İstanbul Anadolu 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/754 K.2026/129

T.C. İstanbul Anadolu 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/754 Esas

KARAR NO: 2026/129

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 22/10/2024

KARAR TARİHİ: 24/02/2026

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davalı ----- sevk ve idaresinde bulunan ------- plakalı araca arkadan çarptığını, kaza sonrasında tutulan kaza tespit tutanağında davalı ----%100 kusurlu olduğunu, aracın parça masrafları, işçilik masrafları dahil olmak üzere toplamda --- tamir ettirildiği ve ilgili bedelin davalı ------ tahsil edildiğini, tamir bedeli davalı sigorta tarafından ödenmişse de kaza sonrasında müvekkilin aracının değerinde azalma meydana geldiğini, değer kaybının tazmini için taraflarınca davalı sigorta şirketine başvurulduğunu, ancak sigorta tarafından yalnızca ----- ödendiğini,

kazadan sonra aracın---- tarihinde sanayiye bırakıldığını ve müvekkil tarafından ----- tarihinde teslim alındığını, aracın onarımının 27 gün sürdüğünü, müvekkilinin bu süre zarfında araç kiraladığı ve aracından mahrum kaldığını, bu sebeple huzurdaki davada şimdilik ------ müteselsilen tahsil edilerek müvekkile ödenmesine, müvekkilin aracından mahrum kalması sonucu meydana gelen şimdilik ------ ikame araç bedelinin ise davalı ---- tarafından ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı ------ vekili cevap dilekçesinde özetle.

Kaza tespit tutanağında geçen beyanlar dikkate alındığında tüm kusurun davalı müvekkilime yükletilmesinin hatalı olacağını, meydana gelen trafik kazası sonucu müvekkilden talep edilen değer kaybı ve ikame araç bedeli talebinin haksız, hukuka aykırı fahiş olduğunu, iş bu kaza sonucunda, davacının aracında meydana gelen değer kaybının --- tarafından davacıya ödendiğini, davalı müvekkilin ----- ihbarı talep edilen -----sigortalı olduğu, davanın sigorta şirketine ihbar zorunluluğu doğduğu şeklinde beyanda bulunarak davanın reddini talep etmiştir.Davalı ---- vekili cevap dilekçesinde özetle.

Poliçeden dolayı sorumluluğun, sigortalının kusuru oranında olmak üzere maddi zararlarda araç başına azami ----- sınırlı olduğunu, sigortalı araç sürücüsünün kazanın oluşumunda kusuru bulunmadığını, aksi kanaatte olunması halinde bu yönde uzman bilirkişi eliyle rapor düzenlenmesi gerektiğini, müvekkil şirket sigortalısı/araç sürücüsünün dava konusu kazanın meydana gelmesinde kusurunun bulunduğunun davacı tarafından ispatı gerektiğini, --- no.lu hasar dosyasından davacı hesabına ----hasar bedeli, davacı vekili hesabına ----değer kaybı olmak üzere toplam -------- ödeme yapıldığını,

mevzuata ve usule uygun olarak müvekkil şirketçe ----ortamından bağımsız değer kaybı eksperi atanmış ve karşı yanın zararı iş bu eksper raporu doğrultusunda tamamen karşılandığını, karşı yanın zararı tamamen karşılanmış olduğundan haksız ve iyi niyetten uzak davanın reddini talep etmiştir. İhbar olunan ----vekili cevap dilekçesinde özetle.

Dava dilekçesinde ileri sürülen değer kaybına yönelik talepler öncelikli olarak kazaya karışan ------ plaka sayılı aracın ------ sorumluluğunda olduğundan, söz konusu aracın ------ sigortası poliçesi teminat limitini aşan zarar tespit edilmediği takdirde müvekkil şirketin sourmluluğunun doğduğundan da bahsedilemeyeceğini, maddi tazminat kapsamındaki taleplerin öncelikle ---- plakalı aracın ----- tarafından karşılanabileceğini;

ancak limit aşımı söz konusu olduğunda müvekkil şirketin sorumluluğunun gündeme gelebileceğini, sigorta şirketinin sorumluluğunun, sigortalının haksız fiile ilişkin sorumluluğu halinde söz konusu olduğunu, bu sebeple, dava kapsamında öncelikle kusur tespiti yapılması gerektiğini beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.Davacı vekili ---- tarihli ıslah dilekçesinde özetle;

----- değer kaybı bedelinin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, 6.400 TL tutarında araç mahrumiyet bedelinin ise davalılardan ----- temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı ---- vekili ıslaha beyan dilekçesinde özetle.

