İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/460 K.2025/560

T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/460

KARAR NO : 2025/560

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 04/07/2024

KARAR TARİHİ : 10/07/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; "Davalı ------ Şirketince 10.08.2023 poliçe başlama, 10.08.2024 poliçe bitiş tarihi ve

------ poliçe no ile Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortalısı yapılan

ve davalı ---- maliki olduğu ----- plakalı araç, 27.01.2024 tarihinde ----- mahallesi ----- Market önünden sola dönüş yapmak istediği esnada

----- caddesi üzerinde seyir halinde bulunan davalı ----- sürücüsü ve maliki olduğu ----plakalı araca çarpmış,------plakalı araç da çarpmanın etkisi ile savrularak, aynı cadde

üzerinde ----- istikametine çıkış yapmak için bekleyen mülkiyeti müvekkile ait ------ plakalı

araca çarpmış ve işbu çarpmalar neticesinde mülkiyeti müvekkile ait araçta maddi hasar meydana gelmiştir.

Kazaya ilişkin düzenlenen ekte sunulu kaza tespit tutanağından anlaşılacağı üzere; kazanın meydana

gelmesinde davalı ------ Şirketi tarafından sigortalanan ve davalı ----- maliki bulunduğu ---- plaka sayılı aracın firari araç sürücüsü ile-----

plakalı aracın sürücüsü olan davalı ----- asli kusurlu oldukları, müvekkile ait aracın

sürücüsünün ise herhangi bir kusurunun bulunmadığı tespit edilmiştir. Davaya konu kaza neticesinde mülkiyeti müvekkile ait ------ plakalı araçta oluşan hasarın tamiri için müvekkilin kasko sigortacısı olan dava dışı -----Şirketi nezdinde ------

numaralı hasar dosyası açılmış ve tamirat bedeli olarak 62.617,97 TL belirlenmiştir. Müvekkile ait araç ---- model ------ tipi olup, aracın 27.01.2024 tarihli kaza öncesinde herhangi bir kazası da bulunmamaktadır.

Müvekkile ait araçta, davaya konu kaza neticesinde değer kaybı oluşmuştur. Zira müvekkile ait araçta

tamirat işlemi gerçekleşmiş olmakla, ikinci el piyasasında bu türden bir aracın hasarlı ve hasarsız hallerine

göre fiyatında ciddi oranda düşüş yaşanmakta, bu sebeple araç, ikinci elde hasarlı olarak ancak değerinin

oldukça altında bir bedele alıcı bulabilmektedir.

Davaya konu kaza nedeni ile müvekkile ait araç serviste kalmıştır. Müvekkil işbu kazanın meydana

gelmesi nedeni ile aracından mahrum kalmış, işlerinin aksamadan sürdürülebilmesi için ek masraf yapmak ve araç kiralamak zorunda kalmıştır. Müvekkil, aracını tamir süresi boyunca kullanamamış ve aracın hasar

gördüğü tarihten tamirinin yapılarak aracın kullanılabilir hale geldiği tarihe kadar olan süre zarfında ayrıca masraf yapmak zorunda kalmıştır. Yargıtay'ın kökleşmiş içtihatlarında da trafik kazası nedeni ile araçtan mahrum kalınan süreye ilişkin olarak emsal araç bedeli üzerinden, araç mahrumiyet tazminatı ödenmesi gerektiği kabul edilmiştir. İzahına çalıştığımız ve resen nazara alınacak sebeplere binaen fazlaya ve faize dair

haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik;

müvekkile ait araçta meydana gelen değer kaybı bedeli için 50,00 TL'nin (ElliTürkLirasının) -

belirsiz alacak davası olarak- davalılardan ----- Şirketi'nin zorunlu sigorta poliçe limitine

kadar sorumluluğu olması kaydıyla 27.01.2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte

davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, Aracın tamir süresince kullanılamaması nedeni ile müvekkilin araç mahrumiyet zararı için 50,00 TL'nin (ElliTürkLirasının) -belirsiz alacak davası olarak- 27.01.2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte ----- Şirketi haricindeki diğer davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı taraflara yükletilmesine karar verilmesini" talep ve dava etmiştir.

