İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/754 K.2025/248

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/754 Esas

KARAR NO : 2025/248

DAVA

Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

DAVA TARİHİ : 10/04/2014

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Davalı ----------- kendi adına kayıtlı, davalı Sigorta Şirketine sigortalanan aracın sevk ve idaresi kendisinde iken davacının kullandığı motorbisiklete çarparak yaralanmasına ve aynı zamanda kısmen malul kalmasına sebep olunduğundan, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 10.000 TL maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen, davalı ------------- den kaza tarihinden, Sigorta Şirketinden Şirketin bildirim tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile,

dava konusu olay nedeni ile davacının kusuru olmadığı halde, davacının acı, ızdırap ve elem çektiğinden, vücut bütünlüğü bozulduğundan 10.000 TL manevi tazminatın da kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesini talep ve dava etmiş bu talebini duruşmada tekrarlamıştır.

SAVUNMA

Davalı sigorta şirketi mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle;Açılan davanına haksız, yersiz olduğunu,davalı sigorta şirketine herhangi bir başvuru olmadığını, davacının kusurlu olduğundan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ----------- mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle ;Herhangi bir kusuru bulunmadığını, davacının kullandığı motorbisikletin kendine çarptığını, raporunun alınması gerektiğinden davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. --------- ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin birleşen ---------- Esas ----------- sayılı dosyasıDAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;

davalılardan ----------- adına kayıtlı,yine aynı kişinin sevk ve idaresine bulunan, davalılardan ----------- Şirketi tarafından ----------- Numaralı Karayolları Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi ile sigortalanmış olan ------------ Plakalı araç ile müvekkilimizin idaresindeki --------Plakalı araç 09.12.2012 tarihinde ------------ da trafik kazası yaptıklarını, trafik kazası nedeniyle oluşan geçici ve kalıcı işgücü kaybından doğan maddi zararların tazmini için gerekli tüm evrakla beraber 17.02.2014 tarihinde davalılardan ------------ Şirketine başvurulmuş,

herhangi bir ödeme yapılmaması üzerine ----------sayılı dosyasında maddi ve manevi zararlarımızın tazmini için dava açılmış, davada karar verilmiş, ancak bu kararın ------------sayılı ilamı ile bozulması üzerine dosya ------------ E.sayısına kaydedilmiş,yapılan yargılama neticesinde 30.09.2021 tarihinde ---------- K.sayılı ilam ile lehimize 128.488,68 TL maddi,10.000,00._TL manevi tazminata hükmedilmiş, karar hakkında davalılardan ---------- Şirketi tarafından tekrar temyiz yoluna gidildiğini beyanla,

fazlaya dair talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla 23.02.2016 Tarihli ıslah dilekçesi ile 11.08.2021 tarihli bilirkişi raporunda hesaplanan maddi zarar alacağı farkı 45.105,01-TL ve bu maddi zarara sigorta şirketi için 17.02.2014 tarihinden itibaren işlemiş/işleyecek ticari,davalı ------------ ise kaza tarihi 09.12.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline,yargılama giderleri,harçları ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı ---------- Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; ---------- plakalı araç, müvekkil şirket tarafından tanzim edilen, 05.03.2012/2013 vadeli --------- numaralı zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, dava konusu 09.12.2012 tarihli kazanın üzerinden 8 yıldan fazla süre geçmiş olup işbu ek tazminat talepleri zamanaşımına uğradığını, bu nedenle davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesini, davacı yan tarafından ikame edilen ----------- sayılı dosyasında 128.488,68 TL zarar tespiti yapılarak hüküm kurulduğunu, işbu karar hem davacı tarafından hem de tarafımızca temyiz konusu edildiğini,

---------- sayılı kararı ile tarafımızın gelire ilişkin itirazları kabul edilerek karar bozulmuş, davacının ise yalnızca karşı vekalet ücreti açısından temyiz itirazları kabul edilmiş; tazminat tutarı açısından davacının temyiz itirazları kabul edilmeyerek tazminat tutarı davacı açısından kesinleştiğini, aleyhlerinde açılmış olan haksız ve mesnetsiz davanın reddine, mahkeme masraf ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ---------- vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın, müvekkilin sürücüsü ve diğer davalı şirketin trafik sigortacısı olduğu araç ile davacının sevk ve idaresindeki aracın karıştığı trafik kazası neticesinde yaralandığını belirterek 10.000 TL maddi ve 10.000 TL manevi tazminat talebi ile ----------- E. Sayılı dosyasından dava açmış olup, davacı taraf ıslah dilekçesi ile maddi tazminat miktarını 128.488,68 TL olarak yükseltildiğini ve mahkemece davacının davasını kabul edildiğini, kararın temyiz edildiğini, dosyanın Yargıtay'da olduğunu beyanla davanın öncelikle zamanaşımı sebebiyle reddini, esasa girilmesi durumunda esastan reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

----------Asliye Ticaret Mahkemesi'ne müzekkere yazıldığı görüldü.

Dosyaya 19/01/20244 tarihli13/06/2024 tarihli bilirkişi ----------- ve 01/01/2025 tarihli ---------- tarafından rapor sunulduğu görüldü.

----------- sayılı bozma ilamı kapsamında alınan Aktüerya Bilirkişisi ------------- 19/01/2024 tarihli bilirkişi raporunda

*Davacının Aralık 2012 ilâ Aralık 2016 tarihleri arasındaki ücretinin asgari ücretin 1,00, 1,03, 1,06, 1,09, 1,02 katı olduğu,

*09/12/2012 ilâ 09/03/2013 tarihleri arasındaki üç aylık geçici iş göremezlik süresinde tazminat miktarının buna göre 2.377,04 TL olduğu,

*---------- tarafından yapılan 1.353,95 TL geçici iş göremezlik tazminatı düşüldüğünde bakiye geçici iş göremezlik zararının 1.023,09 TL olduğu,

*Davacının 09/03/2013 ilâ 09/12/2016 tarihleri arasındaki ücretinin asgari ücretin 1,03, 1,03, 1,06, 1,06, 1,09, 1,09, 1,02 katı olduğu,

*İşleyecek devre başındaki net aylık ücretinin asgari ücretin 1,02 katı olduğu,

*Davacının %13 maluliyet durumu ve yukarıda tespit edilen kazanç durumu, kusur durumu ve usulü kazanılmış hak kapsamında kapalan PMF yaşam tablosuna göre sürekli iş göremezlik zararının 69.413,03 TL olduğu hususlarının tespit edildiği görülmüştür.

Aktüerya Bilirkişi ----------- 01/01/2025 tarihli raporunda aşağıdaki hususların tespit edildiği görülmüştür:

Her iki bilirkişi raporunda geçici ve sürekli iş göremezlik zararlarının miktarı hususunda çelişki olduğu görülmüştür. Çelişkinin Aktüerya Bilirkişi ---------- 01/01/2025 tarihli raporundaşeklinde açıklanmış olması nedeniyle, dosyanın yeniden bilirkişiye gönderilmesine karar verilmemiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Mahkememizin ----------- Esas sayılı asıl davası davalı ------------ sevk ve idaresindeki ve davalı sigorta şirketinin zorunlu trafik sigortacısı olduğu ---------- plakalı araç ile, davacının sevk ve idaresindeki ----------- plakalı aracın karıştığı 09/12/2012 tarihli trafik kazası nedeniyle geçici iş göremezlik,

sürekli iş göremezlik ve manevi tazminat zararlarına ilişkin tazminat davasıdır. ------------ Esas sayılı birleşen davası ise aynı olaya ilişkin artan asgari ücret miktarı nedeniyle açılan bakiye sürekli iş göremezlik zararına ilişkin maddi tazminat davasıdır.Mahkememizin 10/05/2016 tarih --------- Esas ve ----------- Karar sayılı "DAVANIN KABULÜ İLE.

1-128.488,68 TL maddi tazminatın davalılardan ----------- kaza tarihi olan 09.12.2012 tarihinde, davalı ------------ şirketinden bildirim tarihi olan 17.02.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

2-10.000 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 09.12.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalı ----------- alınarak davacıya verilmesine," şeklindeki ilamı ------------ sayılı ilamı ile "Buna göre, davacının ------------ kayıtları ile kaza tarihindeki işyerinden kaza tarihi ve öncesine ait maaş bodroları getirtilerek davacının kaza tarihindeki gelirinin ne kadar olduğu tereddüte yer vermeyecek şekilde belirlenmesi, belirlenen gelirine göre hesaplama yapılması için ek rapor alınarak,

kazanılmış hakları da gözetilmesi kaydıyla sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş" gerekçeleriyle bozulmuş, bozma üzerine yapılan yargılama sonucunda Mahkememizin 30/09/2021 tarihli ---------- Esas ve ------------ Karar sayılı "Davanın KABULÜNE, 1-128.488,68 TL (geçici ve iş göremezlikten doğan )maddi tazminatın davalılardan ------------ kaza tarihi olan 09.12.2012 tarihinde, davalı --------- şirketi temerrüt tarihi olan 17.02.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE,

2-10.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 09.12.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalı ---------- alınarak davacıya VERİLMESİNE," şeklindeki ilamı ------------ sayılı ilamı ile "Bozma kapsamında yürütülen yargılamada.

11.08.2021 tarihli aktüerya raporunda, davacının geliri net asgari ücretin 1 katı kadar olduğu kabul edilerek bakiye ömrü TRH 2010 yaşam tablosu ile "progresif rant" formülü kullanılarak yapılan tazminat hesabına göre bakiye zarar 173.593,69 TL olarak hesaplanmış ve Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Oysa; bozma ilamının kapsamında belirtilen yönler dışında 01.02.2016 tarihli rapor yönünden davalılar lehine usuli kazanılmış hak oluştuğu dikkate alındığında, benimsenen aktüer raporu hükme esas almaya elverişli değildir.

Açıklanan vakıalar karşısında mahkemece; bozma öncesindeki ilk hükme esas alınan 01.02.2016 tarihli rapor yönünden (gelir dışında) davalılar lehine oluşan kazanılmış hakkın korunmasını temin etmek üzere, 11.08.2021 tarihli raporda belirlenen gelir esas alınarak tazminatın hesaplanması için, rapor düzenleyen bilirkişiden ek rapor alınıp oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle, yazılı biçimde hüküm tesisi bozmayı gerektirmiştir." gerekçeleriyle bozulmuştur.

----------- Esas sayılı birleşen davasının 01/02/2022 tarihinde açıldığı 02/11/2023 tarihinde eldeki dava dosyası ile birleştirildiği görülmüştür.

Asıl dava yönünden yapılan değerlendirmede, yukarıda da ortaya konulduğu gibi asıl davanın davalı ------------ sevk ve idaresindeki ve davalı sigorta şirketinin zorunlu trafik sigortacısı olduğu ----------- plakalı araç ile, davacının sevk ve idaresindeki ----------- plakalı aracın karıştığı 09/12/2012 tarihli trafik kazası nedeniyle geçici iş göremezlik, sürekli iş göremezlik ve manevi tazminat zararlarına ilişkin tazminat davası olduğu, manevi zararlar yönünden mahkememizin bozmaya konu her iki hükmünün de bozma kapsamına alınmadığı,

