İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/78 K.2024/1022

T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/78

KARAR NO : 2024/1022

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 01/02/2024

KARAR TARİHİ : 20/12/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davacı davalı şirket ile ticari ilişki içerisine girmiş ve davalı firmaya sözlü anlaşma gereği fatura karşılığı mal ve hizmet vermiş ve neticede cari hesap ve fatura alacağından kaynaklanan 58.942,40.-TL alacağı olduğunu, işbu alacağın vadesinde davacı şirkete ödenmemesi ve şifai görüşmelerin neticesiz kalması nedeni ile ----- İcra Müdürlüğünün ----Esas sayılı takip dosyası ile davalı yana karşı icra takibi başlatılmış ve davalı yanın süresinde itirazı ile icra takibi usulen durdurulduğunu, Bunun üzerine ----- Arabuluculuk bürosuna başvuran müvekkil şirketin başvuru gereği arabuluculuk toplantısı yapıldı ise de neticede 12.01.2024 tarih,

----- Büro, ----- Arabuluculuk numaralı dosya ile süreç anlaşmama olarak sonuçlandığını, davacının usulüne uygun tutulan ticari defterleri, ilişkiye ilişkin kesilen faturalar, cari hesap özeti ve diğer tüm delil ve belgelere göre müvekkili şirketin davalı yandan alacağının tartışmasız olduğuna, hukuken talep edilebilir alacağına müvekkili şirketin kavuşabilmesi için işbu davayı açmak zorunda kaldıklarını beyan ederek; haklı davalarının kabulü ile davacı yanın ----.

İcra Müdürlüğünün ------Esas sayılı takip dosyasına vaki itirazının iptaline, takibin devamına, enflasyon ve paranın değerini kaybetmesi ve faiz oranlarının çok düşük kalması da gözetilerek dava değerinin %100'ü oranında icra inkar tazminatının yargılama giderleri ve vekalet ücreti ile birlikte ticari avans faizi ile birlikte davalı yandan alınarak davacı şirkete verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetele.

Davalı ile ticari ilişki içerisine girdiğini, sözlü anlaşma yapıldığını, sözlü anlaşma gereği fatura karşılığı mal ve hizmet verdiğini ve neticede cari hesap ve fatura alacağından kaynaklanan 58.942,40.-TL alacağı oluştuğunu iddia etmekte ise de dayanaktan yoksun işbu iddialarının kabulü mümkün olmadığını, davalı şirket ve davacı arasında yapılan görüşmelerde, davalı tarafından davalıya teslim edilecek malzemelerin Türk Standartları Enstitüsünün kriterlerine uygun şekilde teslim edileceği hususu davalı tarafından taahhüt edildiğini,

nitekim davalı bahse konu malzemeleri deprem güçlendirmesi işi için kullanmak üzere satın almakta olup deprem güçlendirmesi işinde kullanılması gereken malzemelerin TSE uygunluk belgesinin bulunması zorunlu olduğunu, taraflar arasında yapılan görüşmeler neticesinde, davacının davalı şirkete teslim edeceği malzemelerin TSE uygunluk belgesinin bulunacağı yönünde sözlü mutabakat sağlandığını, ancak davalı tarafından sözleşmeye aykırı olarak TSE uygunluk belgesi bulunmayan malzemelerin teslimi gerçekleştirilmediğini,

taraflar arasında yapılan sözleşmeye aykırı olarak teslim edilen malzemelerin bir kısmı davalı şirket tarafından kullanılmış ve ödemesi yapılmış ancak TSE uygunluk belgesinin bulunmaması nedeniyle iş sahibi tarafından kabul edilmeyerek hak edişler ödenmediği,

davalının zarara uğradığını, malzemelerin geri kalan kısmı ise hiç kullanılamamış olup davalı şirket başka bir şirketten tekrar malzeme satın almak zorunda kaldığını, davalı şirketin sözleşmeye aykırı olarak teslim ettiği malzemeler müvekkil şirket tarafından kullanılamamış ve geri alınması hususunda davalı şirket ile görüşmeler yapıldığını, ancak davalı şirket ürünleri teslim almadığı gibi sözleşmeye aykırı olarak teslim ettiği ürünlere fatura düzenlediğini, Hukuka ve hakkaniyete aykırı işbu alacak talebinin reddi gerektiğini beyan ederek;

hukuka ve hakkaniyete aykırı işbu davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Tarafların uhdesinde olan tüm delilleri ibraz ettikleri, getirtilmesi gereken delilleri ilgili yerlerden getirtilerek dosya içine alınmıştır. Dosya tüm delillerin ibrazından sonra konusunda uzman teknik bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, teknik bilirkişi ayrıntılı raporunu ibraz etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Huzurdaki dava, icra takibine yapılan itirazın iptali davasıdır. Ticari davalarda zorunlu arabuluculuk son tutanak aslı dosyaya sunulmuştur. ----- İcra Müdürlüğü'nün ----- Esas sayılı dosyası celp edilmiştir.

