İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/418 K.2026/48

T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/418 Esas

KARAR NO:2026/48

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 12/06/2024

KARAR TARİHİ: 16/01/2026

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkiline ait ---- plakalı araç ---- tarihinde, davalı --- maliki olduğu ve davalı ---- sevk ve idaresindeki ------plakalı araçla karıştığı kaza olayı sonrası araçta hasar oluşmuş, araç değer kaybetmiş, ticari taksi olarak kullanılan araç kullanılamadığı içi kazanç kaybı meydana gelmiş ve müvekkil, aracından uzunca bir süre mahrum kaldığını, söz konusu kazaya ---maliki ---- ise sürücüsü olduğu ----- plakalı araç sebebiyet verdiğinden işbu dava dilekçesi ile müvekkilin hakkı olan bedellerin ödenmesini talep ettiklerini, meydana gelen trafik kazasında ---- plakalı aracın sürücüsü davalı ----,

olay yerinde trafik polisleri tarafından tutulan kaza tespit tutanağından da anlaşılacağı üzere kusurlu olduğunu, müvekkiline ait ----- plakalı aracın ise meydana gelen trafik kazasında kusuru bulunmadığını, işbu kaza sebebiyle tarafımızca davalı --- aracının sigorta şirketi olan diğer davalı -------tarihinde Karayolları Trafik Kanunu madde 97 uyarınca yazılı dilekçe ile başvuru yapıldığını, ancak davalı sigorta şirketinin değer kaybına yönelik bir miktar ödemesi olmuşsa da işbu ödeme ve cevap talebimizi karşılamadığından müvekkilin hakkına kavuşabilmesi adına önce------başvuru numaralı arabuluculuk yoluna başvurulduğunu,

fakat arabuluculukta yapılan görüşmeler neticesinde anlaşma sağlanamamış ve bu süreç görüşme sonunda anlaşamama şeklinde son tutanak tanzim edilerek kapatıldığını, ayrıca kazanın oluşumuna sebebiyet veren ve kusurlu bulunan ---- plakalı aracın sürücüsü ---- yanında aracın maliki olan ve araç işleten konumunda bulunan davalı ---- sürücü ile birlikte müteselsilen sorumlu olduğunu, davalı --- sevk veidaresindeki,

davalı ------ mülkiyetindeki aracın haksız fiil ve kusuru ile meydana gelen trafik kazası neticesinde müvekkile ait araçta oluşan değer kaybına binaen şimdilik belirsiz 100,00 TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle davalılardan müştereken ve müteselsilen (davalı sigorta şirketinden poliçe kapsamı dahilinde) alınarak davacı müvekkile verilmesini, Davalı ---- sevk ve idaresindeki,

davalı ------ mülkiyetindeki aracın haksız fiil ve kusuru ile meydana gelen trafik kazası neticesinde müvekkilin ticari taksi olarak kullandığı aracından mahrum kalması sebebiyle oluşan ticari kazanç kaybı bedeli olarak şimdilik belirsiz 100,00 TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalılar -------müştereken ve müteselsilen alınarak davacı müvekkile verilmesini, diğer yargılama giderleri ile lehlerine hükmedilecek vekalet ücretinin davalılara müştereken ve müteselsilen yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte, müvekkil şirketin sorumluluğu sigortalısının kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı olduğundan kazanın oluşumunda kusur oranlarının tespiti gerektiğini, dava konusu trafik kazasına karışan ---- - araç müvekkil şirket nezdinde ----- vadeli ------ sigortalıdır.

