İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/102 K.2024/926

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/102 Esas

KARAR NO: 2024/926

DAVA

İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)

DAVA TARİHİ: 10/02/2023

KARAR TARİHİ: 28/11/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekilinin dava dilekçesini özetle.

Davacı---- ile davalı --- firması arasında, davacının--- bulunan ---- gelecek olan mallarını nakliyesinin sağlanması için anlaşma yapıldığı, yapılan anlaşmaya göre, davalı ----bedel karşılığında ---- çıkış gümrükleme işlemlerini gerçekleştirecek olan ---- firmadan yem mevzuatına tabi ----- yüklemeyi alınacak ve ürünler------- giriş kapısında veteriner sağlık kontrolünden geçirilerek müvekkile teslim edileceği, ---- ilgili nakliyatı gerçekleştirecek olan aracı sağlık kontrol işlemlerini yaptırmadan tescil almış ve gümrükten çıktığı, yükü taşıyan araç tescil aldığı için yeniden gümrük noktası olan ----- gitmesi de mümkün olmadığı,

Sağlık kontrolü yapılmadan geçirilen malların ilgili yönetmeliğe göre mahrece iadesi gerektiği, Bu hususta davacı, davalıdan söz konusu ürünlerin mahrece iadesi için işlem yapılmasını talep etmişse de davacının bu talebi de karşılanamadığı, sağlık kontrolü yapılmadan geçirilen ürünler davalının sözleşmeyi gereği gibi ifa etmemesi sebebiyle uzun süre gümrükte kalmış ve boşaltılamadığı, Bu süreçte de ürünlerin miadının dolduğu, Mahrece iade işlemi de uzun süre boyunca yapılmadığından söz konusu ürünler imha edilmek zorunda kalındığı,

davacı şirket, davalının kusurundan kaynaklanan zararının tazmini amacıyla 9.500,00-EUR * 14.730,00 TL alacağının tahsili için------- sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığı, ancak dosya, yetkili icra müdürlüğü olan ---- gönderildiği, Ancak ----- dosyası kapsamında davalı taraf haksız ve kötü niyetli olarak borca itiraz ettiği, ticari uyuşmazlıklarda dava şartı olması sebebiyle------ numarası ile başvuruda bulunulduğu, ancak arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamadığı, arabuluculuk görüşmelerinden herhangi bir sonuç alınamamış olması sebebiyle işbu itirazın iptali konulu davanın ikame edilme zorunluluğu doğduğu,

Davalı tarafça ------------dosyasına yapılan itiraz haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğu söz konusu alacak davalı şirketin ticari defter ve kayıtlarında, e- posta kayıtlarıyla sabit olduğu, Dolayısıyla haksız ve kötü niyetli itirazda bulunan davalı borçlunun itirazının iptal edilerek takibin devamına karar verilmesi gerekmekte olup, somut olayda şartlarının gerçekleşmiş olması nedeniyle haksız ve kötü niyetle icra takibine itiraz eden davalı borçlunun,

alacağın 9620'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesi Gerekmektedir. takibe kötü niyetle itiraz ettiği iddia edilen davalı borçlunun takip tutarının 9020'sinden aşağı olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.

Davalı taraf olan-----Cevap dilekçesinde Özetle;Davacı firmanın alacak talep hakkı genel hukuk ve CMR düzenlemeleri kapsamında zamanaşımına uğradığı, Zamanaşımına uğramış alacak bakımından davanın reddine karar verilmesini arz ve talep ettiği, İtirazın iptaline ilişkin davaların 1 senelik süre içerisinde açılması gerektiği, Davacı tarafından davalı firma aleyhine düzenlenen ödeme emri yetkili ------icra müdürlüğünden davalı firma adına tarafımıza 13.12.2021 tarihinde tebliğ olmuş ve takibe de aynı tarihte itiraz edildiği, mahkemede davanın açılma tarihi ise 10.02.2023'dür.

İtirazın iptaline konu davanın 1 senelik süre içerisinde açılmamış olması nedeni ile davanın reddine karar verilmesi de Mahkeme Hakimliğinden arz ve talep edildiği, Davacı firma dava dilekçesinde davalı firmanın ------- frmadan gelecek olan ürünlerin nakliyesi ile ilgili olarak müvekkil firma ile anlaştıklarını, yem mevzuatına tabi olan ---------- davacı firmaya teslim edilmesi gerekirken, nakliyeyi gerçekleştiren aracın ürünlerin sağlık kontrolünü yapmaksızın gümrükten çıkması, aracın çıkış alması nedeni ile yeniden gümrüğe dönememiş olması,

sağlık kontrolü yapılmadan geçirilen malların mahrece iade edilmesi gerekliliği, mahrece iade edilmesi talep edilmiş ise de bu işlemin gerçekleştirilmediği, geçen süreçte ürünlerin miadının dolduğu, mahrece iade işleminin yapılmaması sebebi ile ürünlerin imha edildiği, bu halde davalı firmanın kusurlu olduğu iddiası ve sorumluluğunun bulunduğu bahsi ile zarar bedelinin tahsili amacıyla dava açılmış olduğu belirtilmiştir.

Davacı firmanın icra takip alacağının dayanağı olarak gösterdiği, mal bedeli, ardiye bedeli, imha ve yolluk bedeline ilişkin evrak içeriği ödeme emri ile birlikte davacı tebliğ edilmediği, yine iş bu dava dilekçesinin dayanağı olarak gösterilen evrak içeriği de davacı firma adına tebliğ edilmediği, İlgili kayıt ve evrakların müvekkil firma adına tebliğ edilinceye kadar beyan ve itirazda bulunma haklarımızı saklı tutarak,

müvekkil firma aleyhine haksız şekilde açılan dava dosyasına aşağıda ayrıntıları ile açıklanacak olan hususlar çerçevesinde itiraz eder, haksız ve dayanaksız davanın reddine karar verilmesini arz ve talep ettikleri anlaşılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, taşıma işinden kaynaklı alacağın tahsili amacıyla------ sayılı icra dosyasından yapılan icra takibine itirazın iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminat talebine ilişkindir. Davada taraf teşkili sağlanmıştır.Dosya dava konusuna ilişkin rapor düzenlenmesi için bilirkişiye tevdi edilmiştir. Bilirkişi raporunda ;------ tarihli Fatura: Faturanın gönderici hanesinde ---- firması, alıcı hanesinde ise davacı ---- ait bilgilere yer verildiği, Teslim şekli olarak ---- bilgilerinin yer aldığı görülmüştür. Ayrıca Fatura muhteviyatı eşyaların ------ kıymetinde ve 955 adetten ibaret olduğu görülmüştür. ---- dolduğu sebeple imha edildiği ileri sürülen ürünün ise faturada ------yer aldığı,

2------- Faturası: Navlun faturasının Davalı---- tarafından Davacı ----- adına toplamda 1.250,00 EUR bedelle düzenlendiği görülmüştür.

Ayrıca ---- açıklama notları incelendiğinde; toplamda ----ağırlığındaki eşyalar için gönderici bilgilerinde Neolait firması, alıcı bilgilerinde ise Davacı ---- firmasına ilişkin bilgilere yer verildiği, Davacı ----tarafından----- işleme girilen ---tarihli dilekçe : Davacı---- konulu dilekçenin ---- işleme girildiği, dilekçe içeriğinde ise Özetle;

------tarihli ----- ticari tanımlı yem katkı maddesi cinsi ürünlerin ------ tarım işlemlerinin sınırda yapılması gerektiği fakat bu işlemlerin sınırda yapılamadığından sebeple -------- Maddesine istinaden imha yapılmasının talep edildiği ve bu işlemlerden doğacak tüm masrafların ve ardiye ücretinin -----tarafından karşılanacağının taahhüt edildiği görülmüştür. ----Tasfiye Tespit ve Tahakkuk Belgesi: Tasfiye Tespit ve Tahakkuk Belgesinde;-----beyannamesi muhteviyatı olmakla beraber bu beyannamenin ------- tarihinde tasfiyelik hale geldiği yönünde bilgilerinin yer aldığı görülmüştür.

Ayrıca bu -----olmak üzere---- olarak yer aldığı görülmüştür. ---- Tarihli İmha Kararı: ---- sayılı antrepo beyannamesi muhteviyatı eşyaların ---- İmha kararı ile imhasına karar verildiği görülmüştür.

İmha Tutanağı : Dava dosyasına sunulan İmha tutanağı incelendiğinde özetle; ------ İmha kararına konu olan eşyaların imha işleminin tüm aşamalarının video çekimi de yapılmak suretiyle ----- gerçekleştirildiği ve bu işlemin gerçekleştirildiğine dair ilgililerce tutanak tutularak imza altına alındığı görülmüştür.---------- tarihli Fatura: ---isimli dava dışı antrepo işleticisi tarafından Davacı ----- adına KDV Dahil toplamda 11.800,00 TL bedelle----- tarihli hizmet faturasının düzenlendiği,

bu faturanın ------ ibaresine yer verildiği dolayısıyla bu faturanın imha işlemine konu olan ---- beyannamesi muhteviyatı eşyalar ile ilişkilendirildiği görülmüştür.---- Firması tarafından düzenlenen ----- isimli dava dışı firma tarafından Davacı -----tarihli hizmet faturasının düzenlendiği ve bu faturaya ---- olarak açıklama yapılarak dava konusu imha işlemi ile ilişkilendirildiği görülmüştür. ----tarafından düzenlenen ---- tarihli Fatura: Dava dışı ---- firması tarafından ---- bedelle ------ adı altında -----tarihli hizmet faturasının düzenlendiği,

bu faturanın ------- sayılı antrepo beyannamesine ait bilgilere yer verildiği dolayısıyla bu faturanın da imha işlemine konu olan ------ beyannamesi ile ilişkilendirildiği görülmüştür.

Davacı ile Davalı arasında yapılan e-posta yazışmaları: Davacı-----arasında muhtelif tarihlerde yapılan e-posta yazışmalarında özetle;---- firmasından gelecek ---- taşınması için davacının davalıdan Navlun-----talep ettiği, bu fiyat teklifi talep edilen e-posta yazışmaları içerisinde Davacı tarafından------- olduğu,

bu ürünlerin ülkeye girişte veteriner ------- yapılacağı dolayısıyla yükü taşıyacak aracın ------girişte sağlık kontrolü için prosedürü beklemesi gerektiği, malzemeler yurt dışından yüklendiğinde ise araç plakası ve ----- ait bilgilerin kendilerine verilmesi yönünde davalıdan ayrıca talebinin olduğu ve----- olması gerektiğinin belirtildiği görülmüştür.

Davalı -----------Taşıma bedeli üzerinden fiyat teklifi sunulduğu ve bu fiyat üzerinde de karşılıklı mutabık kalındığı görülmüştür.

Dava dosyasına sunulan bu e-posta yazışmalarında ayrıca yükü taşıyan aracın sınır noktasında yapılması gereken veteriner kontrol işlemlerinin yapılmasını beklemeden ------- giriş yaptığı ve bu işlemleri yaptırmak adına tekrar sınır gümrüğüne geri dönmesi gerektiği aksi halde malları gümrükten çekemeyecekleri yönünde davacı -------- tarafından davalıya geri bildirim yazışmalarının yapıldığı fakat buna karşılık olarak davalı ------- tarafından tescil işlemleri yapıldığı için aracın giriş gümrük idaresine geri döndürülemediği yönünde bilgi verildiği,

dolayısıyla aracın antrepoya yükü boşaltması için beyanname vermesi gerektiği yönünde bilgi verildiği, Davacı tarafından sınırda yapılması gereken veteriner kontrol işlemleri yapılmaz ise eşyaların mahrecine iade olması gerektiğinin Davalı tarafa bildirildiği ve sonuç olarak eşyaların sınır gümrük idaresine geri gönderilemediğinden sebeple --------- boşaltıldığı anlaşılmıştır.

Sonrasında bu e-posta yazışmalarında davacı tarafından dava konusu malların mahrecine iade işlemlerinin yapılması yönünde davalıya geri dönüş yaptığı yazışmalarının olduğu buna karşılık davalı tarafça mahrecine iade imkanı için kontrollerin yapıldığı ve imkan oluşması durumunda tekrar bilgi verileceği ayrıca mahrece iade işlemleri için mal cinsi,------bilgilerinin de davacıdan talep edildiği ve davacının bu talebe ilişkin gerekli bilgileri yine eposta ile davalıya ilettiği,

sonrasında Davalı Taşımacı tarafından mahrecine iade edilecek mallar için gerekli Taşıma organizasyonunun yapıldığı ve işlemlere başlanabileceğinin davacı tarafa bildirildiği buna karşılık davacı -------- tarafından yapılan geri bildirim e-posta yazışmasında ise.

“Neolait firmasının malları gümrükten çekemeyeceği gerekçesiyle iade işlemini kabul etmediğini dolayısıyla dava konusu malların mahrece iade olarak gönderilemeyeceğini” davalı tarafa bildirerek bu ürünlerin bedelini ve oluşan gümrük/ardiye masraflarının davalı ---- kendilerine ödenmesini talep ettiği görülmüştür. Sektörel İnceleme.

Mevcut şartlarda sözü edilen ------- kullanılmasında; ------------- Uygunsuzluk unsurunun bulunmadığı, İnceleme konusu yem katkı maddesinin karakteristik zirai yem katkı maddeleri ile belirtilen ----- sayılı resmi gazete ile yayımlanan ---------- istenilen standart özelliği taşıdığı anlaşılmaktadır.

İmha sürecinin taşıma ile oluşan bir hatadan direk bağlantılı bahis olmayıp gümrük işlemlerinde bekleme ve buna bağlı ürün miadının dolması vekullanılamaması kaynaklı olduğu, Özellikleri bakımından, Davalı, davacı ile akdedilen taşıma sözleşmesi gereği yaptığı teslim ve dağıtım ticari faaliyetini kendi ifası gereği yerinde teslimini tutamamış, öngörülen ürün ve hizmetleri sunamamış ve bu nedenle davacının taşımaya konu hayvansal gıda katkı maddesinin fiili imhası gerçekleşmiştir.

İmhanın hayvan sağlığı ve hayvansal besinlerin dolaylı tüketimi ile insan sağlığı bakımından, yapılan imha ticari faaliyet ile uyumludur. Sırf bu yatırımı yaptığından dolayı davacının buna dair tazmin talep hakkı veya davalının alacağına sayıştırma imkânı olmayacaktır.

Ancak taşıma işini veren aynı şirket yanı davacı yan olup, iş bu türden zararlarını davacının tazmin talep etme hakkı olacağı, Ancak, Taşımanın fiili olarak uygun şartlarda------- Uygunsuzluk unsuru bulunmadan gerçekleştiği, ----- oluşan bir hatanın ve/veya eksikliğin giderilememesinde dava taraflarının müteselsil kusurlu oldukları, -------- kapsamı olan dava konusu eşyalar için gerekli işlemlerin---- yukarıda yer verilen 181.maddesi kapsamında Ülkeye giriş aşamasında yapılması gerekliliği olduğu,

bu gerekliliklerin yerine getirilebilmesi için yükün teslim alınmasından önce Davacı----- tarafından Davalı taşımacı-------- bu yönde talimat verildiği fakat Davalı Taşımacı tarafın bu talimata uygun olarak hareket etmediği sebebiyle ilgili yönetmelik kapsamı gerekliliklerin yerine getirilemediği anlaşıldığından bu noktada Davalı Taşımacı tarafın kusurlu olduğu değerlendirilmiştir.