bu sebeple manevi tazminata ilişkin hükmün kesinleştiği, bu sebeple manevi tazminat yönünden aynı şekilde hüküm kurulması gerektiği, geçici iş göremezlik ve sürekli iş göremezlik zararı yönünden ise Yargıtay bozma ilamı ve usulü kazanılmış hak kapsamında PMF tablosuna göre ve işleyecek devre bakımından asgari ücreti 1,02 katı kazanç durumuna göre ve %13 maluliyet durumuna ve davalının %100 kusur durumuna göre, ------------ tarafından yapılan 1.353,95 TL geçici iş göremezlik tazminat ödemesi de dikkate alındığında,

davacının Aktüerya Bilirkişi ------------ 01/01/2025 tarihli raporunda tespit edildiği üzere geçici iş göremezlik zararının 1.048,26 TL ve sürekli iş göremezliğe ilişkin zararının 71.898,94 TL olduğu, davacının davasını 128.488,68 TL üzerinden ıslah ettiği dikkate alındığında davanın kısmen kabulünün gerektiği, davalı ------------ TBK 117 uyarınca kaza tarihi olan 09/12/2012 tarihinde temerrüte düştüğü sigorta şirketinin davalı sigorta şirketinin ise temerrüt tarihinin mahkememizin bozmaya konu her iki hükmünde de 17/02/2014 olarak tespit edildiği,

bu tarihin temyize konu edilmemesi nedeniyle kesinleştiği ve aynı zamanda davacı yönünden usulü kazanılmış hak teşkil ettiği, bu sebeple davalı sigorta şirketin yönünden faiz başlangıç tarihinin 17/02/2014 olarak hükmedilmesi gerektiği, yine alacağa yasal faiz işletilmesi hususunun temyize ve bozmaya konu olmadığı, bu sebeple alacağa yasal faiz işletilmesi gerektiği kanaatine varılmış, tüm bu gerekçelerle asıl dava yönünden aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Birleşen dava yönünden yapılan değerlendirmede,

Davacı birleşen davada aynı olaya ilişkin olarak "Karar verilmiş olan davada 23.02.2016 tarihinde harcını ödeyerek,fazlaya dair talep haklarımızı saklı tutarak talep ettiğimiz 10.000,00 TL maddi tazminat talebimiz 128.488,68. TL olarak tarafımızca islah edilmiştir. HMK gereğince aynı davada birden fazla islah yapılması mümkün olmadığından ve bozma sonrası usuli kazanılmış hak engeli nedeni ile.

11.08.2021 tarihli raporda hesaplanan toplam 173.593,69._TL güncel ,gerçek maddi zararımız ile 23.02.2016 tarihli 128.488,68._TL tutarındaki ıslah dilekçemizin farkından oluşan 45.105.01._TL maddi zararımız ve bu zararımıza 17.02.2014 tarihinden işlemiş/işleyecek işlemiş ticari faizin tarafımıza ödenmesi için 6098 Sayılı Borçlar Kanununun 72/1,

2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun 109 ve 5237 Sayılı Türk Ceza Kanununun 66/1-e maddeleri uyarınca davalılardan sigorta şirketine gerekli evrakla birlikte başvuru yapılmıştır." şeklinde beyanda bulunarak bilirkişi raporu ile tespit edilen alacak miktarı ve ıslah dilekçesinde tespit edilen alacak miktarı arasındaki (sürekli iş göremezlik zararına ilişkin) farkı talep etmiştir.

Ancak dikkat edilmesi gereken bir diğer husus ise davacı vekili birleşen davada "Dosya en son alınmış olan 11.08.2021 tarihli bilirkişi raporunda müvekkilimizin toplam maddi zararı 173.593,69._TL olarak hesaplanmıştır.

Delil listemizin ekindeki ---------- sayılı ilamında da belirtildiği üzere, "asgari ücret kamu düzeninden olduğundan, müvekkilimizin bilinmeyen pasif dönem maddi zararının hesabında tarafların talepleri olmasa dahi karar tarihine en yakın bilinen asgari ücretin temel alınması" gerekmektedir." hususunu ileri sürerek artan asgari ücret nedeniyle sürekli iş göremezlik zararının tespitini ve ödenmesini talep etmiştir.

