İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/48 K.2025/811

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/697

KARAR NO : 2025/810

DAVA

İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ : 08.07.2024

KARAR TARİHİ : 21.10.2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin sevk ve idaresinde bulunan ---- plakalı aracıyla 06.12.2021 tarihinde --- feribotuna binmek için araç gişelerinde ücret ödemekte olduğu esnada dava dışı ---- sevk ve idaresinde bulunan ------ plakalı araç ile müvekkilinin aracının arkasından çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, meydana gelen kazada müvekkiline izafe edilecek herhangi bir kusur bulunmadığını, ---- plakalı araç sürücüsünün ise meydana gelen kazada %100 kusurlu hareket ettiğini, müvekkilinin aracının, ---- plakalı, ---- model, ------ marka araç olduğunu,

kaza sonrasında 28,596.84-TL tutarında onarım ücreti oluştuğunu ve----- plakalı aracın ----- numaralı poliçe ile sigortalısı olduğu davalı ----- Şirketi'nin ----- nolu dosya üzerinden bu ücreti karşıladığını, kaza sonrasında müvekkilinin aracında değer kaybı meydana geldiğini, değer kaybının tahsili hususunda davalı sigorta şirketine yazılı başvuruda bulunulduğunu, ----- İcra Dairesinin ----- esas sayılı icra takibi dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını,

---- Arabuluculuk Bürosunun ------ dosya numarası üzerinden arabuluculuk görüşmeleri yapılmışsa da herhangi bir netice alınamamış olup davalı tarafın başlatılan takibi itiraz ile durdurduğunu, değer kaybı hususunda 14.02.2023 tarih ve ---- sayılı ----- Gazete'de yayımlanan 29.12.2022 tarih ve ---- esas ve ----- karar sayılı Anayasa Mahkemesi kararı ile 2918 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 90. Maddesinin iptal edildiğini, değer kaybı hesabında kanunun yönetmeliğe yaptığı atıf ve yönetmelikte belirtilen değer kaybı formülünün bu kararla yürürlükten kalktığını,

Anayasa Mahkemesi kararı ile Sigorta Genel Şartları kapsamındaki değer kaybı hesaplama yöntemi yerine, Yargıtay kararları kapsamında da kabul edilen gerçek zarar ilkesi gereği değer kaybı hesabı yapılması gerektiğinin kabul edildiğini, aracın onarımı sonrası piyasada kaybedeceği değeri, her marka ve modelin piyasadaki konumuna bağlı olarak piyasa şartlarının belirlediğini, değer kaybı hesaplamasının Yargıtay yerleşik kararlarında da belirtildiği üzere;

aracın modeli, markası, kaza tarihindeki yaşı, kilometresi, vs. gibi unsurlar göz önünde bulundurularak kaza tarihi itibariyle serbest piyasadaki ikinci el piyasa rayiç bedeli (hasarsız haliyle) ile aracın hasarları onarıldıktan sonraki haline göre serbest piyasadaki 2. el piyasa değeri arasındaki fark olarak hesaplanması gerektiğini, davalı sigorta şirketinin kazanın meydana geldiği tarihteki poliçe teminat limitleri kadar meydana gelen zararı karşılamakla yükümlü olduğunu beyan ederek, davanın kabulü ile;

davalı -----İcra Dairesi ----- esas sayılı icra takibi dosyasına vaki itirazının sadece değer kaybı alacak kalemi bakımından 20.000,00-TL'lik kısmının iptali ile takibin bu kısım bakımından kaldığı yerden devamına, davalılar haksız olarak takibe itiraz ettiğinden alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmelerine, yargılama harç ve giderleri ile ücreti vekaletin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; işbu dava ile ----- İcra Dairesinin ------ esas sayılı takibine yönelik itirazlarının kaldırılmasının talep edildiğini, davacının taleplerinin haksız ve mesnetsiz olduğunu ve reddi gerektiğini, değer kaybı zararının tazmini için ise davacıya 18.01.2022 tarihinde 7.074,07-TL ödeme yapıldığını, poliçeden doğan sorumluluğun tümüyle yerine getirildiğini, davacının araç mahrumiyet bedeli talebinin ise poliçe teminatı dışında olduğunu, hak düşürücü süre itirazlarının olduğunu, davacı tarafın icra takibine itirazın üzerinden bir yıldan fazla zaman geçtikten sonra işbu iptal davasını açtığını,

bu nedenle İ.İ.K. gereğince davanın süresinde açılmadığından reddi gerektiğini, zaman aşımı itirazının olduğunu, davayı kabul anlamına gelmemekle, Trafik Sigortası Genel Şartları’nın a.6.b maddesinde de belirtildiği üzere hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen tazminatları teminat dışında kalan hallerden olduğunu, bu sebeple kusur oranlarının tespiti için dosyanın Adli Tıp Trafik İhtisas Kurumu'na sevk edilmesi gerektiğini, müvekkili sigorta şirketi dava öncesi 7.074,07-TL değer kaybı ödemesi yaptığını, davacının gerçek zararını karşıladığını, başvuruya konu kaza bakımından başka bir sorumluluğunun bulunmadığını,

kabul manasında olmamak üzere, davacının bakiye talebi bakımından dosyanın bilirkişi incelemesine gönderilmesini, müvekkili şirketin ZMSS sigortacısı olduğunu, davacının araç mahrumiyet bedeli ve kazanç kaybı talebinin teminat dışında olduğunu, kabul manasında olmamak üzere davaya konu araçta meydana gelen değer kaybının Trafik Sigorta Genel Şartları kapsamında tespiti gerektiğini, bu sebeple, Mahkemece dosyanın bilirkişi incelemesine gönderilmesini, tüm bu nedenlerle;

davanın esastan ve usulden reddini, ----- İcra Dairesinin ----- esas sayılı takibin iptalini, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE

Dava; trafik kazasından kaynaklı değer kaybı ve kazanç kaybı talebine dayalı başlatılan icra takibine davalı tarafça yapılan itirazın kısmı olarak iptali talebini ilişkindir.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 49 gereğince kusurlu ve hukuka aykırı bir fiil ile başkasına zarar veren kişi bu zararı karşılamakla yükümlüdür. Yine TBK m. 50 gereğince zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 49 gereği, davalının meydana gelen zarardan sorumluluğu, kusurunun varlığına bağlıdır.06.12.2021 tarihinde gerçekleşen kaza nedeniyle, davacı tarafından davalı aleyhine ---- İcra Dairesi'nin ------- esas sayılı icra dosyasında 40.000,00 TL değer kaybı, 30.000,00 TL kazanç kaybı olmak üzere toplam 70.000,00 TL üzerinden icra takibine geçildiği, davalının itirazı üzerine takibin durduğu, somut itirazın iptali davasının ikame edildiği anlaşılmıştır. Davacı taraf dava dilekçesinde sadece değer kaybı yönünden itirazın iptali talebinde bulunmuştur.

Dava dışı kişiye ait------ plakalı araç, davalı ------ tarafından 21.05.2021 tarihi ile 21.05.2022 tarihi arasında zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalanmıştır. Poliçede araç başına maddi 43.000,00 TL teminat bulunmaktadır.

----- araba feribotuna geçileceği sırada gişelerde bulunan ----- plakalı aracın gişelerde ücret ödediği esnada, ---- plakalı aracın frenleri tutmamış ve ----- plakalı aracı arkadan çarpmıştır.

Dava konusu kazanın meydana gelme şekli dikkate alındığında ---- plakalı araç sürücüsü yüzde yüz oranında kusurlu olup ----- plakalı araç sürücüsünün kusurunun bulunmadığı anlaşılmıştır. Davalı sigorta şirketi tarafından 7.074,07 TL değer kaybı ödemesi yapıldığı belirtilmiş ise de ödemeye ilişkin dekontun açıklama kısmında hasar ödemesi olduğundan ödemenin hasar bedeline ilişkin olduğu, değer kaybı talebine ilişkin olmadığı görülmüştür. Hazırlanan bilirkişi raporunun dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli olması sebebiyle rapora itibar edilmiş, davacıya ait araçtaki değer kaybının 7.398,00 TL olduğu sonucuna varılmıştır.

Somut dava icra inkar tazminatı talebi yönünden değerlendirilmekle. İcra ve İflas Kanunu'nun 67.maddesinin 2. fıkrası gereğince, icra tazminatına hükmedilebilmesi için, borçlunun takip sırasında ödeme emrine itiraz etmesi ve alacaklının alacağını mahkemede dava ederek haklı çıkması yasal koşullardandır. Borçlunun itirazının kötü niyetli olması ise yasal koşul değildir.

İcra inkar tazminatı, aleyhindeki icra takibine itiraz eden ve işin çabuk bitirilmesine engel olan borçluya karşı konulmuş bir yaptırımdır. Bunlardan başka, alacağın likit ve belli olması da gerekir. Alacağın gerçek miktarı belli, sabit veya borçlu tarafından hesap edilebilecek durumda ise alacağın likit ve muayyen olduğunun kabulü gerekir.

Davaya konu alacak miktarının alınan bilirkişi raporu ile belirli hale gelmesi ve bu haliyle alacağın likit olmaması sebebiyle davacı tarafın icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.