Müvekkil şirketin poliçeden kaynaklanan sorumluluğu kazanın poliçe vadesi içinde meydana gelmesi şartıyla poliçe teminat miktarı ile sınırlı olup kaza tarihi itibariyle sorumlu olduğumuz bakiye teminat limiti HASAR BEDELİNE ilişkin olarak, ödenen 41.999,54 TL ödeme ile;

değer kaybına ilişkin ödenen 35.764,62 TL'lik tazminat dikkate alındığında 42.235,84 TL olduğunu, poliçe azami teminatı muaccel ve maktu borç olmayıp ödenecek azami teminat miktarını belirlediğini, dava konusu kazanın meydana gelmesinde sigortalı araç sürücüsüne kusur atfı hatalı olduğunu, müvekkili şirketin sorumluluğu sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında olacağından ve taraflar arasındaki asıl ihtilaf kusur durumuna ilişkin olduğundan Trafik Kazası Tespit Tutanağı'nda belirtilen kusur tespitini kabul etmediklerini, öncelikle kusur tespiti için dosyanın ------ sevki ile tarafların kusur durumuna ilişkin rapor alınmasını,

kesinlikle davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla değer kaybı istemi haksız olup davacının sebepsiz yere zenginleşmesine sebebiyet verecek nitelikte olduğunu, bilirkişi marifeti ile yerinde inceleme yapılarak araç görülerek değer kaybı tespitinin yapılmasına karar verilmesini, davaya konu aracın kullanılmışlık ve yıpranmışlık düzeyi dikkate alındığında ödenen tazminattan daha fazla değer kaybı oluştuğu düşünülemeyeceğini, her ne kadar davacı taraf aracında değer kaybı meydana geldiğini belirtmişse de; anlaşılacağı üzere söz konusu araçta değer kaybına neden olacak herhangi bir parça değişmemiştir.

Aracın hasar gören parçaları da mini onarımla giderilebilecek olup bu onarımlar da davacının aracında hiçbir şekilde değer kaybına neden olmayacak nitelikte olduğunu, davayı kabul anlamında olmamak üzere huzurdaki davada değer kaybına ilişkin hesaplamalarda------ tarihinde yürürlüğe giren sigorta şartları genel hesaplama yöntemi kullanılmasını, ayrıca belirtmek gerekir ki sigorta genel şartları eki olan değer kaybı hesap tabloları uygulanırken araçtaki tüm hasarları değil yalnızca değer kaybına neden olacak parça hasarları dikkate alınmasını, sigorta poliçesi düzenleme tarihi ---- sonrası olduğundan -----maddesinde yer alan hüküm gereği,

---------- tarihinde yapılan değişiklik dikkate alınarak ek. İ'de yer alan formülasyona göre değer kaybı hesaplaması yapılmasını, davaya konu araçta ödenen bedelden daha fazla değer kaybı oluştuğundan bahsedilemez.

Kaldı ki; yapılan ödeme ile davacının zararı giderilmiş olup müvekkil şirketin temerrüdü de söz konusu olmadığını, bir an için aksi kanaatte olunması halinde ise ancak dava tarihinden itibaren yasal faize hükmedilebileceğini, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Huzurdaki dava, trafik kazasından kaynaklı olarak davacının aracında meydana gelen değer kaybı ve araç mahrumiyetinden kaynaklı kazanç kaybı davasıdır. Ticari davalarda zorunlu arabuluculuk son tutanağı dosyaya sunulmuştur.Mahkememizce işbu dosyada, makine mühendisi bilirkişi raporu dosya arasına alınmıştır. Bilirkişi tarafından tanzim edilen bilirkişi raporunda özetle. 3- ANALİZ, İNCELEME VE DEĞERLENDİRMELER: Dava dosyasında mevcut.

SBM BELGELERİ' NİN İNCELENMESİ: ---- sayılı belge ve eklerinden; ---- plakalı aracın, kaza tarihinde malikinin davalı ----- olarak davalı sigorta şirketine---- tarihleri arasında---- sigortalı olduğu,---- plakalı aracın, kaza tarihinde malikinin davacı taraf olarak, dava dışı---- tarihleri arasında ---- sigortalı olduğu, belirlenmiştir.

