İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/349 K.2025/1028

T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/349 Esas

KARAR NO:2025/1028

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 22/05/2023

KARAR TARİHİ:19/12/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkil ait ------ plakalı araç ile Davalı ---- sevk ve idaresinde olan ---- plakalı araç arasında --- tarihinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kaza sonucu müvekkil aracın değer kaybı, hak mahrumiyeti bakımından uğradığı zarar miktarı tam olarak belirlenemediğini, davalılar bu kazada müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını, müvekkil aracın onarımda kaldığı gün sayısınca aracını kullanamamış hak mağduriyeti kaybına uğradıklarını, müvekkile ait araçta meydana gelen kusuru oranına göre şimdilik, 100,00 TL değer kaybı bedeli,

100,00 TL hak mahrumiyeti bedeli/ kazanç kaybı mahrumiyeti bedelleri kaza tarihinden itibaren işleyecek mevduata uygulanacak en yüksek faiz oranı ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılardan müşterek ve müteselsilen tahmiline karar verilmesini beyan ve talep etmiştir. Davacı vekili talep artırım dilekçesinde özetle.

Talep artırım dilekçesinin kabulüne toplamda 200,00 TL tutarındaki taleplerini bilirkişi raporu doğrultusunda hak mahrumiyeti kaybı bedelini 3.900,00 TL artırarak davanın 4.000,00 TL üzerinden, değer kaybı bedelini 14.900,00 TL artırarak davanın 15.000,00 TL üzerinden kabulü ve yargılama giderlerinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak tarafına ödenmesine,19.000,00 TL bedele kaza tarihinden itibaren mevduata uygulanacak olan en yüksek faiz oranı işletilmesine, Bedel artırım yapmadıkları 10.000,00 TL kısım yönüyle HMK 331.

Maddesi kapsamında vekalet ücretinin karşı taraflardan tahmiline. Yargılama giderleri ve ücreti vekaletin karşı taraflar tahmiline karar verilmesini beyan ve talep etmiştir.

SAVUNMA

Davalı yanlar kendisine usulüne uygun yapılan tebliğe rağmen davacının dava dilekçesine cevap vermemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle, Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasıdır. Mahkemece yapılan yargılama sırasında taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri bulunduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Bilirkişi tarafından alınan raporda özetle; ----- plakalı araç sürücüsü---- Karayolları Trafik Kanununun52/b, 56/c ve 84/d maddelerinde belirtilen kuralları ihlal etmiş olup yakın takip nedeni ile önündeki araca arkadan çarptığı, ----kazanın meydana gelmesinde asli ve 96100 kusurlu olduğu, ---- plakalı araç sürücüsü ---- nizami olarak şeridinde ilerlerken, ----- plakalı aracın yakın takip nedeni ile arkadan çarpması şeklinde meydana gelen kazada, kazayı önleyebilecek şekilde alabileceği bir tedbir olamayacağı nedeni ile kusursuz olduğu aracın değer kaybının 25.000 TL olduğu,

Davaya konu dava tarihi öncesi icra takip yolu ile değer kaybı talep edildiği ve 22.181,57 TL ödeme yapıldığı anlaşıldığı, Bu rakamın içinde faiz ve ferileri olduğu düşünülerek talep edilen net değer kaybı bedeli çıkarılamadığı Bu nedenle icra takibine konu talep edilen net değer kaybının tespiti halinde davacının talep edebileceği bakiye değer kaybı: 25.000 TL- icra takibine konu net değer kaybı miktarı olduğu, aracın kazanç kaybının 4.000 TL olduğu, ---- tarihli yazısına göre: ---- plakalı aracın kaza tarihi itibarı ile davalı -----------adına tescilli olduğu,

Karayolları Trafik kanuna göre, işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın si in veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.

Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar maddesi uyarınca davalı ----- sürüci ün kusuru oranında, %100, diğer davalı, sürücüsü ---birlikte müştereken ve müteselsilen talep edilen değer kaybından ve kazanç kaybından sorumlu olduğu, Temerrüt tarihinin kaza tarihi 05 09.2022 olduğu, hususları beyan ve rapor edilmiştir.

Bilirkişi tarafından sunulan ek raporlarda özetle.

Aracın değer kaybının 25.000 TL olduğu, İcra takibine konu net değer kaybı miktarının 10.000 TL olduğu, Bu durumda talep edilebilecek bakiye değer kaybı miktarının 25.000 TL- 10.000 TL— 15.000 TL olduğu, aracın kazanç kaybının 4.000 TL olduğu,----- tarihli yazısına göre:---- plakalı aracın kaza tarihi itibarı ile davalı -------- adına tescilli olduğu, Karayolları Trafik kanuna göre, işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.

Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar maddesi uyarınca davalı ------sürücüsünün kusuru oranında, % 100, diğer davalı, sürücüsü -----ile birlikte müştereken ve müteselsilen talep edilen değer kaybından ve kazanç kaybından sorumlu olduğu, Temerrüt tarihinin kaza tarihi 05 09.2022 olduğu, hususları beyan ve rapor edilmiştir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nda kural olarak araç işleteninin sorumluluğu tehlike sorumluluğu olarak kabul edilmiştir.Anılan Kanunun 85/I.maddesine göre;“Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”Bu fıkradan çıkan sonuç şudur ki;

motorlu araç işleten, motorlu aracın işletilmesinden doğan zarardan kusuru olmasa bile sorumludur.

Buradaki sorumluluk kusura dayanmayan ağırlaştırılmış objektif sorumluluktur (tehlike sorumluluğu).Bu sorumluluktan kurtuluş beyyinesi ise aynı Kanunun 86/I.maddesinde şöyle belirlenmiştir.“İşleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur.”Yine aynı Kanunun 85/son fıkrasında, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi,

aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” denilmiştir. Bu fıkrada eylemlerinden sorumlu olduğu kişiler, “araç sürücüsü” ve de “aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişiler” ortaya çıkmış bulunmaktadır. Şu var ki, “araç sürücüsü” ve “aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin”, “işletenin eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin” kapsamında yer aldığı su götürmez.

İşte araç işleteninin sorumluluktan kurtulması için, eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, yasanın deyimi ile kusurları bulunmadığını da kanıtlaması gerekecektir.Somut olayda, usul ve yasaya uygun olarak düzenlenen ek bilirkişi raporuna göre; dava konusu kazanın meydana gelmesinde davacıya ait aracın sürücüsünün kusurunun bulunmadığı, davalıya ait araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğu, kaza nedeniyle davacıya ait araçta hasar meydana geldiği, bu hasar kapsamında 15.000 TL değer kaybı ile 4.000 TL araç mahrumiyet zararının oluştuğu anlaşılmaktadır.

Yukarıda yapılan açıklamalar birlikte değerlendirildiğinde, davacının dava konusu kazadan kaynaklanan doğrudan ve dolaylı zararlarından araç maliki ile araç sürücüsünün müteselsilen sorumlu olduğu kanaatine varılmış olup, bu nedenle davanın kabulüne karar verilmiştir.