İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/314 K.2024/661

T.C. İstanbul Anadolu 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/314 Esas

KARAR NO:2024/661

DAVA

Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ:25/04/2022

KARAR TARİHİ:18/09/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı şirketten ---------- tarihli leasing satış sözleşmesi ile 90.000,00 Euro bedelle satın aldığını, bu satışta davalı şirketten alınan kullanılan ---- müşterisi olunması ve---- yetkili servis hizmeti sunumu etkili olduğunu, sözleşmeye göre makine ----garantili olduğunu,----- alındığından son arızaya kadar yetkili servis bakımlı olduğunu, 04/03/2022 tarihinde kirada olduğu ------ bu sefer en büyük arızasını yapmış derhal davalı şirketin bünyesindeki yetkili servis ile temasa geçildiğini, ------servisine getirildiğini,

en son arızasında motor kapağı çatladığı ve motor kısmında sökülmeden anlaşılamayacak şekilde arızalandığı ortaya çıktığı, arızaların devam etmesi 06/03/2020 tarihli serviste makine fazladan beklemesi nedeniyle tarafımıza kira bedelli adı altında satıcı şirket tarafından uğradıkları zarar ve iş kaybı nedeniyle 3.776,00 TL ödeme yapıldığını, makine efektif garanti saati olan 3.000 saati doldurmamış olmasına rağmen davalı tarafından bir türlü çözümlenemeyen üretim tasarım dizayn kusurlarına bağlı satılanın niteliği gereği,

bulunması gereken özelliklerin bulunmaması veya bulunamaması gereken özelliklerin bulunması şeklinde yasal olarak açıklanacak kusur ve gizli imalat kaynaklı ayıpların hali hazırda makinenin davalı şirketin---------- servinde parçasının yurt dışından tedarik edilemeyişi nedeniyle beklediğini, bütün bu nedenlerle ayıplı ve kusurlu makinenin ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini , mümkün olmazsa 90.000,00 Euro leasing satım bedelinin Bk 99/2 maddesi uyarınca fiili ödeme tarihindeki kur üzerinden ödenmesinin hüküm altına alınmasını,

makinenin çalıştırılamaması nedeniyle dışarıdan kira nedeniyle fazlaya dair talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren ticari faizi ile tahsilini, yargılama giderlerinin davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; müvekkil şirket tarafından ayıplı mal satıldığı ileri sürülerek açılmış olan davanın herhangi bir haklı ve yasal dayanağı bulunmadığından reddine karar verilmesini gerektiğini, dava konusu -------yoluyla satılmış olup, araç 13/12/2019 tarihinde davacıya teslim edildiğin, dava konusu iş makinesinin garanti süresi 1yıl /3000 saat olarak belirlendiğini, her ne kadar davacı tarafından dava konusu iş makinesinde gizli ayıp bulunduğu iddia edilerek aracın ayıpsız benzeri ile iadesi, mümkün olmaması halinde bedel iadesi talep etmişse de ,

davacının taleplerinin herhangi bir dayanağı bulunmadığından reddi gerektiğini, ayrıca davanın zamanaşımı nedeniyle davanın reddine karar verilmesini gerektiğini, alıcının ayıptan doğan sorumluluk hükümlerinden faydalanabilmesi için kanunen kendisine yükletilmiş olan külfeti olarak adlandırılacağını, kanunen yerine getirilmesi gerekli olan muayene ve ihbar yükümlülüğünü süresi içerisinde yerine getirmeyen alıcı ayıba karşı tekeffül hükümlerinden yararlanmayacağını, uyuşmazlıkta davacı taraf ayıp ihbarını süresinde yapmadığından haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, beyan etmiştir.

HUKUKİ DELİLLER VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle leasing sözleşmesine konu olan iş makinesi niteliğindeki forkliftin ayıplı olmasından kaynaklanan maddi tazminat ayni ile değişim nedeniyle açılan davadır.Tanık ------ beyanında; ben Kasım 2017 'den beri davacı firmasında muhasebede çalışırım, ben işe girdiğimde firmada ------- vardı, daha sonra ------ davalı firmanın ikinci el departmanı olarak faaliyet gösteren bir birimine takas işlemi kapsamında teslim edildi, karşılığında ------ teslim edildi.

Alımda da teslimde de ben sürece dahildim. Makineyi aldık ilk iş günü makine de sıkıntı olduğunu operatör arkadaş anladı ve ------- firmasının yetkilisi de yanımızdaydı kendisine ilettik, makine arızalı değil ayarlama yapmak gerekir, servise gitmesi gerekir, ertesi gün servise --------- gönderdik, 1 gün kadar sonra geri geldi. Makine çalışır olarak teslim edildi diye iade edildi, formlarda benim imzam yer alır, 20 sefer daha arıza sebebi ile makinenin servise gitmesi gerekti.

Bu süreçte davalı firmadan bize böyle çalışmaya devam edin, parça gelecek dendi. Bildiğim kadarıyla bir iki parçası değişti. İyi niyete dayalı olarak süreç götürülmeye çalışıldı. Ben muhabese de olsam da firma araçları arızaları servise bağlantı faturalarının düzenlenmesi, ödenmesi işlerine de dahil olduğum için süreci biliyorum dedi.Tanık -------- beyanında. Ben 10 yıldır davacı firmasında çalışırım.

Operatörüm firmanın makinalarını ben kullanırım, dava konusu ---------- de hep ben kullandım. İlk geldiğinde direksiyonu yükü alınca hiç dönmediğini gördüm. Kendini taşıyamıyordu yani yükü yokken bile meyilli yerden çıkamıyor, gücü yetmiyordu. Yakıt arızası verdi, pompası söküldü, direksiyon arızası verdi sonra motor arızası verdi.

Firmada başka forkliftler de vardı bu arızalanın gücü diğerlerine göre daha düşüktü. --------firmaya ilk geldiği gün davalı servisten de gelen arkadaşlar vardı, direksiyonunda sıkıntı çıktı bize çalışır dediler, servise gitti geldi pandemi dönemiydi, ------- arkadaş gelecek, teknik arkadaş gelecek dediler, bir seferinde servise götürdüler ama olmadığını söylediler.

Servise gidip geldiğinde makine iyileşmeden bizim ilettiğimiz sıkıntı giderilmeden geri gönderilmiştir, sebebi için araştıracağız dediler. Tanık -----beyanında; ben ----------- bölgesinde görevli satış temsilcisiydim , bölgedeki makine kullanan firmaları tanırız, ziyaret ederiz, davacı firmaya 3 makinesinde biz sattık, ben birebir ilgilendim, dava konusu makineyi teslim ettiğim gün işten çıkarıldım. Teslim edildiği ilk gün çalıştırma safhasında ben davacı iş yerinde değildim.

Satış yaparken dava konusu makinalarda 5 adedinin ----- getirileceği bilgisi verilmişti bana. ---- çalışıyordum stok alanlarını göremeyordum, ürün müdürünün bana söylediği 5 adet ürünün --------- geleceği yönündeydi, diğer 4 araç geldi mi ne oldu ben bilmiyorum o esnada ayrılmıştım. Ben davacıya makineyi satarken standart sözleşme bilgilerini ilettim makinanın arkasında durduğumuzu ilettim bunun 18 metre bir seri olduğunu başkaca 18 metrece araçların geleceğini söyledim.

Nitekim sonra 18 metre başka araçlarda ithal edildi, getirtilen araçlarla ilgili belirli yedek parçaların tutulması zorunludur, en çok arızalananlar elde tutulur, daha az arıza yapanlar sipariş üzerine yurt dışında--------- getirilir dedi.İş makinesi üzerinde keşfen bilirkişi incelemesi yapılmış refakete alınan makine mühendisi bilirkişi teleskobik forkliftin ayıplı olduğu, davanın arızalarda herhangi bir kusuru olmadığı, davalı tarafın ve üretici tarafın kusurlu olduğu ve ------------- maliyetinin KDV dahil 90.900 Euro olduğunu beyan etmiştir.

Dosya davaya konu olan iş makinesinin ayıplı olup olmadığı, ayıp var ise açık mı gizli mi ayıp olduğu, kullanıcı hatasından mı imalat hatasından mı kaynaklandığı ve ağır kusur olup olmadığı hususlarında değerlendirme yapılmak üzere konularında uzman üç kişiden oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilmiş bilirkişi heyeti dosya içerisinde bulunan leasing satış sözleşmesi , servis iş emri formları , ve diğer belgelerle keşfen yapılan tespitler de değerlendirilmek suretiyle 26/09/2023 tarihli raporunu mahkememize sunmuş, rapor içeriğine göre; dava konusu ---------- tarihinde satın alınıp kullanılmaya başlamasından hemen

sonra 12.12.2019 tarihinden ve 35 çalışma saatinden başlayarak ---- çalışma saatine kadar, peryodik bakımları hariç, meydana gelen arızalar nedenile ---- servise geldiği görülmektedir. Bu tarihler arasında her 250 çalışma saati sonunda 6 kez periyodik bakım için servise geldiğinin tespit edildiği, davacının forkliftin periyodik bakımlarının aksatmadığı , aynı ve çok önemli arıza nedeniyle, çok kısa süreli aralıklarla 07.10.2020 tarihine kadar 7 kez servise geldiği ve diğer önemli araızalar içinde 7 kez servise geldiği, 12.12.2019 tarihinden 07.10.2020 tarihine kadar toplam 14 kez ve

ortalama 25 günde bir servise geldiğinden, teleskopik forkliften yararlanamamanın süreklilik arz ettiği, bu arızaların kullanıcı hatalarından

kaynaklanmadığı, bütün bu nedenlerle dava konusu teleskopik forkliftin ayıplı imalat olduğu , davacının yoksun kalınan kazanç talebinin değerlendirilemediği ve hesaplanamadığı, davalının makinedeki ayıbın imalat hatasından kaynaklı gizli ayıp niteliğinde olduğu,