Keza yazı ekinde mevcut ---- isimli ekspertize ait ---- tarihli raporda " --- plakalı olarak ----- tipte ticari taksi olarak malikinin davacı ---- olduğu, ---- hasar onarım bedelinin işçilik dahil ------olarak belirlenmiştir.

HASAR DOSYASININ İNCELENMESİ: Dava konusu alacağı oluşturan araçla ilgili davalı sigorta şirketi tarafından dosyaya sunulan belgelerin; ---- ünvanlı firmaya ait ---- plakalı aracın 292.991 km de, 2.el piyasa değeri 617.831TL olarak, değer kaybının 35.764,62TL olduğu" belirlenmiş ise de 2. el değerinin kasko değeri ile aynı belirlenerek hesaplama yapıldığı anlaşılmıştır. ----- tarihli dekontuyla, davacı tarafa 35.764,62TL değer kaybı ödemesi yapıldığı anlaşılmıştır.

MADDİ HASARLI TRAFİK KAZA TUTANAĞININ İNCELENMESİ: Taraflarca düzenlenen "MADDİ HASARLI TRAFİK KAZASI" na ait tutanak aşağıda verilmekte olup; a) Kazanın Meydana Geldiği Tarih ve Saat: 03.11.2023, Saat: 19.30 b)Kazanın Meydana Geldiği Yer: ------Azami hız limiti: 50 km/s• Kaplama cinsi: Asfalt Yolun sınıfı: Cadde • Yol Genişliği: 12.00 m ÇEVRE ÖZELLİKLERİ_KAZA ÖZELLİKLERİ Yerleşim yeri: İçi İlk çarpışma yeri: Yol üzerinde Gün durumu: Gündüz Oluş şekli: Yandan Çarpma Hava durumu: Kapalı Araç sayısı: 2 araçlı Kaza mahalli belirsiz olup olay yerinin uydu görüntüsü düzenlenememiştir.

Kaza olayı ile ilgili taraflarca düzenlenen MADDİ HASARLI KAZA TESPİT TUTANAĞI, sürücü görüşlerinde; davacı tarafa ait ---- plakalı araç sürücüsü ------ beyanında ----- istikametinden havalimanına gitmek için seyir halinde iken sol tarafımdan gelen ----plakalı araç çarparak spin atarak beni yan döndürdü, aracım hasar aldı" olarak beyan ettiği, davalı ----- ait, davalı sigorta şirketine sigortalı ve davalı ----plakalı araç sürücüsü ---beyanında ---- gelirken, -----istikametinden gelen ------plakalı araç yavaşlamadan kavşağa girdi, diğer araçlar durmuş iken devam etti, DUR işaretine uymadan geçti ve kaza oldu" olarak belirttikleri,

ancak tutanakta trafik levha ile ilgili bir düzenleme bulunmadığı anlaşılmıştır.

Olay mahalli olan ----- plakalı araç havalimanı kavşağına gelip, sağ tarafındaki yola aynı istikamette devam etmek istediği esnada, dönel kavşaktan çıkan ---- plakalı aracın, ----- plakalı aracın seyir ettiği şeride girerek sol yan tarafına çarparak kazanın gerçekleştiği belirgin olup ----birimince yapılan inceleme sonucu; kazaya karışan ---- plakalı araç sürücüsünün asli ve tek %100 oranda kusurlu olduğu belirlenmiş olup ---------TESPİT TUTANAĞI aşağıda görülmektedir.

Dosya kapsamında kazanın ve kusurun anlaşılmasına katkıda bulunur nitelikte başkaca bir bilgi ve tespitin bulunmadığı görülmüş. Yukarıda irdelenen tespitler kusurun anlaşılmasına yeterli bulunarak kusur durumu aşağıda değerlendirilmiştir.

