İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/329 K.2025/322

T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/329 Esas

KARAR NO : 2025/322

ASIL DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) KARŞI DAVA : Tazminat

DAVA TARİHİ : 30/05/2017

KARAR TARİHİ : 16/04/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) - Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA, SAVUNMA ve DOSYA KAPSAMI:Davacı- karşı davalı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin davalı ile arasında ticari ilişki bulunduğunu, müvekkilinin davalıya hidrolik güç ünitesi sattığını, faturaların davalıya tebliğ edildiğini, bu nedenle alacaklı olduğunu, alacağın ödenmediğini, bunun üzerine ----------İcra Müdürlüğünün -------- Esas sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine davalı tarafından itiraz edilmesi üzerine durdurulan takibin devamına, %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine ve yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı- karşı davacı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davaya konu hidrolik güç ünitesinin ayıplı olduğunu, ayıp nedeniyle makinenin çalıştırılmasının tehlike oluşturduğunu, ürünün ayıplı olduğunun -----------D.iş sayılı dosyası ile tespit edildiğini, müvekkilinin ayıplı malı iadeye hazır olduğunu, müvekkilinin başka bir yerden hidrolik güç ünitesi satın aldığını, müvekkilinin fazladan para ödediğini belirterek asıl davanın reddini, müvekkilinin uğradığı zararın hesap edilerek dava tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davacı/karşı davalıdan tahsiline,

%20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı/karşı davalıya yükletilmesini talep etmiştir.

İNCELEME ve GEREKÇE :Dava, yüklenici tarafından bakiye kalan fatura alacağı için başlatılan icra takibine karşı itiraz nedeniyle açılan itirazın iptali davası ile iş sahibinin, eserin ayıplı olmasından dolayı uğradığı zararların tespiti ile tahsili talepli birleşen alacak davasıdır.Asıl davaya konu icra dosyası celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır.

Buna göre --------- İcra Müdürlüğü’nün ---------- Esas sayılı icra dosyası incelendiğinde, 04/05/2017 tarihli takip talebi ile 16.250,00 € asıl alacak üzerinden icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davalıya/borçluya 08/05/2017 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun 15/05/2017 tarihinde, süresinde borca,faize ve ferilerine itiraz ettiği, itiraz üzerine takibin durduğu, davacının da süresi içinde, 30/05/2017 tarihinde iş bu itirazın iptali davasını açtığı anlaşılmıştır.Davacı ile davalı arasında hidrolik güç ünitesine ilişkin yazılı bir sözleşme olmadığı,

sipariş formu üzerinden davacının üretim yaparak güç ünitesini davalıya teslim ettiği anlaşılmaktadır.Taraflar arasındaki takibe konu edilen faturanın her iti tarafın ticari defterlerinde de kayıtlı olduğu anlaşılmıştır. Bir diğer deyişle teslim ve bedelde uyuşmazlık yoktur. Davalı, eserin ayıplı olması nedeniyle dönme hakkını kullanmak istemiş olup, bunun mümkün olup olmadığı üzerinde durulmuştur.

Kronolojik olarak taraflar arasındaki işlere bakıldığında, davaya konu olan güç ünitesinin 13/12/2016 tarihli fatura ile davalıya teslim edildiği, 03/05/2017 tarihinde davalının davacıya noterden ihtarname çekerek TTK.nun 227. maddesine göre sözleşmeden döndüğünü bildirdiği, 04/05/2017 tarihli takip talebi ile davacının icra takibine giriştiği, 08/05/2017 tarihinde ödeme emrinin davalıya tebliğ edildiği, davalının 12/05/2017 tarihinde ----------- tespit talebinde bulunduğu, 29/05/2017 tarihinde tespit raporunun dosyaya sunulduğu,

02/06/2017 tarihinde davalının dava dışı ----------- şirketinden 21.000 €'ya bir hidrolik güç kaynağı sipariş ettiği, 29/07/2017 tarihinde de 21.000 € karşılığı olan 87.360,00 TL'yi ---------- ödediği anlaşılmaktadır.Davalı, dava dışı yabancı bir firmadan 500.000 Euro bedelli büyük bir iş aldığını, bu iş kapsamında kullanılmak üzere hidrolik güç ünitesine ihtiyaç duyduğunu, davacının ayıplı ürünü nedeniyle 87.360,00 TL bedelle başka bir güç ünitesi almak zorunda kaldığını, yine de geç ifa nedeniyle ileride ----------- firmasına karşı sorumluluğunun olabileceğini, davalı nedeniyle uğradığı zararların tazminini talep etmektedir.

