İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/576 K.2025/275

T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/576 Esas

KARAR NO : 2025/275

DAVA

İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ : 17/08/2023

KARAR TARİHİ : 10/04/2025

Mahkememizde görülmekte olan itirazın iptali (haksız eylemden kaynaklanan zarar nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirket nezdinde dava dışı sigortalı ---------- Şti.nin iş yeri için 24/09/2020 - 24/09/2021 tarihleri arasında geçerli olmak üzere süper kobim paket poliçenin düzenlendiğini, iş yerinde 15/09/2021 tarihinde davalıların maliki bulunduğu adreste komşu binada yangının çıktığını ve sigortalı olan iş yerinde zararın meydana geldiğini, yangının söndürülmesinden sonra yapılan incelemede zemin katta bulunan ---------- arka kısmındaki terasın sol tarafının yangın merkezi olduğunun tespit edildiğini,

binanın sol cephesinde bulunan havalandırma sistemine ait elektrik tesisatının sıva üstü ve iptidai şekilde yangın merkezine doğru çekildiğinin görüldüğünü, işbu yangın nedeniyle 17.367,80 TL hasar tazminatının 25/11/2021 tarihinde sigortalıya ödendiğini daha sonra davalılara itirazın iptaline konu icra takibi başlatılmadan önce rücu başvurusunda bulunulduğunu ancak borçluların ödeme yapmamaları üzerine 10/03/2022 tarihinde dosya kapsamında icra takibine geçildiğini ve davalıların takibe itiraz ederek takibi durdurduğunu, borçlular adına toplam 18.867,90 TL ödeme yapıldığını bu sebeple borçlunun ödemesinin takipten sonraki ödeme olduğunu,

kısmi ödeme olduğundan davacı şirketin dava tarihi itibariyle halen tazmin edilmemiş 4.616,86 TL asıl alacağının bulunduğunu, sonuç olarak; davalıların icra takibine itirazlarının iptalini, takibin 4,616,86 TL üzerinden dava tarihinden itibaren işleyecek faizi ile takip konusu alacağın %20'sinden aşağı olmamak koşuluyla icra inkar tazminatı, avans faizi, yargılama harç ve masrafları eklenerek devamını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

Davalı ---------- vekili cevap dilekçesinde özetle;---------- iş yerinde kiracı durumunda olduğunu, iş yerini kiraya veren diğer davalı --------- olduğunu, davacının ---------- ile herhangi bir bağının bulunmadığını, iddia edilen kira sözleşmesinde imzasının bulunmadığını, burada kiracı olan ----------- ile ilgili herhangi bir onayının ve bilgisinin de bulunmadığını, bu nedenle öncelikle husumet yokluğu nedeniyle davanın reddini talep ettiklerini, davacının bu olaya ilişkin olarak herhangi bir ödeme yapmadığını ve sigorta şirketinin davacıya ihbarda bulunmadığını,

davacının 1/2 oranında malik olup yapının herhangi bir bozukluğunun olmadığını, bakımında herhangi bir eksiklikliğin bulunmadığını, davacının davalının iddia edilen olaya ilişkin olarak herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını sonuç olarak; davanın husumet yokluğundan reddini, bununla birlikte davanın reddini, davacının icra tazminatı taleplerinin reddini, davacı aleyhine tazminata hükmedilmesini, hasardan sorumlu olduğu ------------ davaya dahil edilmesini, yargılama masraflarının davacıdan tahsilini talep etmiştir.

