İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/668 K.2024/639

T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO: 2023/668

KARAR NO: 2024/639

DAVA: İTİRAZIN İPTALİ (TİCARİ SATIMDAN KAYNAKLANAN)

DAVA TARİHİ: 03/10/2023

KARAR TARİHİ: 13/09/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davacının toptancılık, davalı şirket ise market sektöründe faaliyet göstermekte olup, dava tarafından davalı şirkete toptan hijyen malzemesi satışı yapıldığını, davacının son 1 yıldır davalı tarafa sattığı hijyen ürünlerinden, takibe konu ----------- numaralı ve 15.04.2023 tarihli son faturanın 18.886,02-TL'lik kısmını ödenmediğini, bunun üzerine davalı hakkında -------- İcra Müdürlüğü'nün ---------- Esas sayılı dosyasıyla işbu faturaya istinaden 18.886,02 TL'nin tahsili amacıyla genel haciz yoluyla takip yapıldığını, davalı şirkettin haksız ve mesnetsiz olarak 05.09.2023 tarihinde borca itiraz ederek takibi durdurduğunu, davalı tarafın,

icra takip sundukları faturadan dolayı borçlu bulunduğunu, davalı, itirazında davacı şirkete borcu olduğundan bahisle borca itiraz ettiğini, ancak icra takip dosyasına sunulan fatura ile ilgili açıklama getirmemiş ve ödeme belgesi de sunmadığını, davalı, davacıya belirtilen faturadan dolayı borçlu olduğunu beyan ederek borçlunun borca ve icra takibine yaptığı itirazının iptaline, takibin -------- İcra Müdürlüğü'nün ---------- Esas sayılı dosyası üzerinden devamına, borçlunun takip konusu borcu işlemiş ticari faiziyle ödemeye ve takip konusu alacağın %20'sindan az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahküm edilmesine,

yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Dava dosyasında davalının yazılı savunmasına rastlanmamıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Huzurdaki dava, icra takibine yapılan itirazın iptali davasıdır.Ticari davalarda zorunlu arabuluculuk son tutanak aslı dosyaya sunulmuştur.---------- İcra Dairesinin ----------- Esas sayılı dosyası celp edilmiştir.6100 SAYILI HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU/TİCARİ DEFTERLERİN İBRAZI VE DELİL OLMASI - Madde 222 - (1):"Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir."

(2):"Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır."(3):"İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya ilgili hususta hiç bir kayıt içermemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz."

(4):"Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur."

(5):"Taraflardan biri tacir olmasa dahi, tacir olan diğer tarafın ticari defterlerindeki kayıtları kabul edeceğini belirtir; ancak, karşı taraf defterlerini ibrazdan kaçınırsa, ibrazı talep eden taraf iddiasını ispat etmiş sayılır."TÜRK TİCARET KANUNU madde 64- (1): "(Değişik fıkra: 26/06/2012-6335 S.K./8.md.) Her tacir, ticari defterleri tutmak ve defterlerinde, ticari işlemleriyle ticari işletmesinin iktisadi ve mali durumunu, borç ve alacak ilişkilerini ve her hesap dönemi içinde elde edilen neticeleri, bu Kanuna göre açıkça görülebilir bir şekilde ortaya koymak zorundadır.

Defterler, üçüncü kişi uzmanlara, makul bir süre içinde yapacakları incelemede işletmenin faaliyetleri ve finansal durumu hakkında fikir verebilecek şekilde tutulur.

İşletme faaliyetlerinin oluşumu ve gelişmesi defterlerden izlenebilmelidir."(2):"Tacir, işletmesiyle ilgili olarak gönderilmiş bulunan her türlü belgenin, fotokopi, karbonlu kopya, mikrofiş, bilgisayar kaydı veya benzer şekildeki bir kopyasını, yazılı, görsel veya elektronik ortamda saklamakla yükümlüdür."Madde 83- (1): "Ticari uyuşmazlıklarda mahkeme, yabancı gerçek veya tüzel kişi bile olsalar, tarafların ticari defterlerinin ibrazına, resen veya taraflardan birinin istemi üzerine karar verebilir."Ticari defterler,