Kaza mahalli meskûn mahal içinde, dört yönlü kavşak olup, gece vakti, asfalt yolda çalışma veya engel bir durum olmayıp, kazaya etken yolda çalışma veya engel bir durum olmayıp, az eğimli yolda, kaza olayı gece olup sürücülerin uygun sınıfta ehliyet belgesine sahip olarak.

DAVACININ MALİKİ OLDUĞU ----- PLAKALI ARAÇ SÜRÜCÜSÜ -------- caddesi üzerinde, en sağ şeritte kavşağa yaklaşarak, sağ yön tarafa kendi istikametinde seyir halinde olup bu esnada dönel kavşaktan çıkan ----- plakalı aracın kendi şeridinden çıkarak,

------ plakalı aracın sol yan kapı kısmına çarparak hasarlandığı belirgin olup, tutanaktaki sürücü beyanında da ---- Caddesi istikametinden havalimanına gitmek için seyir halinde iken sol tarafımdan gelen ----- plakalı araç çarparak spin atarak beni yan döndürdü, aracım hasar aldı" olarak belirttiği anlaşılmış olup kazanın oluşumda araçların ve trafiğin olağan güçlüklerinin ötesinde bir etkisinin bulunmadığı anlaşıldığından: atfı kabil bir KUSURU BULUNMAMAKTADIR.

DAVALININ SİGORTALISI OLAN ------Sevk ve idaresinde bulunduğu aracı ile kaza mahalli olan dönel kavşağa girerek yoluna devam ettiği esnada, sağ tarafında gelen --------- plakalı aracın bulunduğu şeride girmek istediği, bu durumun "aksine bir işaret yoksa kontrolsüz kavşakta yol hakkı sağdan gelen aracındır" kuralını ihlalle kavşaktan sağ yöne devam etmek istediği esnada, sağ şeritte yoluna devam eden araca yandan çarparak kazanın gerçekleştiği belirgin olup tutanaktaki sürücü beyanında da ---- kavşağından gelirken,----- istikametinden gelen -------- plakalı araç yavaşlamadan kavşağa girdi, diğer araçlar durmuş iken devam etti,

DUR işaretine uymadan geçti ve kaza oldu" olarak belirtmiş olup kazanın oluşumunda; trafikte seyri esnasında dikkat ve özen yükümlülüklerini yerine getirmeyip, gece vakti araç ışıklarını dikkate almayarak, kavşağa girişte hızını azaltıp, dikkatli olması ve kendi şeridinde seyir etmesi, diğer şeritten gelen aracın geçişini beklemesi gerekirken aksine hareketlerle aracını yoldaki mevcut trafik durumuna göre kendi gidiş yolunda tutma ve durdurma becerisi gösteremeyerek harici bir neden yok iken kavşağa giren araca kontrolünü kaybederek çarpmış olması sureti ile "Tedbirsizlik Dikkatsizlik" ve yine.

Sürücünün bu davranışı: 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun: Hızın gerekli şartlara uygunluğunu sağlamak: Madde 52 - Sürücüler: b) Hızlarını, kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak, Zorundadırlar. Karayollarında trafiğin akışı: Madde 46 - Karayollarında trafik sağdan akar.

Aksine bir işaret bulunmadıkça sürücüler: b) Şerit değiştirmeden önce gireceği şeritte sürülen araçların emniyetle geçişini beklemek, Zorundadırlar.

Kavşaklarda geçiş hakkı: Madde 57 - Kavşaklarda aşağıdaki kurallar uygulanır. a) Kavşağa yaklaşan sürücüler kavşaktaki şartlara uyacak şekilde yavaşlamak, dikkatli olmak, geçiş hakkı olan araçların önce geçmesine imkân vermek zorundadırlar. c) Kavşak kollarının trafik yoğunluğu bakımından farklı oldukları işaretlerle belirlenmemiş ise.