6100 SAYILI HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU/TİCARİ DEFTERLERİN İBRAZI VE DELİL OLMASI - Madde 222 -(1) Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir.

(2) Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır.

(3) İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. (Ek cümle:22/7/2020-7251/23 md.) Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz.

(4) Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur.

(5) Taraflardan biri tacir olmasa dahi, tacir olan diğer tarafın ticari defterlerindeki kayıtları kabul edeceğini belirtir; ancak, karşı taraf defterlerini ibrazdan kaçınırsa, ibrazı talep eden taraf iddiasını ispat etmiş sayılır.

TÜRK TİCARET KANUNU Madde 64- (1): "(Değişik fıkra: 26/06/2012-6335 S.K./8.md.) Her tacir, ticari defterleri tutmak ve defterlerinde, ticari işlemleriyle ticari işletmesinin iktisadi ve mali durumunu, borç ve alacak ilişkilerini ve her hesap dönemi içinde elde edilen neticeleri, bu Kanuna göre açıkça görülebilir bir şekilde ortaya koymak zorundadır. Defterler, üçüncü kişi uzmanlara, makul bir süre içinde yapacakları incelemede işletmenin faaliyetleri ve finansal durumu hakkında fikir verebilecek şekilde tutulur. İşletme faaliyetlerinin oluşumu ve gelişmesi defterlerden izlenebilmelidir."

(2): "Tacir, işletmesiyle ilgili olarak gönderilmiş bulunan her türlü belgenin, fotokopi, karbonlu kopya, mikrofiş, bilgisayar kaydı veya benzer şekildeki bir kopyasını, yazılı, görsel veya elektronik ortamda saklamakla yükümlüdür."Madde 83- (1): "Ticari uyuşmazlıklarda mahkeme, yabancı gerçek veya tüzel kişi bile olsalar, tarafların ticari defterlerinin ibrazına, resen veya taraflardan birinin istemi üzerine karar verebilir."

Ticari defterler, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu Madde 222 ve devamı ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu madde 64 ve devamında açıkça düzenlenmiştir.

Tİcari defterlere anılan Kanun'larda delil olarak hüküm ve sonuç bağlanmıştır.

Tacirler, Türk Ticaret Kanunu'nun amir hükmü uyarınca ticari defter tutmak zorundadır.

Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir (HMK. m. 222/1).Yine Türk Ticaret Kanunu Madde 83/1'de ticari uyuşmazlıklarda Mahkemenin ticari defterlerin re'sen ibrazına karar verebileceği, Mahkeme re'sen ticari defterlerin ibrazına karar vermese dahi taraflardan birinin istemi üzerine ticari defterlerin ibrazına Mahkemece karar verilebileceği hüküm altına alınmıştır.Ticari defterler, bazı şartların varlığı durumunda sahibi lehine delil olarak kullanılabilir.

Şöyle ki: Uyuşmazlık ticari bir işten kaynaklanmalıdır. Bu iş, her iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmelidir. Taraflardan yalnızca biri için ticari iş niteliğinde olan uyuşmazlıklarda, arada sözleşme olsa bile defterler lehe delil olarak kullanılamaz. Uyuşmazlığın her iki tarafı da tacir sıfatını haiz olmalıdır. Taraflardan birinin ya da her ikisinin tacir olmaması halinde ticari defterler lehe delil olarak kullanılamaz.

Öte yandan ticari defterler Kanun’a uygun tutulmuş olmalıdır. Tutulması zorunlu defterler eksiksiz, usulüne uygun tutulmalı, açılış kapanış onayları yapılmış olmalıdır. (TTK. m. 64) Ayrıca, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veye diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir.

(HMK. m. 222/3)Davacı taraf bir ticaret şirketi olup tacirdir. Davalı taraf bir ticaret şirketi olup tacirdir. Uyuşmazlık tarafların ticari işletmesinden ve ticari bir işten kaynaklanmaktadır. Tacirler arasındaki huzurdaki ticari davaya bakmaya Mahkememiz görevlidir.

Bu açıklamalar ekseninde değerlendirme yapıldığında; davacı ile davalı tarafın tacir sıfatını taşıdıkları, her iki tarafın da ticari defter tutmak zorunda olduğu anlaşılmıştır. Her iki taraf da tacir olduğundan ticari defter içerikleri delil vasfı taşımaktadır.