Bu karşı dava dilekçesinden davalı-karşı davacının 87.360 TL bedelli güç ünitesi alması sonucu fazladan 24.797,50 TL yaptığı masrafı ve kendisinin ileride sorumlu olabileceği cezai şartı talep ettiği anlamı çıkmaktadır. Öncelikle ödemek zorunda kalabileceği cezai şarta atıfla ileride gerçekleşebilecek bir zarardan bahsedilerek açılan davada bir hukuki yarar yoktur.

Mahkememizce, ---------- Esas sayılı öncelikle bir muhasip bilirkişi marifetiyle tarafların ticari defterleri üzerinde inceleme yaptırılmıştır. Muhasip bilirkişi, 13/07/2018 tarihli raporunda 16.250,00 Euro'luk faturanın her iki tarafın da ticari defter ve kayıtlarında kayıtlı olduğunu, ayrıca her iki tarafın da BA - BS formlarında faturanın vergi dairesine bildirildiğini mütalaa etmiştir.

Hidrolik güç ünitesi üzerinde teknik inceleme yapılması için bir makine mühendisi bilirkişi atanmış, makine mühendisi muhasip bilirkişi ile sunduğu 08/04/2019 tarihli raporlarında, “davalının ----------- gönderdiği küresel vana üretim presine başka bir hidrolik güç ünitesi alıp takarak presi ------------ gönderdiğini, dava konusu hidrolik gücün atıl vaziyette durduğunu, hidrolik güç ünitesinin iki pompa, iki motor, kumanda ünitesi, soğutucu gibi parçalardan oluşturulan bir paket olduğunu, paketin tasarlanmasının otomasyon firmalarının uzmanlığı olduğunu, parametrelerin davalı ----------şirketi tarafından bildirilmediğini,

davacı ----------şirketinin parametreleri belirleme ve tasarlama işinin tamamının üstlendiğini, bu nedenle de ayıplı olan güç ünitesi nedeniyle davacının kusurlu olduğunu ve fatura bedelini talep edemeyeceğini, karşı davada da davalı karşı davacı ---------- şirketinin ---------- firmasından daha üst nitelikte bir güç ünitesi aldığını bu nedenle de aradaki fiyat farkını ve ileride ödemek zorunda kalacağı zararları isteyemeyeceğini” mütalaa etmişlerdir.

Makine mühendisi bilirkişinin yerinde inceleme ile tarafların iş yerine gittiğinde güç ünitesinin bağlanacağı küresel vana üretim presine bağlanarak incelenebileceğinden, pres olmadığı için güç ünitesi üzerinde teknik inceleme yapılamadığı anlaşılmıştır. Bilirkişiler parametreleri belirleme ve buna göre üretme işini davacı ----------- firmasının üstlendiğini ve üretilen güç ünitesinin davalının işini görmediğini belirtmiştir.

Mahkememizin--------- Esas sayılı dosyasında yapılan yargılama neticesinde bilirkişi görüşünün aksine; iş sahibi ----------- firmasının sipariş formunu onaylamış olması sebebiyle artık ---------- firmasına atfı kabil bir kusur görülmemiş, asıl davanın kabulüne, birleşen davanın reddine karar verilmiştir.Mahkememizin bu kararı, ---------- sayılı kararla, “mahkemece, ek bilirkişi raporu alınarak,

asıl davada davacı tarafından yapılan güç ünitesinin iş sahibince kabul edilemeyecek derecede ayıplı olup olmadığı ve davalının sözleşmeyi fesihte haklı olup olmadığının belirlenmesi ve sonucuna göre asıl ve karşı davadaki talepler de gözetilerek karar verilmesi “ gerekiği belirtilerek kaldırılmıştır.

Kaldırma kararı sonrasında tekrar bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiştir.

Bir mali müşavir, bir nitelikli hesap uzmanı bir makine mühendisi bilirkişi atanmasına karar verilmiş, Makine mühendisi olarak seçilen ----------, güç ünitesine ilişkin uzmanlığı olmadığını belirterek çekilmiş, yerine elektrik mühendisi ---------- atanmış ---------- uzmanlığı olmadığından çekilmiş, yerine elektrik mühendisi ---------- atanmış olup, ----------- de daha önce dosya içinde mevcut olan değişik iş dosyasında görüş bildirdiği fark edilmekle, yerine elektrik mühendisi ----------- atanmıştır.

Elektrik Mühendisinin talebi üzerine ayrıca bir makine mühendisi de heyete eklenmiştir.

Böylece dört kişilik heyet, incelemelerini yapmış, 16/12/2014 tarihli raporda, davacı ---------- firmasının davalının---------- ihraç etmek üzere üreteceği makine için gerekli ve yeterli hidrolik güç ünitesi imal etme işini üstlendiğini, ---------- firmasının uzmanlık alanı olmadığı için parametreleri belirleme görevinin ----------- firmasına ait olduğu, ----------- firması tarafından üretilen hidrolik güç ünitesinin davalının imal ettiği makine ile çalıştırılamadığı, ---------- firmasının başka bir firmadan yeni ve farklı özelliklerde güç ünitesi alarak elindeki pres makinesinin imalatını tamamlayıp ---------- gönderdiği,

--------- firmasının ürettiği ürünün kendisinde ayıp olmadığı ancak seçilen teknik özelliklerinin işe uygun olmaması sebebiyle ------------ firmasının verdiği mühendislik hizmetinin ayıplı olduğu, bu ayıbın iş sahibi ---------dilemeyecek derecede olduğu, gizli ayıp niteliğinde olduğu, bu cihetle iş sahibinin 03/05/2017 tarihinde sözleşmeden dönüldüğüne dair çekilen ihtarname ile --------- firmasının haklı sebeple sözleşmeden döndüğü, bu kapsamda uğradığı menfi zararları talep edebileceği, ------------ D.

İş sayılı dosyada yapılan 929,40 TL masraf ile 145,70 TL noter masrafı olmak üzere 1.075,10 TL masraf yapmak zorunda kaldığı, ayıp sebebiyle yeni bir makina almak zorunda kalan karşı davacının defterlerine göre 19.744,32 TL fazladan ödeme yapmak zorunda kaldığı, daha pahalı makina için ödediği farkı talep edemeyeceği belirtilmiştir.

Davacı rapora itiraz etmişse de, bilirkişi raporu olayın oluşuna uygun görülerek rapora itibar edilmiştir. ------------ firmasının üretip imal ettiği güç ünitesinin kendisinde bir ayıp olduğu değil, ----------- firmasının üreteceği makinenin ihtiyaçlarına uygun düşmediği için ayıplı olduğu, ------------ firmasının işine yaramadığı, atıl kaldığı anlaşılmaktadır. ---------- firması sipariş formu hazırlamış, --------- bunu onaylamışsa da, sipariş formunda teknik özellikler yoktur.

Bu hidrolik güç ünitesini tasarlayıp imal etmek otomosyon şirketi ---------- şirketine ait olduğuna göre, yanıi ----------- firması, ---------- firmasının ihtiyacı olan güç ünitesini tespit edip üretmeyi ve teslim etmeyi üstlendiğine göre ; çıkan ürünün iş sahibinin umduğu faydayı sağlamaması ve bu faydanın esaslı olması, her iş sahibi için beklenmesi mümkün olduğu görülerek, iş sahibinin sözleşmeden dönmesinin haklı sebebe dayandığı kabul edilmiştir.

Tekraren inceleme yapmanın dosyaya katkı sağlamayacağı anlaşılmıştır.Sözleşmeden dönme ile her iki taraf aldığını geri verir. Haklı olarak sözleşmeden dönen taraf, bu sebeple uğradığı zararlarını yani sözleşmeyi yapmasaydı cebinden hiç çıkmayacak olan tutarın tazmini talep edebilir. Buna göre -----------, delil tespiti dosyasındaki masrafını, noter masrafını talep etmekte haklıdır, ----------- firması, bundan başka bir masraf veya zararı varsa da ispatlayamamıştır.

Karşı dava açan davalıdan 1.000 TL lik talep sonucunu kalem kalem açıklaması istenmiş; davalı 500 TL kar kaybı, 500 TL de yeni makine için yapılan ödeme ile diğer zararları olarak talebini açıklamıştır. Karşı dava 1.000 TL olarak açılmıştır. Yargılama sırasında 24.797 TL üzerinden harç yatırılmışsa da bedel artırım veya ıslah dilekçesi yoktur.

Tereddütün giderilmesi için 12/03/2025 tarihli celsede davalı-karşı davacıya 1.000 TL lik talep sonucu açıklanması için 2 hafta süre verilince de itiraz gelmemiş, karşı davacı 23/03/2025 tarihli beyan dilekçesinde 500 TL kar kaybı, 500 TL yeni makina bedeli ve masraf olarak zararlarını açıklanmıştır. Bu sebeple karşı dava 1.000 TL olarak görülmüştür.