Hukuki Nitelendirme, Delillerin Değerlendirilmesi ve Netice:Dava, sigorta şirketi tarafından poliçe kapsamında sigortalısına ödenen tazminatın sorumlularından tahsil edilmesi için başlatılan takibe itiraz üzerine açılan itirazın iptali davasıdır.Davacı sigorta şirketi vekili özetle, ilgili tarih ve yerde dava dışı sigortalı ----------Şti’nin ---------- iş yerinin çıkan yangında hasar gördüğünü, iş yerinin müvekkili sigorta şirketi nezdinde sigortalı olduğunu, hasara neden olan olayın davalıların maliki bulundukları komşu binada çıkan yangın olduğunu, itfaiye raporunda da yangının komşudaki bir arızadan kaynaklandığının belirtildiğini,

hasar tazminatının sigortalıya ödendiğini, 25/11/2021 tarihinde sigortalıya toplam 17367,80 TL ödeme yapıldığını, bedelin talep edilmesine rağmen karşılanmaması üzerine takip başlattıklarını, dava açılmadan evvel borçlular tarafından muhtelif tarihlerde toplam 18867,90 TL ödeme yapıldığını, bunların takipte ferilerden düşülmesi gerektiğini, davalıların sorumlu olduklarını belirterek itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini ve davalılar aleyhine inkâr tazminatı ödenmesini talep etmiştir.İtirazın iptali davası, takip borçlusunun ödeme emrine süresi içinde itiraz etmesi halinde, takibin devamını sağlamak amacıyla,

takip alacaklısı tarafından 2004 sayılı Yasanın 67 nci maddesine göre, itirazın kendisine tebliğinden itibaren bir yıl içinde açılan ve genel hükümler çerçevesinde incelenen bir eda davasıdır.

Borçlunun itirazı, icra dairesi tarafından alacaklıya tebliğ edilmiş olmadıkça bir yıllık süre işlemeye başlamaz; yüksek mahkeme kararlarına göre alacaklı, itirazın kendisine tebliğinden önce de itirazın iptali davası açabilir.

Alacaklı bir yıllık süresi içinde itirazın iptali davası açmaması halinde takip düşer ise de alacağı zamanaşımına uğramadığı sürece genel hükümlere göre alacağını dava edebilir.Davanın kabul edilmesi halinde, borçlu tarafından yapılan itiraz iptal edildiğinden, itiraz üzerine duran takibe (haciz) devam edilebilir.

İtirazın iptali davası devam ettiği sürece, bir yıllık haciz talebi süresi işlemez.İspat yükünün -kural olarak- davacıda olduğu itirazın iptali davasında, alacaklı (normal bir alacak davasında olduğu gibi) alacağının varlığını usul muhakemesinde caiz olan her türlü delil ile ispat edebilir. Davanın reddi halinde, itiraz ile duran takip iptal edilmiş sayılır ve ilam kesin hüküm teşkil ettiğinden takip alacaklısı tarafından konusu aynı olan bir dava tekrar ikame edilemez.

Ayrıca borçlunun talep etmesi halinde, mahkeme, alacaklının kötüniyetle icra takibinde bulunduğu kanısına varırsa alacaklıyı yüze yirmiden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum eder (67/II). Kötüniyet olgusunu ispat yükü, tazminat talep eden davalı borçludadır.

Tazminatın, asıl alacak üzerinden hesaplanması gerekir.---------- İcra Müdürlüğü'nün ----------- esas sayılı dosyasının tetkikinde; davacı tarafından davalı aleyhine, asıl alacak ve faiz olmak üzere toplam 18.172,31 TL alacağın davalıdan tahili için ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davalılara tarihinde tebliğ edildiği, davalıların borca itiraz dilekçesi sundukları, itiraz dilekçesinin davacı yana tebliğ edilmediği,

davanın yasal bir yıllık süresi içerisinde açıldığı görülmüştür.Mahkememizce tensiple birlikte, dava/takip konusu icra dosyası dosyamız arasına alınmış, davacı tarafından taraflar arasında bulunan sözleşme, takip konusu faturalar ve ilgili kayıtların sunulması istenilmiştir.