Motorsuz araç sürücüleri motorlu araçlara, Motorlu araçlardan soldaki sağdan gelen araca, Geçiş hakkını vermek zorundadırlar." Maddelerinin ihlali niteliğinde olarak kazanın oluşumunda ve dava konusu taleplere neden olan zararlı sonucun ortaya çıkmasında asli düzeyde etkili olduğundan. Davalının sigortalısı -------- plakalı araç sürücüsünün % 100 oranında kusurlu olduğu, belirlenmiştir.

Dava konusu alacağı oluşturan, davacı tarafın maliki olduğu --------- plakalı aracın kaza mahallindeki hasarlı görüntüleri aşağıda verilmiştir.

Yukarıdaki görüntülerden belirlenebildiği üzere; aracın sol yan tarafından aldığı darbe nedeniyle hasarlandığı belirlenmiş olup ONARIMIN YETKİLİ SERVİS DIŞINDA ÖZEL SERVİSTE GERÇEKLEŞTİĞİ, SOL ÖN KAPI, MARŞBİYEL SOL SACI, SOL ARKA KAPI, ORTA DİREK vb. parçaları olduğu, -------- tarihinde meydana gelen Trafik kazası tespit tutanağındaki bilgiler ve dosya içeriğinde bulunan hasar bilgilerinin, --------- plakalı araçta üzerinde oluşan hasarlı parçalar ile uyumlu olduğu anlaşılmıştır.

Trafik kazası ile araçlarda meydana gelen hasar, yetkili servis tarafından ve orijinal parça ile değişim yapılarak giderilmiş olsa dahi değer kaybı zararı ortaya çıkmaktadır. Sebebiyse, piyasada araç alınırken geçmişte kaza kaydı olmayan aracı satın edinmeyi tercih nedeni olup bu da geçmişte kazaya karışmış olan aracın piyasadaki değerini düşürmektedir.

Araçlarda hasarlar sonucu oluşan piyasa değer kaybı tespitinde özellikle aracın modeli, kilometresi, orijinal parçalarla onarımının yapılıp-yapılmadığı, daha önce bir kazaya uğrayıp-uğramadığı vb. kriterler esas alınmakta olup piyasada genel olarak ağır hasar olarak nitelenen ve değer kaybına neden olan kaynaklı parçalardan orta direk, tavan sacı, havuz sacı, arka panel, şasi, kapı direkleri ve çamurluk hasarları ile boyanacak karoseri parça sayısı artıkça ağır hasarlık derecesi de artmaktadır.

Değer kaybı hesaplamalarında esas alınan ----- sayılı resmi gazetede yayınlanan ----- tebliği ile yayınlanan ------ alınmakta iken, ----------- tarihli ilamı ile 2918 sayılı kanun 90.maddesinde yer alan "genel şartlarda ..." ifadesinin anayasaya aykırılık teşkil etmesi sebebi ile iptaline karar vermiş olup, tazminat hesaplarında TBK' nun haksız fiillere ilişkin hükümlerin uygulanması gerektiğini belirtmiştir.

Araç değer kaybı hesaplamalarında; *Aracın marka ve modeli, *Aracın üretim tarihi, *Aracın trafiğe çıkış tarihi, *Aracın kaza anındaki kilometresi, Aracın kaza tarihi itibariyle muadillerinin ikinci el piyasasındaki rayiç değeri, *Aracın hasar geçmişi ve niteliği, Aracın boyanan/değişen parçaları, dikkate alınarak hesaplanmakta olup.

Ekspertiz raporunda, alacağı oluşturan----- plakalı aracın ------- olarak, değer kaybının ----- olduğu" belirlenmiş ise de 2. el değerinin kasko değeri ile aynı belirlenerek ve mali şartlar formülasyonuna göre hatalı hesaplandığı belirlenmiştir.