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu madde 222 ve devamı ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu madde 64 ve devamında açıkça düzenlenmiştir.Ticari defterlere anılan Kanun'larda delil olarak hüküm ve sonuç bağlanmıştır.Tacirler, Türk Ticaret Kanunu'nun amir hükmü uyarınca ticari defter tutmak zorundadır.Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir (HMK. m. 222/1).Yine Türk Ticaret Kanunu madde 83/1'de ticari uyuşmazlıklarda Mahkemenin ticari defterlerin re'sen ibrazına karar verebileceği,

Mahkeme re'sen ticari defterlerin ibrazına karar vermese dahi taraflardan birinin istemi üzerine ticari defterlerin ibrazına Mahkemece karar verilebileceği hüküm altına alınmıştır.Ticari defterler, bazı şartların varlığı durumunda sahibi lehine delil olarak kullanılabilir. Şöyle ki: Uyuşmazlık ticari bir işten kaynaklanmalıdır. Bu iş, her iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmelidir.

Taraflardan yalnızca biri için ticari iş niteliğinde olan uyuşmazlıklarda, arada sözleşme olsa bile defterler lehe delil olarak kullanılamaz. Uyuşmazlığın her iki tarafı da tacir sıfatını haiz olmalıdır. Taraflardan birinin ya da her ikisinin tacir olmaması halinde ticari defterler lehe delil olarak kullanılamaz. Öte yandan ticari defterler Kanun’a uygun tutulmuş olmalıdır.

Tutulması zorunlu defterler eksiksiz, usulüne uygun tutulmalı, açılış kapanış onayları yapılmış olmalıdır. (TTK. m. 64) Ayrıca, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. (HMK. m. 222/3)

Davacı taraf bir ticaret şirketi olup tacirdir. Davalı taraf bir ticaret şirketi olup tacirdir. Uyuşmazlık tarafların ticari işletmesinden ve ticari bir işten kaynaklanmaktadır. Tacirler arasındaki huzurdaki ticari davaya bakmaya Mahkememiz görevlidir.Bu açıklamalar ekseninde değerlendirme yapıldığında; davacı ile davalı tarafın tacir sıfatını taşıdıkları, uyuşmazlığın iki tarafın ticari işletmesinden kaynaklandığı, her iki tarafın da ticari defter tutmak zorunda olduğu anlaşılmıştır. Her iki taraf da tacir olduğundan ticari defter içerikleri delil vasfı taşımaktadır.

Mahkememizce işbu dosyada, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir bilirkişisi marifeti ile inceleme yaptırılmış ve bilirkişi raporu dosya arasına alınmıştır. Bilirkişi tarafından tanzim edilen bilirkişi raporunda özetle.

Davacı şirketin 2023 yılı BS formunda, davalı tarafa 2 adet e.belge/fatura ile KDV hariç 29,462,56 TL tutarlı fatura düzenlemiş olduğu görüldüğü, davalı şirketin 2023 yılı BA formunda, davacı tarafından davalı tarafa 2 adet e.belge/fatura ile KDV hariç 29.462,56 TL tutarlı fatura düzenlemiş olduğu görüldüğü, davacı vekili tarafından dava dosyasına sunulan deliller arasında dava ve takip konusu alacağı oluşturan 15.04.2023 tarihli 15.04.2023 tarihli---------- seri nolu 23.538,00 TL tutarlı fatura bulunmakta olduğu,

takip konusu 15.04.2023 tarihli 15.04.2023 tarihli --------- seri nolu 23.538,00 TL tutarlı faturanın, “Temel Fatura” olarak düzenlendiği ve GİB portali üzerinden davalı tarafa faturanın teslim edildiği, ilgili faturanın temel fatura senaryosu olarak düzenlenmiş olması sebebiyle davalı tarafın bu faturaya Kabul/Red işlemi uygulayamadığı, ancak temel fatura senaryosunda düzenlenen faturalara e-fatura uygulaması üzerinden red yanıtının dönülememesi, Türk Ticaret Kanununun 18'inci maddesinde belirtilen yöntemlerle itiraz edilebilmesi imkanını ortadan kaldırmadığı, Temel faturalara.