Faiz türünün ıslah yolu ile değiştirilemeyeceğini, meydana gelen trafik kazası sonucu müvekkilden talep edilen değer kaybı ve ikame araç bedeli talebi haksız, hukuka aykırı fahiş miktarda olduğunu, davacının araçtan mahrumıyet suresi ve bedelini ispata yarar belgelerle ispat etmesi gerektiğinden araç mahrumıyet bedelini ispata dair belgeleri sunulmadığı için davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davalı müvekkile ait aracın yüksekliği ve önü dikkate alındığında davacının aracının bagaj kapağının hasar görmesi iki araçtaki hasar dikkate alındığında imkan dahlinde olmadığını beyan etmiştir.

Davalı sigorta vekili ıslaha beyan dilekçesinde özetle. Karşı yanın zararı tamamen karşılanmış olduğundan haksız ve iyi niyetten uzak davanın reddine yönelik hüküm kurulmasını, kusur raporuna ilişkin itirazlarının kabulü ile kusur oranlarının tespiti için dosyanın --- tevdiini, aksi taktirde, ---- Şartlar uyarınca hesaplama yapılmasını, aracın kaza tarihindeki rayiç değerinin dikkate alınmasını beyan etmiştir.

İhbar olunan vekili ıslaha beyan dilekçesinde özetle;----- tarihli bilirkişi raporunda da tespit olunduğu üzere kazaya karışan ----- plaka sayılı aracın ----- sorumluluğu deavm etmekte olup --------- limit aşımı söz konusu olmadığından müvekkili şirketin sorumluluğunun doğduğundan da bahsedilemeyeceğini, ihbar olunan konumunda bulunan müvekkili şirket aleyhine hüküm kurulmamasını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Deliller Tarafların ticaret sicil sorguları dosya arasına alınmıştır.Davalı sigorta şirketine yazılan müzekkere cevabı dosya arasına alınmıştır.Trafik kusuru konusunda uzman makine mühendisi bilirkişi ile sigorta hukuku alanında uzman aktüer bilirkişi heyet raporu dosyaya sunulmuştur.

Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe:Dava,----- meydana gelen kaza sebebiyle, davacıya ait ----plakalı araç ile davalı sigorta şirketine sigortalı, davalı ---- ait olan ---plakalı aracın çarpışması sonucu kusurun irdelenmesi, ----- plakalı araçta değer kaybı ve ikame araç bedeli alacağı oluşup oluşmadığı, varsa miktarının ne olduğu hususlarında değer kaybı yönünden HMK 107 maddesi uyarınca belirsiz alacak davası olarak, ikame araç bedeli yönünden kısmi dava olarak açılmış ------ tazminat davasıdır.Mahkememizce dava dilekçesi, cevap dilekçeleri, taraflarca dosyaya sunulan deliller ve tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirilmiştir.

Dosya, trafik kusuru konusunda uzman makine mühendisi bilirkişi ile sigorta hukuku alanında uzman aktüer bilirkişi heyetine tevdi edilmiş; ------ tarihli rapora göre dosyadaki bilgi, belge, sigorta poliçesi, hasar dosyası ve ibraz edilen deliller ışığında, ---- plakalı araç sürücüsü davalı----------- Karayolları Trafik Kanununun 52/c ve 84/d maddelerini ihlal etmesi sebebiyle %100 oranında asli kusurlu olduğu, davacıya ait ----- plakalı aracın sürücüsünün kusurunun bulunmadığı,

----- plakalı araç için kaza sonrası parça değişimi, tamir ve işçiliklere ilişkin düzenlenen ekspertiz raporunun meydana gelen kaza, hasar ve işlemler yönünden uygun olduğu, yapılan piyasa araştırması sonucu, yerleşik yargı içtihatları ve ----- iptal kararı doğrultusunda araçtaki değer kaybının ---- olabileceği, yapılan----ödemenin mahsubu ile bakiye değer kaybı bedelinin------ olabileceği, davaya konu aracın tamir süresince mahrumiyet bedelinin --- olabileceği rapor edilmiştir.

