İstanbul Anadolu 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/979 K.2024/422

T.C. İstanbul Anadolu 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/979

KARAR NO : 2024/422

DAVA

Zayi Belgesi Verilmesi

DAVA TARİHİ : 22/12/2022

KARAR TARİHİ : 10/06/2024

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirkete ait ticari defterleri zayi olduğundan zayi belgesi verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP /TALEP

Talep, HMK'nin 382(2)-e maddesi gereği çekişmesizdir.

DELİLLER

Vergi dairesi kayıtları, dosya kapsamındaki sair tüm bilgi ve belgeler.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, zayi belgesi verilmesi talebine ilişkindir.TTK'nın 82/1. maddesi gereğince, "Tacir, ticari defterlerini, envanterleri, finansal tablo, bilanço ve faaliyet raporlarını, aldığı mektupları (bir ticari işe ait yazışmaları), gönderdiği mektup suretlerini, kayıtlara esas olan belgeleri, sınıflandırılmış şekilde saklamakla yükümlüdür."Saklama süresi on yıl olup sürenin başlangıcı da kanunda belirtilmiştir (TTK m.82/5-6).

Defter ve belgelerin saklanması yükümü, gerçek kişi tacirlerde ticaretin terk edilmesinden sonra sürdüğü gibi, tacirin ölümü halinde mirasçılar bakımından da devam eder.

Mirasın resmi tasfiyesi veya tüzel kişiliğin sona ermesi durumlarında, defter ve belgeler Sulh Hukuk Mahkemesince saklanır (TTK m.82/8).Saklanması gereken defter ve belgeler, saklama süresi içinde, yangın, deprem, su baskını gibi bir afet veya hırsızlıktan dolayı zayi olursa, tacirin (ölmüşse mirasçılarının), durumu öğrendikten itibaren on beş gün içerisinde işletmenin olduğu yerdeki mahkemeye başvurarak zayi belgesi alması gerekir.

Kanun’da “isteyebilirler” denmiş ise de bu bir zorunluluk niteliğindedir.

Zayi belgesi için açılan dava, çekişmesiz yargı işidir (TTK m.82/7).Dosya kapsamı itibariyle yapılan incelemede; dava konusu kaybolduğunun belirtildiği, dava dilekçesinde belirtilen oluş şeklinin dahi başlı başına defterlerin gerekli hassasiyetle korunmadığını ortaya koyduğu, davacının ticari defterlerinin zayi olmasını önlemek için gerekli tedbirleri almadığı açıktır.Tacirin yukarıda bahsedilen kanun maddesinden yararlanabilmesi için ticari defter ve belgelerinin korunabilmesi amacıyla gerekli dikkati ve ihtimamı göstermiş olması gerekmektedir.

Ayrıca, ziya durumunun tacirin iradesi dışında meydana gelmesi zorunludur.Somut olayda davacı tacir, defterlerin muhafazasında gerekli dikkat ve özeni göstermediğinden ve söz konusu ticari defterlerin kayıp olduğu hususunda kesin ve inandırıcı delil ibraz edilmediğinden (Yargıtay ----.Hukuk Dairesi'nin 15/10/2007 tarih ---- esas -----karar, Yargıtay ----Hukuk Dairesi'nin 03/12/2014 tarih ----- esas ------ karar, ---- BAM ---- HD ----- sayılı emsal içtihatları) davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis olunmuştur.