DEĞER ARTIRIM

Davacı vekilince sunulan dilekçe ile müvekkiline ait araçta meydana gelen değer kaybı bedeli için 31.000,00 TL'nin 27.01.2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, araç mahrumiyet zararı için 17.808,00 TL'nin 27.01.2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan ---- ve ------müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ------. cevap dilekçesinde özetle; "Davacı, 27/01/2024 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu, ----- plaka sayılı aracın

hasara uğradığını beyan ve iddia ederek,----- plaka sayılı aracın kusuruna istinaden, müvekkil

sigorta şirketinden fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 50,00 TL değer kaybı tazminatı

isteminde bulunmuştur. Müvekkil sigorta şirketi aleyhine ikame edilen işbu davanın aşağıda belirtmiş

olduğumuz gerekçelere istinaden reddi gerekmektedir. ----- plakalı araç müvekkil şirket nezdinde ------- poliçe numaralı Trafik Sigorta

Poliçesi ile 10/08/2023-10/08/2024 tarihleri arasında sigortalıdır. Poliçeden dolayı maddi zararlara ilişkin

teminat limiti kaza tarihi itibari ile araç başına 200.000,00-TL’dir. Değer kaybı hesaplamasının maddi olaya uygun olarak yapılması gerekmektedir. Araç kilometresi

yüksek ise veya daha önce benzer hasarlara maruz kaldı ise değer kaybından söz edilemeyecektir.Aracın daha önce hasarı olup olmadığına ilişkin tramer kayıtları incelenmelidir. Ancak bilindiği üzere, aracı hasara uğrayan kişiler, hem kasko poliçelerindeki hasarsızlık indirimini bozmamak hem de

tramer kayıtlarına girmemek için harici olarak bazı kayıtsız tamirhanelerde onarım yoluna gitmek yolunu seçmektedirler. Hal böyle olunca, somut olayda da sadece tramer kayıtlarıyla yetinilmeyip dava konusu olaydan önceki hasar sebeplerinin araştırılarak dava konusu kaza dışında meydana gelmiş kazalara ilişkin zararlarında işbu tazminatın konusu olmasına izin verilmemesi gerekmektedir.Somut olayda kaza tarihi göz önüne alındığında; 01.04.2020 tarihinde yürürlüğe girmiş olan yeni

Genel Şartların değer kaybı hesaplamasına esas alınması gerekmektedir. Genel Şartlar ekinde “Sigortalının sorumlu olduğu araç kazalarında, hak sahibinin talebi olması halinde, değer kaybı aşağıda belirtilen şartlar çerçevesinde eksper tarafından ayrıca düzenlenecek bir değer kaybı raporu ile değerlendirilir.” şeklindeki

düzenleme dairesinde aynı Genel Şartların ekinde yer alan Ek: 1’in “1.Formül” başlıklı maddesi ile değer kaybı hesaplama formülü belirlenmiştir. Bu durumda değer kaybı zararının, 01.04.2020 yürürlük tarihli Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının “yürütmesi durdurulanların dışında” Ek-1’inde düzenlenen değer kaybı şartları ve hesaplama formülüne göre tespit edilmesi gerektiği" beyanıyla davanın reddini talep etmiştir.

İNCELEME ve GEREKÇE:

Dava hukuki niteliği itibariyle, meydana gelen trafik kazası nedeni ile, araç mahrumiyet bedeli ile değer kaybının tahsiline yönelik olarak açılan tazminat davasıdır.Mahkemece yapılan yargılama sırasında taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri bulunduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporu ile kusur yönünden değerlendirme: ------ plakalı aracın firari sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde asli ve %75 oranında

kusurlu olduğu, ----- plakalı motosikletin sürücüsü ----- kazanın meydana gelmesinde tali ve %25 oranında kusurlu olduğu,---- plakalı araç sürücüsü ------ kazanın meydana gelmesinde herhangi bir kusuru

olmadığı,

Davacının değer kaybı bedelinin KDV dahil 31.000 TL olduğu

Davacının kazanç kaybı bedelinin KDV dahil 17.808,00 TL olduğu, davalıların nın kusur oranına

göre 48.808,00 TL’den sorumlu olduğu, Davalı ----- Şirketince 10.08.2023 poliçe başlama, 10.08.2024 poliçe bitiş tarihi

ve ------- poliçe no ile Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortalısı

yapılan ve davalı ---- maliki olduğu ------plakalı aracın trafik sigortacısı

olduğu, kaza tarihi itibarı ile trafik sigortası teminat limitinin 200.000 TL olduğu, değer kaybının trafik

sigorta kapsamında değerlendirildiği, kazanç kaybının trafik sigortası kapsamında değerlendirilmediği,