Mahkememizce aynı konuya ve sebebe dayalı asıl davada kesinleşen ve usulü kazanılmış hak teşkil eden hususların birleşen davaya sirayet edip etmeyeceği üzerinde durulmuş, bu sebeple davacının asıl davada PMF tablosuna göre ve işleyecek devre bakımından asgari ücreti 1,02 katı kazanç durumuna göre ve %13 maluliyet durumuna ve davalının %100 kusur durumuna göre tespit edilen tazminat miktarının nihai alacağı olup olmadığı düşünülmüştür.------------ sayılı ilamında "Haksız fiile dayalı tazminat taleplerinde, gerçek zararın belirlenmesi bakımından karar tarihine en yakın tarihlerdeki ölçütlerin kullanılması gerekmektedir.

Asgari ücret kamu düzeni ile ilgili olup, mahkemece re’sen gözönünde tutulması zorunludur. (...) hüküm tarihine en yakın tarihte bilinen güncel asgari ücret verileri kullanılarak zararın belirlenmesi" gerektiği yönünde içtihat geliştirildiği görülmüştür.

Mahkememizce yapılan değerlendirmede, asıl ve birleşen davaların aynı konu ve sebebe ilişkin olsa da, birbirinden farklı davalar olduğu, davacının asıl davada fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak davasını ıslah ettiği, yine birleşen davada eksik ıslahtan kaynaklanan farkın yanında kamu düzeninden kabul edilen güncel asgari ücret verilerine göre tazminat talebinde bulunduğu, bu sebeple asıl ve birleşen davaların aynı dava olmadığı, derdestlik söz konusu olmadığı,

yine asıl davada PMF tablosuna göre hesap yapılması hususunun taraflar arasında kesin delil ve hüküm teşkil ettiği, bu sebeple birleşen davada da buna göre hesaplama yapılması gerektiği, yine mahkememizce davacının asgari ücretin 1,02 katı kazanç elde ettiği tespitinin yapıldığı, bu kriterler üzerinden hüküm tarihine en yakın asgari ücret verilerine göre hesaplama yapılması gerektiği kanaatine varılmıştır.

Bu ilkeler kapsamında yapılan değerlendirme sonucunda Aktüerya Bilirkişi ----------- 01/01/2025 tarihli raporunda tespit edildiği üzere, davacının PMF tablosuna ve asgari ücretin 1,02 katı kazancına, davacının %13 maluliyet durumuna ve davalının %100 kusur durumuna göre, hüküm tarihine en yakın güncel asgari ücret verilerine göre davacının sürekli iş göremezlik zararının 900.074,41 TL olduğu, davalıların bu zarardan (davalı sigorta şirketi poliçe limiti olan 225.000,00 TL ile sınırlı sorumlu olmak kaydıyla) sorumlu olduğu,

davacının davasını 45.105,01 TL üzerinden takip ettiği, mahkememizin asıl davasında hükmedilen temerrüt tarihleri ve temerrüt faiz türünün eldeki davada da kesin delil teşkil ettiği kanaatine varılmış, tüm bu gerekçelerle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Mahkememizce asıl davada manevi tazminat talebi açısından herhangi bir yargılama gideri yapılmamış olması nedeniyle yargılama giderlerinden sorumluluğa hükmedilirken maddi tazminat davasındaki haklılık oranına göre hüküm kurulmuştur.

Her ne kadar kısa kararda istinaf yolu açık olmak üzere hüküm kurulmuş ise de, mahkememizin ----------- Esas sayılı asıl davasının Yargıtay'da temyiz yolu gördüğü anlaşılmakla asıl dava yönünden Yargıtay'da temyiz yolu,------------ Esas sayılı birleşen davada ise istinaf yolu açık olmak üzere aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.