İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/692 K.2024/782

T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/692

KARAR NO : 2024/782

DAVA

Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 12/10/2023

KARAR TARİHİ : 23/10/2024

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili olan davacı ile davalı arasında icra dosyasına dayanak gösterilen faturaya ilişkin herhangi bir alışveriş gerçekleşmediğini, taraflar arasında bir sözleşme bulunmadığını , söz konusu faturanın firma tarafından davacıya ait şirket adına bile değil davacı adına kesilmiş ve yine davacıya gönderilmeden muhasebeye işlenmeden davacının haberi dahi olmadan hakkında icra dosyası açıldığını, davacının söz konusu faturadan ve dosyadan davalı vekilinin ödeme için kendisini araması ile haberdar olduğunu,

icra dosyasına dayanak gösterilen faturanın gerçekleşmiş veya gerçekleşmesi için anlaşılmış herhangi bir alışverişe dayanak olmadığını, davacı ve davalı arasında söz konusu faturanın kesilmesini gerektirir herhangi biz sözleşme veya alışveriş gerçekleştirilmediğini, davacının adına dair kesilen faturadan haberi olmadığından edimin ifa edilmemiş olması sebebiyle iade faturası da kesilmediğini ileri sürerek davacının ---- İcra Müdürlüğü’nün ----- Esas sayılı dosyasından ve takibe konu edilen faturadan dolayı borçlu olmadığının tespitine, Davalı taraf aleyhine alacağın %20’sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine,

Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı tarafından davaya cevap verilmemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; Menfi tespit istemine ilişkindir. ----- İcra Dairesinin ---- Esas sayılı dosyası UYAP sisteminden celp edilmiştir. Gelir İdaresi Başkanlığı ve ----- Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliğinden gelen müzekkere cevapları dosya içerisindedir.

Mahkememizin 14/05/2024 tarihli ön inceleme duruşması ile HMK m.222 uyarınca taraflara 2023 yılına ait ticari defterleri sunmak üzere süre verilmiş, davacı tarafından ticari defterlerin ----- ilinde olması nedeni ile talimat yazılması talebinde bulunulmuş,

davalıya yapılan ihtaratlı tebligata rağmen ticari defter ve kayıtlar sunulmamıştır.Talimat Mahkemesi aracılığı ile alınan bilirkişi raporunda özetle;''..----. ... tek ortaklı Anonim şirket 2023 kayıtlarını inceleme sonucu --- 2022 yılın da------ Kdv dahil 15.552,00 TL Faturalandırdığı hizmet/mal bedelini ---- 09.01.2023 Tarih ---nolu E-Arşiv Faturası ile iade faturası düzenlemiş ticari defter kayıtların da cari hesap bakiyesi -0- dır.(Bakiyesiz), Ticari Defter ve kayıtlar da ----. tek ortaklı Anonim şirketinin ----- Alacak/Borç Bakiyesi bulunmamaktadır.'' belirtilmiştir.

Tanzim edilen rapor taraflara tebliğ edilmiştir.

6102 sayılı TTK'nın 4. maddesine göre, bir davanın ticari dava olabilmesi için her iki tarafın tacir ve uyuşmazlığın da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğmuş veya anılan yasa maddesinde sayılan mutlak ticari davalardan bulunması gerekir. Bu düzenlemeden anlaşılan "ticari dava" ve "ticari iş" ayrı ayrı kavramlardır.

Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz. TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.

Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır.

Türk Ticaret Kanunu’nun 14/1 Maddesinde;" Bir ticari işletmeyi kısmen dahi olsa, kendi adına işleten kimseye tacir denir.” denilmiştir.

Tüm dosya kapsamından.

Huzurdaki davanın faturaya dayalı alacağın konu edildiği icra takibine ilişkin menfi tespit istemiyle açıldığı, davanın ticari dava sayılabilmesi için uyuşmazlık konusunun iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi ve iki tarafın da tacir olması gerektiği, bu şartlar birlikte bulunmadıkça uyuşmazlık konusunun yalnızca ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılmasının davanın ticari dava olması için yeterli olmadığı, ---- BAM ----.

Hukuk Dairesi ----- Esas ---- Karar 09/06/2020 Tarihli kararında da belirtildiği üzere, TTK hükümleri gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlediği, işin ticari nitelikte olmasının davayı ticari dava haline getirmeyeceği, bu kapsamda yapılan değerlendirme ile ----- Esnaf ve Sanatkar Odaları Birliğinden gelen müzekkere cevabından davacı sicil kaydının 17/09/2021 tarihinde açtığı ve 27/02/2023 tarihinde kapadığı, ----- Mal Müdürlüğü'nün 24/10/2023 tarihli yazısından davacının işletme esasına göre nakil işe başlama faaliyetinin başladığı,

bu kapsamda davacının tacir olmadığı ve somut uyuşmazlıkta Mahkememizin görevli olmayıp Asliye Hukuk Mahkemeleri görevli olduğu sonuç ve kanaatine varılmakla davanın usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir.