İstanbul Anadolu 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi E.2021/153 K.2025/92

T.C. İstanbul Anadolu 2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO

2021/153 Esas

KARAR NO: 2025/92

DAVA

Fikir Ve Sanat Eseri (Maddi Tazminat İstemli)

DAVA TARİHİ: 13/09/2021

KARAR TARİHİ: 27/05/2025

Mahkememizde görülmekte bulunan Fikir Ve Sanat Eseri (Maddi Tazminat İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacının ----- bölümlü belgesel eserin yönetmeni olduğu, davalılar tarafından ----- ------- arşivi isimli --------- kanalında bu eserin umuma arz edildiğini. Davalıların bu eyleminin FSEK den kaynaklanan mali ve manevi hakların ihlali olduğunu. Bu nedenle şimdilik FSEK 68 uyarınca 5.000 TL maddi tazminat ve 20.000 TL manevi tazminatın davalılardan alınarak davacıya verilmesini talep ettiği, ayrıca davaya konu -------- belgeselinin birlikte eser sahiplerinden birisi olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle: Davalıların ---------- kanalında yayınladıkları belgesel olmadığını, davacının davaya konu eserde tek başına eser sahibi olmaya çalıştığını. Davacıya karşı ------- dava açtıklarını. Dava neticesinde tazminat kazandıklarını, davacının eserin tek başına yönetmeni olmadığını, ----belgeselinin yönetmenlerinin davacı ve dava dışı ---- olduğunu. Ayrıca takas mahsup talebinde bulunduklarını belirterek davanın reddini talep etmistir.

DELİLLERVEGEREKÇE

Dava, Davaya konu ----- belgeselin birlikte eser sahipliğinin tespiti, eserin izinsiz yayınlanıp yayınlanmadığı bu yayınlamanın davacının mali ve manevi haklarını ihlal edip etmediği, FSEK 68 uyarınca maddi tazminat ve FSEK uyarınca manevi tazminat koşullarının oluşup oluşmadığı taleplidir. Mahkememizde aldırılan --- tarihli bilirkişi raporunda.

Davalı ---- tarafından davaya konu eserin yayınlanıp yayınlanmadığı, yayınlandı ise ne kadar yayınladığını, ne kadar izlendiğinin bildirilmesinin istenmesine ve davalılara ödeme yapılıp yapılmadığı yapıldı ise ne kadar ödeme yapıldığı konusunda dava dosyasına bir belge ibraz edilmediği, Yapılan teknik incelemede eserin izlenme sayıları tespit edilmekle beraber, her bir izlenmenin süresinin ne kadar olduğu, izleme ücretlendirilmesinin hangi kriterler göre yapıldığı anlaşılmadığı,

Yapılan izlenme sonucu davalılara ne kadar ödeme yapılacağı ancak somut delillerin mevcut olması halinde hesaplanabileceği, Davalıların dava konusu eser üzerinden bir gelir elde ettikleri mevcut belgeler üzerinden tespit edilemediğinden maddi tazminat yönünden hesaplama yapılamadığı, Manevi tazminat tutarı Yüce Mahkeme'nin takdirinde olduğuna dair raporunu sunmuşlardır. Mahkememizde aldırılan ----tarihli bilirkişi ek raporunda.

Sayın heyetimizin kök raporunda --------sehven yönetmen olarak gösterildiği, tekrar yapılan incelemede yönetmen olarak yer almadı Davacının jenerikte yönetmen olarak tanımlandığı ve öteki emeklerinin FSEK ortak hak sahipliği açısından tanımlanır bir niteliği gösteren belge ve bilgiye rastlanmadığı, bu nedenle yalnızca yönetmenlik yönünden bir değerlendirmeyle sınırlı kalınmıştır.

Oranların makul olmadığı ve özgün müzik bestecisi ve yönetmenin aynı oranlarda pay almalarının mümkün olamayacağı yönündeki iddianın dünyanın hiçbir yerinde karşılığı olmadığı itirazına cevabımız ------ bestecisinin ya da müziğin tanınırlığı, popülerliğinin ücreti belirlediği, bu anlamda söz konusu eserin dünyaca ünlü müzisyen-------- parçasının kullanıldığı ve bu jenerik müziğiyle hafızalara kazındı, söz konusu ödemenin uluslararası raiçlere göre yapılmış olmasının göz önüne alındığı, bu müziğin ayrıca uyarlandığı ve de Davacı'nın uluslararası bir yönetmenlik tanınırlığı olmadığı,

bu anlamda hiçbir yönetmen----- aynı ücreti alamaz tezinin hayatta karşığılı olmadığı; bu nedenle oranlarda bir hata yapılmamıştır.

Davaya konu eserin ------ da ne kadar izlendiği, ------- izlenme ve ödeme belgelerine ilişkin cevap gelmemesi HALİNDE MEVCUT PİYASA ORTAMI üzerinden incelenme ve hesaplama yapılması talebinde net bir biçimde ifade edilen PİYASA ORTAMI kavramı üzerinden hesaplama yapılmış, ancak Davacı dilekçesinde Piyasa ortamı üzerinden talebine göre hesaplama yapılamayacağını iddia etmiştir.

Heyetimiz sayın mahkemenin verdiği görevlendirmeyi yerine getirmiş ve bu anlamda keyfi olarak hiçbir beyanda bulunmamıştır. --------- temsilcisine yazı yazılmaması ve izlenme sayısı ve ücretlendirmenin tespit edilmemesi nedeniyle ücretlendirme hesabının yapılamadığı belirtildiği; bunun giderilmesinin yanı sıra ---- bu yönden müzakere yazılması, zira------- belirlediği ücretin tek yol olmadığı belgesel eserin değerlendirilmesinden sora maddi tazminatın değerlendirilmesi gerektiği.

Bu iddia sayın Mahkemenin uhdesinde olduğundan yanıtlanmamıştır. --------sayılı soruşturma dosya kapsamında verilen fadelerinde Davalıların gerek kanalın kendilerine ait olması gerekse gelir elde ettiklerini açıkça rar ettiklerini, bu kapsamda Davalıların mahkeme huzurunda açıkça yalan söyledikleri; ve çelişkili ifadeler verdiği yanı sıra Davalı --------- kendi kanalında hala paylaşıma devam ettiği.

Sayın mahkemenin uhdesinde olduğundan yanıtlanmamıştır. ---------- Davaya konu belgeselin değeri ile ilgili yazı yazılması ve gelen sonuçlara göre bilirkişi heyetin yeni bir hesaplama yapması gerektiği yönünde itirazda bulunduğu, Mahkeme'nin ------ -------- rayiç bedel yönünde bilgi talep ettiği, İlgili yazınının incelenmesinde dava konusu eser için rayiç bedel yönünden bir bildirimde bulunulmadığı, eserin her bir bölümünün ortalama maliyeti yönünden cevap verildiği her bölümün ortalama maliyetinin de günün şartlarına göre 200.000-350.000 TL.

Arasında olabileceği şeklinde cevap verildiği, Tazminat Bedeli yönünden hesaplama yapılabilmesi için ayrıca dava konusu eser nedeni ile elde edilen satış cirosunun bilinmesi ve eser için yapılan harcamaların toplam cirodan düşülerek elde edilen gelirin hesaplanması gerekir.

Dosya kapsamı belgelerin incelenmesinde Kök raporumuzda da belirtildi geliri gösterir herhangi bir belge yer almaması ve ------- ----Temsilciliği tarafından da dava konusu eser ile ilgili izlenme sayıları ve davalıya ödenen ücret konusunda bir belge sunmaması nedeni ile tazminat yönünde mevcut bilgiler ile bir hesaplama yapılamayacağı, Ayrıca Davalı Vekilinin------- tarihli , rapor düzenlenirken dikkate alması gereken hususlara ilişkin beyan dilekçesinde.

Davacının ------- numaralı üyesi ve divan kurulu başkanının olduğu , Davacı'nın söz konusu Birliğin divan başkanı olması nedeniyle sübjektif olma olasılığının göz önünde tutularak bu durumda esas olarak piyasa rayiçlerine göre belirlenmesinin objektif bir kanaat olabileceği ,yapılan değerlendirmelere istinaden tazminat bedeli konusunda Takdirin Sayın Mahkemede olduğuna dair raporunu sunmuşlardır.

Mahkememizde aldırılan ---- tarihli bilirkişi 2. ek raporunda; --------tarafından davaya konu eserin yayınlanıp yayınlanmadığı, yayınlandı ise ne kadar yayınladığını, ne kadar izlendiğinin bildirilmesinin istenmesine ve davalılara ödeme yapılıp yapılmadığı yapıldı ise ne kadar ödeme yapıldığı konusunda dava dosyasına bir belge ibraz edilmediği, Yapılan teknik incelemede eserin izlenme sayıları tespit edilip mevcut piyasa koşullarında örneklerden yola çıkarak resen tahmini bir hesaplama yapıldığı ve toplamda bütün bölümlerden elde edilen tahmini gelirin -------dolar arasında olduğu,

Yapılan izlenme sonucu davalılara ne kadar ödeme yapılacağı ancak somut delillerin mevcut olması halinde hesaplanabileceği, Davalıların dava konusu eser üzerinden bir gelir elde ettikleri mevcut belgeler üzerinden tespit edilemediğinden maddi tazminat yönünden hesaplama yapılamadığı, Manevi tazminat tutarının Yüce Mahkeme'nin takdirinde olduğuna dair raporunu sunmuşlardır.

Tarafların gösterdikleri deliller toplanmış, tüm usuli eksiklikler giderilmiştir.İncelenen dosya kapsamı, mevcut deliller, bilirkişi raporları birlikte değerlendirildiğinde. Dava, davacı vekili davacının ------ bölümünün yönetmeni olduğunu, davalılar tarafından bu belgeselin ----------- üzerinde ------- kanalda umuma arz edildiğini, bu durumun davacının mali ve manevi haklarının ihlali olduğunu iddia ettiği, davalılarca davanın reddinin talep edildiği,

mahkememizce aldırılan ---- tarihli bilirkişi raporunda, davacının davaya konu --- isimli eserin yönetmenlerinden biri olduğunu bu nedenle eser sahibi olduğunu, eserin umuma arz edilmesi nedeniyle davacının mali ve manevi haklarının ihlal edildiği yönünde görüş bildirildiği fakat mali hak ihlali yönünden hesaplama yapılamadığının belirtildiği daha sonra eksiklikler nedeniyle yeniden bilirkişi raporu aldırıldığı aldırılan ---- tarihli bilirkişi raporunda; tazminat bedelinin hesaplanmadığı hak sahipliği yönünden ise davacının yönetmen olarak eserde hak sahiplerinden biri olduğunun belirtildiği,

maddi tazminat yapılamaması sebebiyle başka bir sektör bilirkişisi eklenmek suretiyle aldırılan ---- tarihli bilirkişi raporunda davalılarca davaya konu eserin yayınlanması neticesinde tahmini olarak --- dolar arasında gelir elde edebileceklerinin belirtildiği fakat kesin bir hesaplama yapılamadığı buna göre tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde, davaya konu ---- davalılarca ----- arşivi -------- kanalında yayınlandığı,

davaya konu belgeselinin sinema eseri olup FSEK hükümlerince korunacağı, davacı tarafından dosyaya sunulan ------tescil belgesi yine --------- kanalında yönetmen olarak davacının adının da yer aldığı delil olarak sunulan ve mahkememizce celp edilen taraflar arasında dava konusu belgeselin hak sahipliğine ilişkin----- sayılı doyasında, dosyamız davalılardan------ davacı olduğu, dosyamız davacısının ise davalı olduğu yargılamada ---- murisi-------belgeseli isimli eserde hak sahibi olduğunun tespit edildiği, hükmün kesinleştiği, bu şekilde davacının davaya konu eserin yönetmenliğini yaptığı hususunun yargı kararı ile de tespitinin yapıldığı,

davacının muris ---- mirasçıları ile birlikte davaya konu eserin senarist ve özgün müzik sahibi ile birlikte ortak hak sahibi olduğu, bu nedenle davalılarca davacıdan izin alınmaksızın ----- platformunda umuma arz edilmesinin FSEK 21,22,23,24 ve 25. Maddelerinde düzenlenen davacının çoğaltma, yayma, temsil ve işaret ses ve/veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletim hakkının ihlali niteliğinde olduğu,

bu nedenle davacının davalılardan FSEK 68. Maddesi uyarınca maddi tazminat talebinde bulunabileceği, maddi tazminat talebi yönünden mahkememizce----- temsilciliklerine müzekkere yazılmış fakat davalılarca ------- dava konusu eser ile ilgili elde edilen gelirin tespitinin yapılamadığı, bu nedenle bilirkişi heyetine sektör bilirkişisi eklenmek suretiyle aldırılan raporlarda tahmini bir hesaplama yapıldığı, bunun da -----arasında olduğu, gelirin tespit edilememesi nedeniyle mahkememizce B.K.

50 .Maddesi uyarınca tazminat talebinin değerlendirildiği, davacı tarafından 222.478,00 TL maddi tazminat talebinde bulunulduğu bu bedelin davaya konu eserin bilinirliği, izlenme sayısı, izlenme süreleri gibi tüm dosya kapsamı değerlendirildiğinde, vicdani kanaate göre dosya kapsamına uygun olduğu anlaşıldığından maddi tazminat talebinin kabulüne karar vermek gerektiği, manevi hak ihlali yönünden ise davacının muvafakat alınmaksızın davaya konu eserin yayınlanmasının FSEK 14. Maddesi davacının umuma arz salahiyeti şeklindeki manevi hakkının ihlali niteliğinde olduğu bu nedenle davacının manevi tazminat talebinde bulunabileceği,

tarafların sosyal ekonomik durum tespit tutanakları,-------- izlenme verileri, yapılan mali incelemeler ve tüm dosya kapsamı değerlendirildiğinde, talep edilen 20.000,00 TL manevi tazminat talebinin dosya kapsamına uygun olduğu davalı şirketlerin davaya konu eseri davalı şahıslar ile birlikte ----------- kanalında umuma arz ettikleri, davalı kişilerin aynı zamanda davalı şirket yetkilileri olduğu anlaşıldığından tüm davalıların müştereken ve müteselsilen kabul edilen tazminat talepleri yönünden sorumlu oldukları anlaşıldığından davanın tümden kabulü ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.