İstanbul Anadolu 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2026/40 K.2026/45

T.C. İstanbul Anadolu 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2026/40 Esas

KARAR NO : 2026/45

DAVA

Alacak (Emanet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

KARAR TARİHİ : 20/01/2026

----------- sayılı GÖREVSİZLİK kararı üzerine mahkememize tevzi edilen Trafik Kazasına Dayalı Hak Mahrumiyeti Alacağı davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkiline ait --------- plakalı ----------otomobilin 15.12.2023 saat 08.25'de -------- idaresinde --------, ------- caddesinden --------- caddesine girişte ---------- kavşağı istikametinde bir motorlu aracın şeridine girmesiyle yavaşladığını ve bu esnada arkasından hızla gelen mülkiyeti -------- ait -------- idaresindeki ----------- plakalı ---------- kamyonetin arkasından çarpması sonucu hasarlandığını, davalının önündeki müvekkiline ait aracı güvenli bir mesafeden takip etmemekle Karayolları Trafik Kanunun 56 ve 84. Maddelerini ihlal ettiğini, müvekkilinin aracın tamir süreci, parça bekleme,

ayrıntılı ve detaylı onarım çalışması gibi nedenlerle kazanın meydana geldiği 15.12.2023 ile otomobilinin onarılarak kendisine teslim edildiği 01.02.2024 tarihleri arasında otomobilinden 47 gün süreyle mahrum kaldığını, bu nedenlerle HMK'nın 107 ve ilgili maddeleri uyarınca fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak üzere belirsiz alacak davası olarak 47 günlük araç mahrumiyeti için şimdilik 100-TL'nin kaza tarihi olan 15.12.2023'den itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile yargılama gideri ve kanuni vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı -------- cevap dilekçesinde özetle. Davacının daha önce --------- İcra Müdürlüğü'nün --------- Esas sayılı dosyası ile davalılardan --------- aleyhine 37.500,00 TL yoksun kalma tazminat bedelinin tahsili için icra takibi başlattığını, yetkiye ve borca itiraz üzerine takibin durdurulmasına karar verildiğini, bu davada ise davacı tarafın davasını belirsiz alacak davası olarak ikame ettiğini, davacı alacağının miktarını icra takibi ile belirlediğinden HMK 107.

Maddesi gereğince belirsiz alacak davası açmakta hukuki yararı bulunmadığını, bu nedenle davanın hukuki yarar dava şartı yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesini, davacı tarafın davalı -------- %100 oranında kusurlu olduğu yönündeki iddiasının gerçek dışı olduğunu, kazanın plakası alınamayan bir kamyonun davalı ---------- sıkıştırması sonucu meydana geldiğini, davacı aracının sürücüsünün kaza tutanağındaki beyanı da bu hususunu doğruladığını, bu nedenle davanın reddini talep etmiştir.

Davalı -------- cevap dilekçesinde özetle. Davacının daha önce--------- İcra Müdürlüğü'nün --------- Esas sayılı dosyası ile davalılardan -------- aleyhine 37.500,00 TL yoksun kalma tazminat bedelinin tahsili için icra takibi başlattığını, yetkiye ve borca itiraz üzerine takibin durdurulmasına karar verildiğini, bu davada ise davacı tarafın davasını belirsiz alacak davası olarak ikame ettiğini, davacı alacağının miktarını icra takibi ile belirlediğinden HMK 107.

Maddesi gereğince belirsiz alacak davası açmakta hukuki yararı bulunmadığını, bu nedenle davanın hukuki yarar dava şartı yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesini, davacı tarafın davalı --------- %100 oranında kusurlu olduğu yönündeki iddiasının gerçek dışı olduğunu, kazanın plakası alınamayan bir kamyonun davalı ----------- sıkıştırması sonucu meydana geldiğini, davacı aracının sürücüsünün kaza tutanağındaki beyanı da bu hususunu doğruladığını, bu nedenle davanın reddini talep etmiştir.

SAFAHAT----------- sayılı kararı ile "1 6100 sayılı HMK'nun 114/1-c ve 115/2. maddeleri gereğince mahkemenin görevli olmaması nedeniyle dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine,2-HMK.20/1 maddesi uyarınca, kararın kesinleşmesinden itibaren (süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren) 2 hafta içinde mahkememize başvurularak dilekçe ile dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesinin talep edilmesi halinde dosyanın bu davaya bakmaya görevli --------- Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine,

aksi taktirde HMK.20/1. maddesi gereğince davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin bu karar taraflara ihtarına" şeklinde karar verilerek mahkememize tevzi edilen dosyası iş bu esasa kaydedilmiştir.

Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe:

Dava, trafik kazasına dayalı hak mahrumiyeti alacağı davasıdır.

01/01/2019 tarihinde yürürlüğe giren 03/01/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5'inci maddesinden sonra gelmek üzere eklenen 5/A maddesine göre: "(1) Bu kanunun 4'üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, dava konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır."

6235 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 3'üncü maddesinin birinci fıkrasına eklenen 18/A maddesine göre: "(1) İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine aşağıdaki hükümler uygulanır.

(2) Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılmadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması halinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması halinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir."

Tüm dosya kapsamından; dava arabuluculuğa el verişli olmakla beraber dava şartı arabuluculuk kapsamında kalabilmesi için uyuşmazlık konusunun para alacağının ödenmesine ilişkin olması ve talep sonucunun tazminat veya alacağa ilişkin olması ya da her ikisini birlikte içermesi gerekir. TTK nun 5/A maddesindeki düzenleme ile talep sonucuna değil dava konusuna açıkça vurgu yapılarak dava konusunun bir miktar paranın ödenmesi olması şartı aranmış olduğu, tazminat davasının dava şartı arabuluculuk kapsamında kaldığının kabulü gerekmiştir.

Bu hali ile davacı yanın arabuluculuğa başvurmadan doğrudan dava açtığı ve dava konusu tazminat talebi bakımından davanın açılış tarihi olan 10.03.2025 tarihi itibarıyle zorunlu arabuluculuğun söz konusu olduğu, dava şartının gerçekleşmediği, bu hususun da hakim tarafından re'sen gözetilmesi gereken ve eksikliği giderilemeyecek bir konu olduğu, 6100 sayılı HMK 114/2 maddesi gereğince özel kanunlardaki dava şartlarının da incelenmesi gerekeceğinden HMK 115/2 maddesi gereğince davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 138. Maddesi Gereğince: ''(1) Mahkeme, öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verir; gerektiği takdirde kararını vermeden önce, bu konuda tarafları ön inceleme duruşmasında dinleyebilir. ''

Ayrıca her ne kadar iş bu dosyaya henüz ön inceleme günü tayin edilmemiş ise de, usulen dinlenmesi mümkün olmayan davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiş olup, dava şartlarının hakim tarafından yargılamanın her aşamasında resen incelenmesi gerektiğinden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.