Ön inceleme duruşmasında, uyuşmazlığın, ------------ numaralı "-----------" kapsamında dava dışı sigortalıya ödenen hasar tazminatının davalılardan 6102 sy yasanın 1472. Md. Gereği tahsili şartlarının oluşup oluşmadığı, hasarın oluşumunda davalıların kusurlu olup olmadığı, kusurlu iseler ve hasar oluşmuş ise tazminat tutarı; takibe yapılan itirazın haklı olup olmadığı noktalarında toplandığı belirlenmiş, Mahkememiz 02/07/2024 tarihli celse ara kararı ile dosyanın nitelikli hesap uzmanına tevdi ile; takip dosyasına ödenen miktarlar ferilerinden mahsup edilmek kaydıyla takip tarihi itibariyle bakiye alacak miktarının tespiti hususunda rapor tanzim edilmesi istenilmiştir.

Temin edilen 02/08/2024 tarihli bilirkişi raporunda; "Takip dosyasına ödenen miktarlar ferilerinden mahsup edilmek kaydıyla takip tarihi itibariyle bakiye alacak miktarının 235,88 TL ve ödenmemiş Kanuni Vekalet Ücreti (2725,85 TL) olduğu, toplamda icra takip dosyasına ödenecek bakiye alacak tutarının 2961,73 TL olduğu" belirlemelerine yer verilmiştir.

Temin edilen bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, Mahkememiz 21/11/2024 tarihli celsesinde davacı vekilinin itirazları ile sınırlı olmak üzere yeni bir bilirkişiden ek rapor alınmasına karar verilmiştir.

11/01/2025 tarihli ek raporda;

"Bakiye Alacak Yönünden

14.07.2022 Son Ödeme Tarihi itibari ile Kalan Bakiye Alacak Tutarının 3916,99 TL olduğuna,

17.08.2023 Dava Tarihi İtibari ile Kalan Bakiye Borca İşlemiş Reeskont Avans Faiz Tutarının 608,78 TL olduğuna,

17.08.2023 Dava Tarihi İtibari ile Kalan Bakiye Borç 3916,99 TL + İşlemiş Reeskont Avans Faiz Tutarı 608,78 TL ile toplam = 4.525,77 TL olduğuna

Son Ödemeden Sonra İcra Dosyasına Davacı tarafça yapılan masraflar Yönünden :

Davacı alacaklı taraf, davalı borçlu tarafın sön ödeme tarihi 14.07.2022 tarihinden sonra icra dosyasına 128 TL Masraf yatırdığına ve davacının bu itibar ile 128 TL Masraf alacağı olduğuna,

İcra İnkar Tazminatı yönünden

Son Ödeme 14.07.2022 Tarihi itibari ile Kalan Bakiye Alacak 3916,99 TL tutarı üzerinden 3916,99 TL x % 20 = 783,40 TL olduğuna,

17.08.2023 Dava Tarihi İtibari ile Kalan Bakiye Borç Tutarı Üzerinden

4.525,77 TL x % 20 = 905,15 TL olduğuna" belirlemelerine yer verilmiştir.6098 sayılı Yasanın "Yapı malikinin sorumluluğu" üst başlıklı 69 uncu maddesinin ilk fıkrasına göre, Bir binanın veya diğer yapı eserlerinin maliki, bunların yapımındaki bozukluklardan veya bakımındaki eksikliklerden doğan zararı gidermekle yükümlüdür."... Bina veya yapı eseri malikinin sorumluluğu, yapı eserinin yapımındaki bozukluğa veya bakımındaki eksikliğe dayanmaktadır.

Sorumluluğun doğmasında, yapımdaki bozukluk ile bakım eksikliği ayrımının bir önemi bulunmamaktadır. Zira malikin sorumlu olması için bakım eksikliği veya yapımdaki bozukluktan herhangi birinin varlığı yeterli görülmektedir.

Bu anlamda sorumlu olabilecek malik, gerçek kişi veya özel hukuk tüzel kişisi olabileceği gibi kamu hukuku tüzel kişisi de olabilir.Yapım bozukluğu, bir inşaatın kötü yapılmasını, imal ve inşaat zamanında uyulması gerekli olan teknik kurallara uyulmamış olmasını ifade eder. Bir yapı eserinin maliki, bunların hiç kimse ve hiçbir şey için tehlike taşımayacak şekilde yapılmasını ve işlemesini garanti etmekle yükümlüdür.

Bu nedenle bir yapı eserinde herhangi bir yapım bozukluğu olmasa bile ek güvenlik ve koruma tertibatının bulunmaması yine de bir yapım eksikliği sayılır. Bakımsızlık ve koruma eksikliği ise bir inşaatın kullanmaya uygun ve tehlikeleri önleyecek biçimde korunmamasını ifade eder. Bakım eksikliği biçiminde açıklanabilecek olan bu durum, yapının tamamlanmasından sonra ortaya çıkar.

Yapının tamamlanmasından sonra kendini gösteren ek güvenlik tertibatı ihtiyacının giderilmemesi de bir bakım eksikliğidir. …Bakımsızlıktan veya bakım eksikliğinden söz edebilmek için bir inşa eserinin bitmiş ve kullanım amacına özgülenmiş olması gerekir. Yapım eksikliği veya bakımsızlığın varlığı araştırılırken durumun gerekleri ve özellikle bina veya yapı eserinin özgüleme amacı, üçüncü kişiler için taşıdığı tehlike derecesi göz önünde tutulmalıdır.

Bu nedenle örneğin, birkaç evin yolunun geçtiği köprüyle, bir devlet yolu üzerindeki köprünün aynı sağlamlıkta olması gerekmediği gibi daha çok kişinin yararlanacağı, etkileneceği, ya da zarar görme ihtimali olan tesislerin yapımında, buna oranla çok daha sınırlı insanların etkileneceği tesislerin yapımı sırasında uyulması gerekli zorunlu koşullara oranla daha fazla dikkat edilmelidir.

Diğer bir ifadeyle bir otelin merdivenleri normal müstakil bir evin merdivenine göre çok daha güvenli olarak yapılmalıdır.

Yapı malikinin sorumluluğu, bir kusur sorumluluğu olmadığı gibi tehlike sorumluluğu da değildir. Bu sorumluluk, niteliği itibariyle bir kusursuz sorumluluk türü olan özen (olağan sebep) sorumluluğudur.Tüm dosya kapsamı ve denetime ve hüküm tesisine elverişli rapor içerikleri birlikte değerlendirildiğinde, davalıların hasara neden olan taşınmazın hisseli malikleri olduğu, yangının çıkmasında davalıların maliki olduğu (kiralanan) işyerinin havalandırma sistemindeki elektrik tesisatından çıktığı ve davacının --------- kapsamında sigortaladığı işletmeye sirayet etmek suretiyle zarara sebep olduğu, kısmen ödemenin yapıldığı, bakiye alacak bakımından yapılan hesaba göre,

14.07.2022 Son Ödeme Tarihi itibari ile Kalan Bakiye Alacak Tutarının 3916,99 TL olduğu

17.08.2023 Dava Tarihi İtibari ile Kalan Bakiye Borca İşlemiş Reeskont Avans Faiz Tutarının 608,78 TL olduğu

17.08.2023 Dava Tarihi İtibari ile Kalan Bakiye Borç 3916,99 TL + İşlemiş Reeskont Avans Faiz Tutarı 608,78 TL ile toplamının ise 4.525,77 TL olduğu,

Davalılardan ------------ "taşınmazı kiraya verenin diğer davalı olduğu" na dair savunmasına, yapı malikinin sorumluluğu söz konusu olduğundan itibar edilemeyeceği, zarardan her iki malikin müştereken ve müteselsil sorumluluk esaslarına göre sorumlu oldukları değerlendirilmekle davanın kısmen kabulü ile takibe karşı yapılan itirazın iptaline; takibin 3.916,99 TL asıl alacak ve 608,78 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 4.525,77 TL üzerinden devamına, dava tarihinden sonra yapılan ödemelerin infaz aşamasında icra dairesince göz önünde bulundurulmasına karar verilmiş; likit olmadığından davalılar aleyhine inkar tazminatına hükmedilmemiştir.