davalı sigorta şirketinin kusur oranında %75* 31.000 TL = 23.250,00 TL değer kaybından sorumlu

olduğu, Karayolları Trafik kanuna göre, işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün

veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur. Bir

motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına

sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından

kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan

zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar maddesi uyarınca Davalı ----- sürücüsünün kusuru oranında, %75, 13.356,00 TL kazanç kaybı

bedelinden sorumlu olduğu, Davalı ------ kusur oranında, %25 değer kaybı ve %25 kazanç kaybı 12.202,00 TL’den

sorumlu olduğu, Davalı ------için temerrüt tarihinin kaza tarihi 27.01.2024 olduğu, ------için temerrüt tarihinin bildirim tarihi +8 iş günü=25.4.2024 olduğu, Faiz, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin Sn Mahkeme’nin takdirleri içinde kaldığı sonuç ve kanaati bildirilmiştir.2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nda kural olarak araç işleteninin sorumluluğu tehlike sorumluluğu olarak kabul edilmiştir.Anılan Kanunun 85/I.maddesine göre;“Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa,

motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”

Bu fıkradan çıkan sonuç şudur ki; motorlu araç işleten, motorlu aracın işletilmesinden doğan zarardan kusuru olmasa bile sorumludur.

Buradaki sorumluluk kusura dayanmayan ağırlaştırılmış objektif sorumluluktur (tehlike sorumluluğu).Bu sorumluluktan kurtuluş beyyinesi ise aynı Kanunun 86/I.maddesinde şöyle belirlenmiştir.“İşleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur.”Yine aynı Kanunun 85/son fıkrasında, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi,

aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” denilmiştir. Bu fıkrada eylemlerinden sorumlu olduğu kişiler, “araç sürücüsü” ve de “aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişiler” ortaya çıkmış bulunmaktadır. Şu var ki, “araç sürücüsü” ve “aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin”, “işletenin eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin” kapsamında yer aldığı su götürmez.

İşte araç işleteninin sorumluluktan kurtulması için, eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, yasanın deyimi ile kusurları bulunmadığını da kanıtlaması gerekecektir.Somut olayda dava konusu kazanın meydana gelmesinde ------ plakalı aracın firari sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde asli ve %75 oranında

kusurlu olduğu, ---- plakalı motosikletin sürücüsü -------kazanın meydana gelmesinde tali ve %25 oranında kusurlu olduğu, ---- plakalı araç sürücüsü ------- kazanın meydana gelmesinde herhangi bir kusuru olmadığı, Davacının değer kaybı bedelinin KDV dahil 31.000 TL olduğu Davacının kazanç kaybı bedelinin KDV dahil 17.808,00 TL olduğu, kaza tarihi itibarı ile trafik sigortası teminat limitinin 200.000 TL olduğu, davalı ------ ve ------ için temerrüt tarihinin kaza tarihi 27.01.2024 olduğu, ------. için temerrüt tarihinin 08/07/2024 olduğu, kanaatine varılarak bilirkişi raporu hükme esas alınarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

Davanın KABULÜ İLE

1-Davacının değer kaybı tazminatına ilişkin talebinin KABULÜ İLE; 31.000 TL değer kaybı bedelinin davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihi olan 08.07.2024 tarihinden diğer davalılar ------ yönünden kaza tarihi olan 27.01.2024 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalılar müştereken ve müteselsilen tahsilli ile davacıya verilmesine,

2-Davacının araç mahrumiyet bedeline ilişkin talebinin KABULÜ İLE; 17.808,00 TL araç mahrumiyet bedelinin kaza tarihi olan 27.01.2024 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalılar ------müştereken ve müteselsilen tahsiline,

3-Alınması gerekli karar ve ilam harcı olan 3.334,07 TL'nin dava açılırken davacı tarafça peşin olarak yatırılan ve değer artırım ile tamamlanan toplam 1.259,60 TL'nin mahsubu ile bakiye kalan 2.074,47 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına,

4-Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL başvurma harcı, 427,60 TL peşin harç ve 832,00 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 1.687,20 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

5-Davacı tarafından yapılan 5.000,00 TL bilirkişi ücreti, 1.193,00 TL posta gideri olmak üzere toplam 6.193,00 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

6-Davalılar tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT' ye göre belirlenen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

8-Suçüstü ödeneğinden karşılanan 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,

9-Kararın kesinleşmesi halinde kullanılmayan gider avansının ilgili tarafa iadesine,Dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde ----- Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı.