İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2026/100 K.2026/250

T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2026/100

KARAR NO : 2026/250

DAVA

Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 29/01/2026

KARAR TARİHİ : 17/03/2026

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin ticari amaçla araç alım satım işi uğraştığını, müvekkilinin bu ticaret sırasında, ----- sitesi üzerinden ---- plakalı aracın ilanda olduğunu gördüğünü ve aracı almak için davalı ile irtibata geçtiğini, davalı ... adına kayıtlı --- model ---- marka --- model ----- plakalı otomobil 14.11.2025 tarihinde 610.000,00-TL bedelle müvekkili tarafından satın alındığını, müvekkilinin davalılardan ---- model ----- marka ------ plakalı otomobili satın alacağı sırada davalıların aracın kilometresini 159.000 olarak beyan ettiğini ve aracın henüz iki gün önce ekspertiz raporu alındığını, aile aracı olduğunu ifade ettiklerini,

------- üzerindeki ilanda da aracın km sinin bu şekilde beyan edildiğini, müvekkilinin bahse konu otomobili davalılardan teslim alıp araç bedelini ödedikten sonra araç ekspertiz raporu aldığını ve ------- üzerinden araç kilometresi sorgusu yaptırdığını araç kilometresi sorgulamasında ise aracın kilometresinin 10.04.2025 tarihinde 370.906 km olduğunu ve sonradan 159.000 kilometreye düşürüldüğünün ortaya çıktığını, davalı aracının kilometresini değiştirerek müvekkilinin gerçeğe aykırı beyanlarla aracı sattığını ve müvekkilini mağdur ettiğini, bunun üzerine davalı tarafından müvekkiline sunulan ekspertiz raporunu tanzim eden --------.

İle irtibata geçildiğini, ilgili firma tarafından taraflarınca böyle bir ekspertiz raporu düzenlenmediği ve raporda sahtecilik yapıldığının öğrenildiğini, bu durum üzerine müvekkili tarafından aracın ekspertiz raporu alındığını ve kendisine bahsedilen hatasız araç olması gereken aracın 17 adet hasar kaydı olduğunun öğrenildiğini açıklanan nedenlerle davanın kabulü ile ---- model ---- marka --- model ------- plakalı araç satışının iptali ve araç bedelinin müvekkiline ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkiline verilmesine,

bunun mümkün olmaması halinde araç bedelinde indirim yapılmasına ve indirim bedelinin satış tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkiline verilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; hukuki niteliği itibariyle alacak davsıdır.Bilindiği gibi, bir davanın Ticaret Mahkemelerinde görülebilmesi için açılan davanın mutlak veya nisbi ticari davalardan olması gerekmektedir. Mutlak ticari davalar, 6102 sayılı TTK'nun 4. Maddesi uyarınca TTK'da düzenlenmiş olan bütün hususlardan doğan davalar ile TTK'nun 4. Maddesinde belirtilen özel kanunlardaki davalardır.

Nisbi ticari davalar ise, her iki tarafın tacir olduğu ve dava konusu uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olduğu davalardır.

Öte yandan 6335 sayılı Kanunun 2. Maddesi ile 6102 Sayılı TTK.'nın 5. maddesinin 3 ve 4 nolu fıkraları değiştirilerek Ticaret Mahkemeleri ile Asliye Hukuk Mahkemeleri arasındaki iş bölümü ilişkisi görev ilişkisine dönüştürülmüştür ve görev hususu HMK'nun 114/c maddesi uyarınca dava şartlarından olup yargılamanın her aşamasında re'sen dikkate alınır.Mutlak ticari davalar; kanunda sınırlı sayıda sayılmış olup, nispi ticari davalar da her iki tarafın tacir olması ve uyuşmazlığın ticari işletmelerine ilişkin olması şartına bağlı tutulmuştur.

İşyeri olan her şahsın aynı zamanda tacir olduğu söylenemez.

Tarafların, esnaf olup olmadığının araştırılarak görev hususununu değerlendirmek gereklidir.İlgili vergi dairesine müzekkere yazılarak davalının hangi usulle defter tuttuğu (bilanço-işletme) yıllık mal alış satış miktarı, esnaf sınırını aşıp aşmadığı, tacir olup olmadığı hususunda bilgi verilmesi istenmiştir. ----- Vergi Dairesi cevabında potansiyel mükellef olduğu, esnaf kaydının olmadığı bildirilmiş, yapılan işlemin tüketici işlemi olmadığı anlaşılmıştır.6102 sayılı TTK hükümlerine göre;

ticari işletme, esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı hedef tutan faaliyetlerin devamlı ve bağımsız şekilde yürütüldüğü işletmedir (TTK 11/1). Ticari işletme ile esnaf işletmesi arasındaki sınır, Bakanlar Kurulunca çıkarılacak kararnamede gösterilir (TTK 11/2). Bir ticari işletmeyi, kısmen de olsa, kendi adına işleten gerçek kişiye tacir denir (TTK 12/1).

İster gezici olsun ister bir dükkânda veya bir sokağın belirli yerlerinde sabit bulunsun, ekonomik faaliyeti sermayesinden fazla bedenî çalışmasına dayanan ve geliri 11 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca çıkarılacak kararnamede gösterilen sınırı aşmayan ve sanat veya ticaretle uğraşan kişi esnaftır (TTK 15/1).6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 4/1'de düzenlenen nispi; m.4/1-a ve m.4/1-f hükümleri arasında ön görülen mutlak ticari dava kurallarının uygulanması söz konusu değildir.

Yargısal uygulamalar, bu konuda yerleşiktir. (Yargıtay ----- kararları).

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, --------Vergi Dairesi cevabında potansiyel mükellef olduğu, esnaf kaydının olmadığı bildirilmiş, yapılan işlemin tüketici işlemi olmadığı anlaşılmıştır. Dava konusu uyuşmazlığın mahkememizin görev alanına girmemesi nedeniyle, davaya bakmakla görevli mahkeme, genel görevli Asliye Hukuk Mahkemesi olduğundan ve HMK. m. 114/1-c gereği, mahkemenin görevli olması dava şartlarından olup, dava şartlarının davanın her aşamasında mahkemece re'sen dikkate alınması gerektiğinden, davacı tarafından davalı aleyhine açılan iş bu davada mahkememizin görevsizliği nedeniyle, HMK. m. 114/1-c ve 115/2 uyarınca davanın usulden reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.