Sözleşmeden dönme iradesi ile davalı iş sahibi sadece menfi zararlarını isteyebileceğinden davacının mühendislik hizmetini gereği gibi yerine getirmemiş olması sebebiyle yeni makine almak zorunda kalan karşı davacının dilekçesinde belirttiği 24.797,50 TL nin, bilirkişilerin tespitine göre 19.744,32 TL'nin talep edilemeyeceği anlaşılmıştır.

Zira karşı davacı --------, dava dışı --------- firmasından yeni ve teknik özellikleri farklı bir güç ünitesi almış, pres makinasının imalatında kullanmış ve kendi ihracat işlemini tamamlamıştır. Yine kar kaybı talebine ilişkin hiçbir bilgi, belge, somut delil ibraz edilmediği, kar kaybının da müspet zarar olduğu ve istenemeyeceği nazara alınarak karşı davanın 500 TL'lik kısmı yönünden istemin reddine karar verilmiştir.

Karşı dava dilekçesi ve 23/03/2025 tarihli açıklama dilekçesinde delil tespiti dosyasında yapılan 929,40 TL lik masraf, faizi ile doğrudan talep edilmiş olup, bu nazara alınarak 500 TL lik kısım yönünden kabul kararı verilmiştir.

Ayrıca sözleşmeden dönme ile ------------ tarafından karşı davacı ----------- teslim edilen atıl vaziyette duran güç ünitesinin de, ---------- firmasına iade edilmesi gerektiği anlaşılmıştır. ----------- şirketi tarafından ----------- Noterliğinin 03/05/2017 tarihli, ------------- yevmiye numaralı ihtarnamesi sebebiyle yaptığı 145,70 TL'lik noter masrafı yargılama gideri olarak davacıya yüklenmiştir.

(Karşı dava yönünden karar miktar itibariyle kesinlik sınırında ise de kısa kararda istinaf yolu açık olduğu yazılmış olmakla değişiklik yapılmamıştır.)

A)ASIL DAVA YÖNÜNDEN

1-Alınması gerekli 615,40-TL harçtan davacı tarafından peşin olarak yatırılan 754,20-TL mahsubu ile bakiye 138,80-TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,

2-Davacı/karşı davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

3-Davalı/karşı davacı tarafından yargılama gideri karşı dava yönünden değerlendirildiğinden asıl dava yönünden değerlendirme yapılmasına yer olmadığına,

4-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştikten sonra talep halinde yatırana iadesine,

5-Avukatlık asgari ücret tarifesine göre davalı/karşı davacı vekili için takdir olunan 30.000,00-TLvekalet ücretinin davacı/karşı davalıdan alınarak davalı/karşı davacıya verilmesine,

B)KARŞI DAVA YÖNÜNDEN

1-Alınması gerekli 615,40-TL harçtan davalı/karşı davacı tarafından peşin ve tamamlama harcı olarak yatırılan 448,00TL harcın mahsubu ile kalan 167,40-TL'nin davacı-karşı davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,

2-Davalı/karşı davacı tarafından peşin olarak yatırılan 448,00-TL'nin davacı/karşı davalıdan alınarak davalı/karşı davacıya verilmesine,

3-Davalı/karşı davacı tarafından tarafından yapılan 5.863,75-TL yargılama giderinin haklılık oranına göre takdiren yarı oranı olan 2.931,87-TL'sinin davacı/karşı davalıdan alınarak davalı/karşı davacıya verilmesine, kalan miktarın davalı/karşı davacı üzerinde bırakılmasına,

4-Davalı/karşı davacı tarafından tarafından 145,70-TL noter ihtar masrafı davacı-karşı davalıdan tahsili ile davalı-karşı davacıya verilmesine,

5-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştikten sonra talep halinde yatırana iadesine,

6-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre kabul edilen miktar üzerinden davalı/karşı davacı vekili için takdir olunan 500,00-TL vekalet ücretinin davacı/karlı davacıdan alınarak davalı/karcı davalıya verilmesine,

7-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre reddedilen miktar üzerinden davacı/karşı davalı vekili için takdir olunan 500,00-TL vekalet ücretinin davalı/karşı davacıdan alınarak davacı/karşı davalıya verilmesine,

Gerekçeli kararın taraf vekillerine tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne, e duruşma ile katılan davalı vekiline karşı oy birliği ile verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 16/04/2025