Mahkememizce işbu dosyada, Mali Müşavir bilirkişi ve Nitelikli Hesaplamalar Uzmanı bilirkişinin sunmuş olduğu heyet raporu dosya arasına alınmıştır. Bilirkişi tarafından tanzim edilen bilirkişi raporunda özetle;

Dava ve icra takip dosyası, dosyaya sunulan bilgi ve belgeler ile her iki tarafın ticari defterleri üzerinde yapılan inceleme sonucu, açıklanan nedenlerle, Sayın Mahkemenin kabulü halinde,

Mali Bakımdan; Davacı şirketin ibraz ettiği, 2023 yılı ilişkin ticari defterlerin; T.T.K m.64,66, V.U.K. m.220-226” ve Sıra No'lu Elektronik Defter Genel Tebliğine göre Defteri Kebir ile Yevmiye defterlerini GİB onaylı beratlarını süresinde almış olduğu görülmüştür.

Davalı tarafım ibraz ettiği 2023 yılı ticari defterlerinin noter açılış onamaları ile yevmiye defterinin noter kapanış onamasının sürelerinde yaptırılmış olduğu, defterlerin usulüne uygun tutulduğu, birbirini teyit ettiği görülmüştür.

Davacının defterlerine göre 12.12.2023 takip tarihi itibariyle davalıdan 58.942,40 TL alacaklı olduğu. Davalının defterlerine göre 12.12.2023 takip tarihi itibariyle davacı tarafa 65.406,40 TL borçlu olduğu,

Davacının 9 adet 416.986,40 TL tutarlı faturanın davalının defterlerinde aynen kayıtlı olduğu, davalının 351.580,00 TL tutarlı ödemesinin davacının defterlerinde aynen kayıtlı olduğu, Taraf ticari defter kayıtlarındaki 6.464,00 TL (65.406,40 - 58.942,40 = ) tutarındaki uyumsuzluğunda;

Davacının defterlerinde 944,00 TL tutarlı faturasının davalı carisine kayıt edilmeyip, iş bu fatura tutarının kredi kartından tahsil edilerek hesabın kapatılmasından, davalı defterlerinde iş bu faturanın davacı carisine kayıt edilip, ödeme kaydının girilmemesinden,

Davacının defterlerinde kayıtlı olup, davalının defterlerinde kayıtlı olmayan 5.520,00 TL tutarlı davalı ödemesinden kaynaklamaktadır. ( 944 45.520.00 =) 6.464,00

Sözleşme Bakımından, davacının ticari defterlerinde alacağının daha düşük, davalının ticari defterlerinde daha yüksek kaydedildiği, bu bakımdan, ticari defterlerin delil durumu ve davacının ticari defterlerdeki alacak kaydının daha düşük olması sebebiyle, davacının davalıdan 58.942,40 TL alacağının tahakkuk edeceği,

Ödemezlik Defti Bakımından, dosya içerisinde malların TSE standartlarında olacağına dair bir kayda veya taraflar arasındaki anlaşmaya rastlanılmadığı, yine dosya içerisinde bu standartlara uymayan, teslim alınmayan malların adedini, miktarını gösteren de bir belge olmadığı, bu durumda, mevcut verilerle;

Alacak Miktarı Bakımından, davacının davalıdan takip tarihi itibarıyla, 58.942,40 TL alacaklı olduğu, ilgili alacağa taraflar tacir olduğundan takip tarihinden itibaren ticari faiz işleyeceği bildirilmiştir.

Mahkememizce dosyada bulunan bilgi ve belgeler, dosyada alınan rapor, ticari defter kayıtları sonucunda; davanın itirazın iptaline ilişkin olduğu, icra takibinin cari hesaptan ve faturadan kaynaklı alacağın tahsili için başlatılmış olduğu, tarafların ticari defterlerinin incelenmiş olduğu, ticari defterlerin usulünce tutulmuş olduğu, bu sebeple 6100 sayılı HMK’nun 222/3.

Maddesi gereğince ticari defterlerin delil niteliğinde olduğu, Davacının defterlerine göre 12.12.2023 takip tarihi itibariyle davalıdan 58.942,40 TL alacaklı olduğu.

Davalının defterlerine göre 12.12.2023 takip tarihi itibariyle davacı tarafa 65.406,40 TL borçlu olduğu, dosya içerisinde malların TSE standartlarında olacağına dair bir kayda veya taraflar arasındaki anlaşmaya rastlanılmadığı, yine dosya içerisinde bu standartlara uymayan, teslim alınmayan malların adedini, miktarını gösteren de bir bilgi ve belge olmadığı ve tüm dosya içeriği bir bütün halinde değerlendirilmiş olup; usul ve yasaya uygun bilirkişi raporu hükme esas alınarak davacının davalıdan 58.942,40 TL alacağı olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.Ticari defter kayıtlarında yapılan tetkik neticesinde davacının alacağı olduğu,

işbu alacağın ticari defterler kapsamında likit (bilinebilir) mahiyette bulunduğu gözetilerek İcra İflas Kanunu madde 67/2 uyarınca asıl alacak üzerinden %20 icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesi kararlaştırılmış olup aşağıdaki hüküm kurulmuştur.