Noter aracılığı ile Taahhütlü Mektupla, Telgrafla, Güvenli Elektronik İmza Kullanılarak Kayıtlı Elektronik Posta Sistemi İle, itiraz edilebilir.

Diğer bir ifade ile temel fatura senaryosunda düzenlenen faturalara Türk Ticaret Kanununun 18'inci maddesinde belirtilen yöntemler ile itiraz edilebilmesi imkanı bulunmakta olduğunu, 01.07.2021 tarihinden itibaren BA ve BS formu ile bildirim yükümlüğü bulunmayan GIB tarafından otomatik olarak oluşturulan tarafların 2023 yılı BS ve BA formlarında gözüken ve GİB portali üzerinden davalı tarafa tebliğ edilen, takip konusu 15.04.2023 tarihli 15.04.2023 tarihli ----------- seri no.lu 23.538,00 TL tutarlı faturaya davalı tarafından yasal 8 günlük itiraz süresi içerisinde itiraz edildiğine dair dayanak belge bulunmadığını,

kural olarak TBK 117/gereği; “muaccel bir borcun borçlusu alacaklının ihtarıyla temerrüde düşeceği, borcun ifa edileceği gün, birlikte belirlenmiş veya sözleşmede saklı tutulan bir hakka dayanarak taraflardan biri usulüne uygun bir bildirimde bulunmak suretiyle belirlemişse “bugünün geçmesiyle...” temerrüdün başlayacağı kabul edileceği, dava söz konusu olayda, Takip alacaklısı davacı taraf 23.08.2023 tarihli takipte, 18.886,02 TL asıl alacağına, 742,51 TL işlemiş faiz ve asıl alacağını takip tarihinden itibaren avans faizi yürütülmesini talep ettiği,

dosya kapsamında davacının davalı tarafı takip tarihinden önce temerrüde düşürdüğüne dair dayanak belge bulunmadığı, taraflar arasında akdi faiz yönünden herhangi bir sözleşme bulunmadığına göre uyuşmazlığın 3095 değişik 2/2 Maddesinde ticari işlemde temerrüt faizinin avans oranında belirtilmiş bulunmakta olduğu,

Mahkeme tarafından kısmen veya tamamen davacı lehine hüküm kurulması halinde, hüküm kurulacak asıl alacak için takip sonrasında yılık %16,75 oranında ve değişen oranlarda avans yürütülebileceği, dava ve icra takip dosyası, dosyaya sunulan bilgi ve belgeler, vergi dairelerinden gelen tarafların BS ve BA Formları ile davacı tarafın ticari defterleri üzerinde yapılan inceleme sonucu, açıklanan nedenlerle Mahkemenin kabulü halinde, davacı şirketin ibraz ett 2023 yı ilişkin ticari defterlerin T.K m.64,66,

V.U.K. m.220- 226” ve 1 Sıra No'lu Elektronik Defter Genel Tebliğine göre Defteri Kebir ile Yevmiye defterlerini GİB onaylı beratlarını süresinde almış olduğu görüldüğü, davalı taraf incelemeye gelmemiş ve yerinde inceleme talebinde bulunmadığı,

davacı tarafından davalı şirket adına yürütülen ----------- Kodlu Muavin defter kayıtlarına göre 01.10.2023 tarih --------- yevmiye sayılı kayıt ile hesaplar arası virmanla, dava dışı ---------- Kodlu ----------- Şti.nin hesabında kayıtlı olan 2022 yılından 2023 yılına devir eden 19.236,02 TL borç bakiyesi ile birlikte 15.04.2023 tarihli ----------- seri nolu 8.327,00 TL tutarlı ve 15.04.2023 tarihli ----------- seri nolu 23.538,00 TL tutarlı faturaların davalı hesabına BORÇ, dava dışı ----------- Kodlu ---------- Şti'nin hesabına ALACAK kayıt edildiği,

karşılığında kasa hesabından 19.237,00 TL tutarlı ve 12.978,00 TL tutarlı ödemelerin davalı hesabına alacak kayıt edilmek suretiyle 01.10.2023 tarihi itibariyle davalından 18.886,02 TL alacaklı görülmekte olduğu, davacı tarafından davaya cevap dilekçesi ekinde sunulan cari hesap hareketlerine göre davacının 2022 yılından 2023 yılına devir eden alacağının 19.236,02 TL olduğu,