Davacı vekili, bilirkişi raporu doğrultusunda ---- tarihli talep artırım dilekçesi ile değer kaybına ilişkin alacak taleplerini ---(her iki davalı aleyhine), araç mahrumiyet bedeline ilişkin alacak taleplerini------ aleyhine) çıkarmıştır.Dava konusu araçta kaza tarihinden önce herhangi bir hasar yok ise; aracın kazasız piyasa rayici belirlenip buna göre hasarlı hali arasındaki fark değer kaybı kabul edilmelidir.

Davacıya ait araçta meydana gelen gerçek zararın belirlenmesi için mahkemece yapılacak iş, aracın kaza tarihindeki hasarsız piyasa değeri ve hasarlı haldeki piyasa değeri arasındaki farkı belirlemek için konusunda uzman bilirkişiden ayrıntılı denetime açık ve gerekçeli rapor alınarak, davalının kusur oranı nispetinde tazminata hükmedilmesi olmalıdır.

Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporunun bu yönleriyle hükme esas alınmaya uygun, gerekçeli ve denetlenebilir bulunması sebebiyle yeniden rapor alınması cihetine gidilmediği anlaşılmakla, artırılan miktarlar mahkememizce makul bulunmuştur------ karar sayılı ilamında:"Mahkemece, toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre; davanın kısmen kabulüne, davalının icra takibine itirazının ----- asıl alacak üzerinden iptaline, asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dava, 6762 sayılı TTK.’nin 1301. maddesinden (6102 sayılı TTK'nin 1472. maddesi) kaynaklanan rücuan tazminat istemine ilişkindir.Trafik kazaları, nitelikleri itibariyle haksız fiillerdendir. Haksız fiillerde temerrüt tarihi, haksız fiilin meydana geldiği tarih olup, zarar sorumlusunun ayrıca ihbar ve ihtar edilmesine gerek yoktur. Sigorta ettirenin dava hakkı, tazmin ettiği bedel nispetinde sigortacıya intikal eder. Ödeme tarihi aynı zamanda 3. şahsa rücu edebilme tarihidir. Bu nedenle işleten ve sürücünün faizden sorumluluğunun başlangıcının halefiyet başlangıcı olan ödeme tarihi olarak kabulü gerekir. Bu durumda mahkemece, hükmedilen tazminata ödeme tarihinden itibaren faiz yürütülmesine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

2-Davacı tarafça temerrüt faizi olarak avans faiz istenilmiştir. Davalının işleteni olduğu araç minibüs olup ticari araçtır.

O halde, davada temerrüt faizi olarak ticari faiz niteliğindeki avans faizine hükmedilmesi gerekirken yasal faize hükmedilmesi de doğru değil bozma nedeni ise de; bu yanılgıların giderilmesi yargılamanın tekrarını gerektirir nitelikte görülmediğinden hükmün 6100 sayılı HMK.nun geçici 3/2 maddesi delaletiyle 1086 sayılı HUMK.nun 438/7 maddesi uyarınca düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir." belirtilmiştir.Yukarıda anılan içtihat uyarınca davacı tarafça, her ne kadar davacı tarafça ticari faiz talebinde bulunulmuş ise de, kazaya neden olan araç hususi araç olduğundan, yasal faize hükmetmek gerekmiş,

davacı tarafça değer kaybı her iki davalıdan, araç mahrumiyet bedeli davalı ------- talep edilmiş olup, Mahkememizce de bu talepler uygun bulunmuş, davalı sigorta şirketi yönünden, ödeme tarihi itibariyle, davalı ---------yönünden kaza tarihi itibariyle temerrüdün gerçekleştiği kabul edilmiş, taraf vekillerinin ------- tarihli celse için sundukları yokluklarında karar verilmesi talepli mazeretlerinin, vekil-müvekkil arasında sonuç doğurmak ve talik sebebi olmamak üzere kabulüne karar verilmiş, davacının teselsül talebi de nazara alınarak, netice olarak davacının davasının kabulü ile,

toplam ----- davalı sigorta şirketi yönünden ------- tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte; davalı ------ kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,---- (araç mahrumiyet bedeli) ---- kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ----tahsili ile davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.