Dava konusu alacağı oluşturan ------------- plakalı otomobil ile ilgili düzenlenen ------------ ekspertiz raporunda belirtilen parça ve işçilik listesi ile aracın hasarlı görüntüleri aşağıda verilmiştir.Dava konusu alacağı oluşturan ve davacı tarafa ait ----------- plakalı aracın onarımı ile ilgili fatura ve servis belgeleri mevcut olmayıp eksper raporu dikkate alınarak, raporda belirlenen parçaların kazanın oluş şekli ve fotoğraflarla uyumlu olduğu belirlendiği,

trafik kazası ile araçlarda meydana gelen hasar, yetkili servis tarafından ve orijinal parça ile değişim yapılarak giderilmiş olsa dahi değer kaybı zararı ortaya çıktığı, sebebiyse piyasada araç alınırken geçmişte kaza kaydı olmayan aracı satın edinmeyi tercih nedeni olup bu da geçmişte kazaya karışmış olan aracın piyasadaki değerini düşürmekte olduğunu, araçlarda hasarlar sonucu oluşan piyasa değer kaybı tespitinde özellikle aracın modeli, kilometresi, orijinal parçalarla onarımının yapılıp-yapılmadığı,

daha önce bir kazaya uğrayıp-uğramadığı vb. kriterler esas alınmakta olup piyasada genel olarak ağır hasar olarak nitelenen ve değer kaybına neden olan kaynaklı parçalardan orta direk, tavan sacı, havuz sacı, arka panel, şasi, kapı direkleri ve çamurluk hasarları ile boyanacak karoseri parça sayısı artıkça ağır hasarlık derecesi de artmakta olduğu,

değer kaybı hesaplamalarında esas alınan 14.05.2015 tarih ve ----------- Sayılı ----------- yayınlanan Hazine Müsteşarlığı tebliği ile yayınlanan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları dikkate alınmakta iken, --------- Sayılı 17.07.2020 tarihli ilamı ile 2918 Sayılı Kanun 90.Maddesinde yer alan "genel şartlarda ..." ifadesinin Anayasaya aykırılık teşkil etmesi sebebi ile iptaline karar vermiş olup, tazminat hesaplarında TBK”nun haksız fiillere ilişkin hükümlerin uygulanması gerektiğini belirtmiştir.

Araç değer kaybı hesaplamalarında; *Aracın marka ve modeli, *Aracın üretim tarihi, *Aracın trafiğe çıkış tarihi, *Aracın kaza anındaki kilometresi, *Aracın kaza tarihi itibariyle muadillerinin ikinci el piyasasındaki rayiç değeri, *Aracın hasar geçmişi ve niteliği, *Aracın boyanan/değişen parçaları, dikkate alınarak hesaplanmakta olup;

Davalı tarafça sunulan ekspertiz raporunda, aracın ---------- model, ---------- marka, ------------ tipte olarak km'sinin 69.407, piyasa değerinin 476.909 TL olduğu ve kaza geçmişi 1 adet, değer kaybına esas parçanın sadece bagaj kapağı olarak belirlenerek, değer kaybı bedeli 5.101,06 TL olarak hesaplanmış ve tazmin edilmiş olup aracın, 23.02.2021 tarihinde uğradığı kazaya ait hasarlı aksamlar ile ilgili bir bilgi ve belge de dosyada bulunmadığını, gerçekte değer kaybına esas olan hasarlı bağaj kapağı demiri parçaları değer kaybında dikkate değişim/düzeltme/boya ağırlıklı olarak dikkate alındığında;

arka tampon gerekli olup onarımının kaporta onarım sonrası piyasa değerinin azami 460.500,00 TL olarak (476.909,00 - 460.500,00X) 16.409,00 TL tutarda değer kaybı olacağı kanaati oluştuğu, kaza olayında %100 kusurlu olan davalı tarafların kullanımında/mülkiyetinde olan ve sigorta şirketine sigortalı ---------- plakalı aracın, değer kaybı tutarı olan 16.409,00 TL'den sorumlu olacağı tazmin edilen 5.101,06 TL tenzil edildiğinde (16.409,00 - 5.101,06 =) 11.307,94 TL bakiye tutardan daha sorumlu olacakları kanaatine varıldığı,

davalının maliki, sigorta şirketine sigortalı ve davalı araç sürücüsü ----------- asli ve tam olarak %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, davacının maliki olduğu dava dışı araç sürücüsü ---------- atfi kabil bir kusurunun bulunmadığı,

dava konusu alacağı oluşturan ---------- plakalı aracın hasar görmesi sonucu oluşan değer kaybı bedelinin 16.409,00 TL olacağı, davalı sigorta şirketinin, davacı tarafa 5.101,06 TL tutarda ödeme yaptığı belirgin olup bakiye 11.307,94TL tutardan daha davalıların sorumlu olacağı, somut olayda kusur, zarar ve tazminat hususlarında yargılamayı gerektiren dosya kapsamı gözetildiğinde yargılama giderleri ve inkâr tazminatı talebi sayın Mahkemenin takdirinde olduğu bildirilmiştir.Mahkememiz tarafından dosyada bulunan bilgi ve belgeler incelenmiş olup;

Davanın trafik kazasından kaynaklı davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı sebebiyle maddi tazminat istemine ilişkin olduğu, davalı şirketin maliki, sigorta şirketine sigortalı ve davalı araç sürücüsü ------------ asli ve tam olarak %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, davacının maliki olduğu dava dışı araç sürücüsü ---------- atfi kabil bir kusurunun bulunmadığı,Davalı sigortanın, yapılan 5101,06-TL ödeme dışında, dava dışı ---------- 17.232,90-TL ödeme yaptığından bahisle sorumluluğunun kalmadığı seklinde itirazda bulunduğu,

fakat poliçe limitinin 50.000,00-TL olması sebebiyle sorumluluğunun devam ettiği, Dava konusu alacağı oluşturan --------- plakalı aracın hasar görmesi sonucu oluşan değer kaybı bedelinin 16.409,00 TL olacağı, davalı sigorta şirketinin, davacı tarafa 5.101,06 TL tutarda ödeme yaptığı belirgin olup bakiye 11.307,94TL tutardan daha davalıların sorumlu olacağı, davalı sigortanın ZMMS sigortacısı olarak sorumlu olduğu, diğer davalıların sürücü ve araç maliki olarak sorumlu olduğu, kazaya karışan aracın kullanım amacının ticari olması nedeniyle avans faizi talebinin yerinde olduğu anlaşılmakla aşağıdaki şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.