21.01.2023 tarihinden 15.04.2023 tarihine kadar davalıdan 19.237,00 TL ödeme aldığı ve davalı tarafa 15.04.2023 tarihinde 2 fatura ile 31.865,00 TL tutarlı satış yaptığı, bu süreçte davalından 26.05.2023 tarihinde 6.500,00 TL, 27.05.2023 tarihinde 6.478,00 TL olmak üzere toplam 12.978,00 TL ödeme aldığı ve 27.05.2023 tarihi itibariyle davalından olan alacağının 18.886,02 TL olduğu görüldüğü, bu durumda, davacının resmi ticari defterlerinde, davacıya ait hesap hareketlerinin 01.10.2023 tarihine kadar dava dışı ----------- Şti.ne ait ---------- Kodlu hesapta takip edildiğinden,

23.08.2023 takip tarihi itibariyle davacı tarafından davalı şirket adına yürütülen---------- Kodlu --------- hesabından davalının 18.886,02 TL borç bakiyesinin görülmediği, 01.07.2021 tarihinden itibaren BA ve BS formu ile bildirim yükümlüğü bulunmayan GIB tarafından otomatik olarak oluşturulan tarafların 2022 yılı BS ve BA formlarında gözüken, takip konusu alacağı oluşturan 15.04.2023 tarihli ----------- seri no.lu 23.538,00 TL tutarlı faturanın, “Temel Fatura” olarak düzenlendiği ve GİB portali üzerinden davalı tarafa faturanın teslim edildiği,

kapsamında davalı tarafından faturaya yasal 8 günlük itiraz süresi içerisinde itiraz ettiğine dair dayanak belge bulunmadığından, takibe konu faturaya konu olan mal ve hizmetin davacı tarafından davalı tarafa teslim edildiğine karine oluşturduğunun kabulü halinde davacının davalından 23.08.2023 takip tarihi itibariyle 18.886,02 TL alacaklı olduğu, 18.881,02 TL asıl alacak için takip tarihinden itibaren yıllık %16,75 oranında ve değişen oranlarda avans faizi yürütülebileceği bildirilmiştir.Mahkememizce dosyada bulunan bilgi ve belgeler, dosyada alınan rapor, ticari defter kayıtları sonucunda; davanın itirazın iptaline ilişkin olduğu,

icra takibinin faturadan kaynaklı alacağın tahsili için başlatılmış olduğu, davacı tarafın ticari defterlerinin incelenmiş olduğu, davacı tarafın ticari defterlerinin usulünce tutulmuş olduğu, davalı tarafın ticari defterlerinin sunulmamış olduğu, bu sebeple 6100 sayılı HMK’nun 222/3.

Maddesi gereğince davacının ticari defterlerin kendisi lehine delil niteliğinde olduğu ve tüm dosya içeriği bir bütün halinde değerlendirilmiş olup; usul ve yasaya uygun bilirkişi raporu hükme esas alınarak davacının davalıdan 18.886,02 TL fatura alacağı olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.

İcra takibinden önce dosya muhteviyatı ile borçlunun takip konusu alacağa ilişkin temerrüde düşürüldüğünü gösterir mahiyette bir belge bulunmaması, işlemiş faize ilişkin taraflar arasında uygulanan bir teamül olduğuna dair bilgi ve belge bulunmaması, işlemiş faiz talep edilebilecek nitelikte bir anlaşma olduğuna dair bilgi ve belge bulunmaması, TTK 1530.

Maddesindeki fatura alacağına ilişkin hükmün tedarik sözleşmelerinde geçerli olması sebebiyle takip öncesi döneme ilişkin faiz talep edilemeyeceği görülmüştür. Açıklanan gerekçelerle davanın kısmen kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Ticari defter kayıtlarında yapılan tetkik neticesinde davacının alacağı olduğu, işbu alacağın ticari defterler kapsamında likit (bilinebilir) mahiyette bulunduğu gözetilerek İcra İflas Kanunu madde 67/2 uyarınca asıl alacak üzerinden %20 icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesi kararlaştırılmış olup aşağıdaki hüküm kurulmuştur.