Aracın,---- olarak dava konusu kaza haricinde hasar görmediği anlaşılmakla ekspertiz raporunda belirtilen hesaplama şeklinin Yargıtay (değer kaybı zararı, aracın olay tarihindeki değeriyle hasarı giderildikten sonra (tamir edilmiş hali ile) edeceği değer arasındaki farktan ibarettir" şeklinde tanımlamıştır.-------- hükümlerine aykırı olarak mali şartlar formülasyonuna göre hatalı hesaplandığı, ikinci el piyasa değerinin düşük belirlenerek değer kaybında etken olduğu, belirlenmiştir.

Ayrıca olay tarihinde, ARAÇ FİYATLARININ EKONOMİK VE ARZ-TALEP PARAMETRELERİNİN ÇOK HIZLI ARTIŞLA, DEĞİŞKENLİK GÖSTERDİĞİ GERÇEĞİYLE yapılan piyasa araştırmalarında 2. el değerinin en yüksek 800.000TL, en düşük 750.000TL olarak ortalama 775.000TL tutarda 2. el değerinin kadri maruf olduğu, kanaati oluşmuştur.

Değer kaybına esas olan hasarlı SOL ÖN KAPI, MARŞBİYEL SOL SACI, SOL ARKA KAPI, ORTA DİREK parçalarının onarımının kaporta değişim//boya ağırlıklı olduğu (mekanik işlemlerde yenilenme niteliği ile değer kaybına uğramayacağı) anlaşılmıştır.

Dosya içeriğindeki hasarlı aksamların şekli ve niteliği, değişen parça sayısı, parçaların konumu kapsamında, hasarlı parçaların onarımı sonrası 2. el değerinin 725.000TL olduğu kanaati ile, hasardan önceki ve sonraki rayici arasında oluşan 7750,000 TL - 725.000 TL = 50.000,00 TL (ELLİBİN) tutarındaki fark reel değer kaybı olarak bulunmuştur. 4- SONUÇ: Tarafların iddia ve savunmaları, HMK 222 mad. ve TTK.

Hükümlerine göre, uyuşmazlığa konu üzerinde bilirkişi sıfatıyla, dava dosyasına mübrez belgeler ile "takdiri delil" niteliğini haiz davacı kayıtları ve dayanağı belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda.

DAVACININ MALİKİ OLDUĞU -------- PLAKALI ARAÇ SÜRÜCÜSÜ ----- kusursuz olduğu, DAVALI SİGORTA ŞİRKETİNE SİGORTALI SÜRÜCÜSÜ ------- %100 oranda kusurlu olduğu, Dava konusu değer kaybı alacağının 50.000,00TL tutarda olarak davalı tarafların sorumlu olacağı, Davalı sigorta şirketi ----- tarihli dekontla, davacı tarafa 35.764,62TL ödeme yaptığından, bakiye (50.000,00 - 35.764,62=) 14.235, 38TL tutardan davalıların sorumlu olacağı bildirilmiştir.Mahkememiz tarafından dosyada bulunan bilgi ve belgeler incelenmiş olup;Huzurdaki dava,

trafik kazasından kaynaklı olarak davacının aracında meydana gelen değer kaybı ve araç mahrumiyetinden kaynaklı kazanç kaybı istemine ilişkin olduğu, kazanç kaybı yönünden davadan feragat edildiği, davacının maliki olduğu ----- plakalı araç sürücüsü halil kalkan' nin kusursuz olduğu, davalı sigorta şirketine sigortalı sürücüsü ------- %100 oranda kusurlu olduğu,

dava konusu değer kaybı alacağının 50.000,00TL tutarda olarak davalı tarafların sorumlu olacağı, davalı sigorta şirketi------- tarihli dekontla, davacı tarafa ---- ödeme yaptığından, bakiye ------ tutardan davalıların sorumlu olacağı, yargılama sırasında davalı sigorta tarafından ---- tarihinde toplam -----asıl alacak, işlemiş faiz, vekalet ücreti ve yargılama gideri olarak ödendiği, değer kaybı yönünden bu ödeme ile davanın konusuz kaldığı anlaşılmakla aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.