Bununla beraber yukarıdaki ilgili yönetmelikler kapsamında gereklilikleri yerine getirilmeyen eşyalar için davacı tarafından ---------- verilerek eşyaların------ alındığı fakat buradan bu eşyaların davacı tarafından Mahrecine iade edilemeyip eşyaların miadının dolduğu gerekçesiyle -----talepte bulunularak ----------- imha ettirildiği dava dosyasına sunulan belgelerden anlaşılmakla birlikte bu eşyaların miadının dolana kadarki sürede davacı tarafından neden mahrecine iade işlemlerinin yapılamadığı tam olarak anlaşılamamıştır.

Burada davalı taşımacının eşyaların ülkeye giriş işlemlerinin yapılamaması aşamasında kusurlu olduğu fakat sonrasında ------ boşaltması da yaptırılan eşyaların bir kullanım süresinin olduğu yönünde özelliklerini de bilen ve bu süre içerisinde davalı taşımacı dışında farklı taşımacılar ile de mahrecine iade işlemini gerçekleştirme özgürlüğüne sahip olan davacı tarafından yaptırılan imha işleminden davalı taşımacının direkt olarak sorumlu olmayacağı değerlendirilmektedir.

Ayrıca, konu ürünlerin miadının hangi tarihte dolduğunu tevsik eden bilgi ve belgelere davacı tarafından dava dosyasında yer verilmediği için bu ürünlerin miadının hangi sürede dolduğu yönünde bir tespit yapılamamıştır. Öncelikle Taşıyıcı, eşyayı varma yerine götürmeyi ve orada gönderilene teslim etmeyi, buna karşılık gönderen veya gönderilen ise taşıyıcıya taşıma ücretini ödemeyi borçlanmaktadır.

Taşımacıların gerek ------ de Uluslararası Taşıma mevzuatı uyarınca eşyanın teslim alınmasından teslim edilmesine kadar olan süre içerisinde eşyanın zıyaından ve hasarından doğacak zararlardan sorumlu olduğu sabittir.

Fakat, taşıyıcının bu sorumluluğu zararın oluşmasına varsa gönderenin/yükletenin bir davranışı ya da taşınan eşyanın özel bir ayıbı sebep olmuşsa tazminat borcunun doğmasında ve kapsamının belirlenmesinde bu kriterlerin ne ölçüde etkili olduğu dikkate alınması gerekir. Ayrıca, ortaya çıkan zıya ve hasar taşıyıcının en yüksek özeni göstermesine rağmen kaçınamayacağı ve sonuçlarını önleyemeyeceği sebeplerden meydana gelmiş ise taşıyıcı sorumluluktan kurtulabilecektir.

Bununla birlikte eşyayı gönderen ya da gönderilen tarafından taşıyıcıya emir ve talimatlar verilebileceği, Taşıyıcının ise kendisine verilen bu emir ve talimatları yerine getiremeyecekse bunu emir ve talimatı verene bildirmesi gerekir. Eşyaları taşıyan aracın önceden verilen talimata göre beklemeden Tescil aldığı ve Ülkeye giriş yaptığı dolayısıyla konu işlem ile ilgili Davalı taşımacı tarafın yükleme öncesi verilen talimata uymadığı anlaşılmaktadır.