davalının makinedeki ayıbı gizlemek ve geçici tamirlerle davacıyı oyalamak suretiyle ağır kusurlu olarak hareket ettiği, şeklinde beyanda bulunmuş olup, davalı tarafın rapora karşı itirazları neticesinde dosya duruşmada dinlenen tanık anlatımları da değerlendirilmek üzere bilirkişi heyetine tevdi edilerek 13/07/2024 tarihli ek rapor aldırılmış ve ek raporda da kök rapora da varmış oldukları değerlendirmeler ve kanaatlerde değişiklik yapılmasına gerek olmadığı kanaatine vardıklarını beyan etmişlerdir.

Davalı taraf ek rapora karşı da itirazlarını sunmuş mahkememizce yapılan değerlendirmede bilirkişi raporuna yapılan itirazların raporun usul ve yasaya uygun olarak hazırlanmış olması raporlar arasında çelişki bulunmaması dosya içerisindeki servis iş emri formları ile karşılaştırılmaların yapıldığı ve yargı denetimine elverişli rapor sunulması nedeniyle itirazların reddine karar verilmiştir.Mahkememizce yapılan yargılama toplanan deliller mahallinde yapılan keşif birbirleri ile teyit eden bilirkişi raporları yeminli tanık anlatımları leasing satış sözleşmesi servis iş emri formları ve tüm dosya kapsamına göre ;

davacı ile davalı şirket arsında 10/12/2019 tarihli leasing sözleşmesi ile davaya konu olan iş makinesi niteliğindeki forkliftin 90.000 Euro bedelli satın alındığı, dosyada mevcut servis iş emri formlarına göre davacının iş makinesinin düzenli aralıklarla servise götürdüğü, 03/01/2021 tarihinden itibaren iş makinesinde devamlı olarak arızaların meydana geldiği, arızalar neticesinde servisin arızaları gidermeye yönelik işlem yapıp iş emri formları düzenlendiği,

iş emri formlarına göre 12/12/2019 tarihinden 07/10/2020 tarihine kadar toplam 14 kez ve ortalama 25 günde bir servise gelindiği ve teleskobik forkliften yararlanamamanın süreklilik arz ettiği bu arızaların kullanıcı hatasından kaynaklanmadığı imalat hatasından kaynaklandığı ve iş makinesinin ayıplı imalat olduğu, iş makinesinde meydana gelen arıza nedeniyle çok sayıda aracın servise getirildiği, bu servise gidip gelme sürecinde geçici tamirler yapıldığı ancak arızaların devam ettiği, taraflar arasındaki uyuşmazlıktan birinin de davacı olan alıcının TBK 223.

Maddeye göre gözden geçirme ve bildirimde bulunma yükümlülüğünün ihlal edip etmediği hususlarındadır ancak dosya içerisindeki belge ve bilgiye göre alıcının gözden geçirme ve bildirimde bulunma yükümlülüğünün iş makinesinin satın alma tarihinden itibaren gerek teknik bakımlarının yapılması gerekse meydana gelen arızaların giderilmesi için çok sayıda servise getirilmiş olması ve bu haliyle de satıcı firmaya arıza ve iş makinesinin durumu hakkında bildirimde bulunulmuş olmasının kabul etmesi gerektiği,

ve TBK 225 .maddeye göre de davalı satıcının çok sayıda servis iş emri formları düzenlenmiş olmasına rağmen iş makinesindeki ayıplar bakımından satılandaki ayıbın kendisine bildirilmemiş olduğu ileri sürerek sorumluluktan kurtulamayacağı ve TBK 231. maddeye göre de 2 yıllık zamanaşımı süresinden yararlanamayacağı ve doktirindeki kabul edilen görüşe göre de zamanaşımı süresinin tesliminden itibaren genel zamanaşımı süresine tabi olacağı, bu haliyle de zamanaşımı defisinede itibar edilmemiştir ve tüm dosya kapsamında da davacının yasal süresi içerisinde ayıp ihbarının bulunduğunun kabul edildiği,

iş makinesindeki ayıbın davacı alıcının makineden haklı olarak beklediği kullanma menfaatinin davacıya sağlayamayacak derecede ayıplı olduğu bu nedenle de davacının dava konusu iş makinesinin ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini talebinin haklı olduğu davacı vekilinin son celsedeki beyanında da ayni ile değişim talebinin tekrarladığı maddi tazminata ilişkin talebinin ise atiye terk ettiklerini beyan etmişler ve davalı taraf tüm taleplerinin reddine karar verilmesini talep etmiş ,

maddi tazminata ilişkin dava bakımında davanın davacı tarafça atiye bırakılması nedeniyle esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına davada haklı haksız durumuna göre maddi tazminat yönünden davalı lehine vekalet ücreti takdir etmek gerekmiş, davaya konu olan----- ayıpsız benzeri ile değişim talebinin kabulüne karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.