Tüm dosya kapsamı birliktedeğerlendirildiğinde;Dava, taşıma işinden kaynaklı alacağın tahsili amacıyla girişilen icra takibine itirazın iptali talebine ilişkindir.Sektör bilirkişi incelemesinde İnceleme konusu yem katkı maddesinin karakteristik zirai yem katkı maddeleri ile belirtilen ------- sayılı resmi gazete ile yayımlanan-------- istenilen standart özelliği taşıdığı, İmha sürecinin taşıma ile oluşan bir hatadan direk bağlantılı bahis olmayıp gümrük işlemlerinde bekleme ve buna bağlı ürün miadının dolması vekullanılamaması kaynaklı olduğu,

Davalı, davacı ile akdedilen taşıma sözleşmesi gereği yaptığı teslim ve dağıtım ticari faaliyetini kendi ifası gereği yerinde teslimini tutamamış, öngörülen ürün ve hizmetleri sunamamış ve bu nedenle davacının taşımaya konu hayvansal gıda katkı maddesinin fiili imhası gerçekleşmiştir.

Taşımanın fiili olarak uygun şartlarda------------Uygunsuzluk unsuru bulunmadan gerçekleştiği, Dava konusu Zarar ve ziyanın Davacı tarafın ------- aşamasında İthalat ile ilgili yerine getirilmesi gereken ön prosedürlerin yerine getirilebilmesi için aracın beklemesi gerektiği” yönünde yükleme öncesi Davalı taşımacıya vermiş olduğu talimata Davalı Taşımacının uymaması sebebiyle ortaya çıktığı yani davalı taşımacının bu noktada ihmalinin olduğu,

avalı Taşımacının bu ihmalinin eşyaların ------- prosedürlerinin yerine getirilememesine sebep olduğu fakat bu aşamada Eşyaların miadının dolma süresini en iyi bilmesi gerektiği düşünülen Davacı ----. tarafından her ne kadar ---- belirtilmiş olsa da aslında ----- edilebileceği, yani burada -------- Antrepo beyannamesine istinaden antrepoya boşaltma yaptığı -------tarihi de dikkate alındığında bu tarihten kısa bir süre içerisinde davacı tarafın bu eşyaları davalı veya başkaca taşımacı firmalar üzerinden de Mahrecine iade etme özgürlüğüne sahip olduğu göz önüne alındığında bu tarihten çok sonra yapılan İmha işleminden sebep ortaya çıkan zarar,

ziyan ve giderlerden Taşımacı tarafın tek başına sorumlu olmayacağı, konu eşyaların ---- sırasında zarar, ziyan, hasar veya kayba uğramadığı yani Taşımayı yapan aracın----- tarihli -------beyannamesine istinaden fiilen eksiksiz olarak antrepoya boşaltma yaptığı, dolayısıyla Davacı tarafından bu eşyaların miadının dolma süresi dikkate alınarak davalı veya başkaca taşımacı firmalar üzerinden de taşıma organizasyonu yapılarak antrepodan mahrecine iade edilmesine engel bir durumun olmadığı, İmha edilen eşyalar ile ilgili tüm sorumluluğun Davalı Taşımacıda olmadığı mahkememizce değerlendirildiğinden,

Eşyaların “İmha edilmeyip mahrecine iadesi yapılması” durumunda oluşacak giderlerinin hesaplanması gerektiğinde bu noktada; ilk taşıma bedeline isabet eden 652,50EUR bedele ilave olarak mahrecine iade işleminden sebep oluşabilece------ yükleme/boşalma, ------/-- dolayısıyla ortaya çıkabilecek muayene ve yolluk ücretleri dahil tüm giderler ve muhtelif diğer giderlerin toplamının benzer işlemler için güncel piyasa maliyetleri dikkate alındığında net bir rakam verilememekle birlikte yaklaşık olarak ortalama mal bedeli olan 9.500EUR tutarının %20’si yani 1.900EUR olabileceği,

dava konusu olup Ülkeye girişte ithalat prosedürleri ile ilgili gerekliliklerin yerine getirilememesi nedeniyle imha edilen eşyalar için ortaya çıkan zarar ve ziyanın 652,50EUR + 1.900EUR toplamda ise 2.552,50EUR’luk kısmından Davacı tarafın yükleme öncesi verdiği talimatlara uymadığı tespit edilen Davalı taşımacı --------- sorumlu olacağı, anlaşılmakla davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.