Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2022/318 K.2024/996

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkili şirket ile davalı tarafın birlikte iş yapmak ve malzeme almak konusunda sözlü olarak anlaştıklarını, Ankara 7. İcra Müdürlüğünün 2018/8021, 2018/7213, 2018/9160, 2018/8022 sayılı dosyalarında takibe konu edilen çeklerin hatır çeki olarak davalı tarafa keşide edilerek verildiğini, daha sonra iş yapmaktan vazgeçildiğini,

çeklerin bedelsiz kalmış olmasına rağmen davalı tarafça iade edilmeyerek yukarıda belirtilen icra dosyalarında takip başlatıldığını ayrıca davalı tarafından çeklerin karşılıksız olmasından dolayı müvekkili şirket yetkilisi hakkında icra ceza mahkemesinde karşılıksız çek vermekten dolayı şikayette bulunulduğunu belirterek Ankara 7. İcra Müdürlüğünün 2018/8021, 2018/7213, 2018/9160, 2018/8022 sayılı dosyalarındaki takip dayanağı yapılan çeklerden dolayı davacının borçlu olmadığının tespitine, kötüniyetli olan davalı aleyhine %20 den az olmamak üzere tazminata hükmedilmesine,

icra takibinin tedbiren durdurulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili, çekin tarifi ve unsurlarının TTK madde 780'de sayıldığı, çekin niteliği gereği bir ''ödeme'' aracı olduğu, çekin, mevcut bir borcun ödenmesi dışında bir sebeple verildiğinin, bu hususu iddia eden tarafından ispatlanması gerekeceğinin kambiyo senetlerinin soyutluğu prensibinin bir gereği olduğunu, çekin varlığının bizatihi alacağın varlığının ispat aracı olduğundan çeke dayananın, temel alacağa ilişkin hukuksal nedeni açıklamak yada ispatlamak zorunda olmadığı,

bu sebeple, çeke karşı açılan bedelsizdik davalarında, davacı borçlu tarafından, ancak alacaklının elinden çıkmış yazılı belge ile iddiasının ispat edelebileceği, davacı tarafın, çekin ödeme nedeniyle değil de, ortak iş yapmak üzere hatıra binaen verildiğini, iş yapılmayınca da çeklerin teslim edilmediğini ispat etmesi gerektiğini savunmuş, davanın reddine, İİK madde 74/2 gereğince, asıl alacağın %20'si oranında tazminatın tahsilini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Mahkemece, dosya kapsamına, sunulan delillere ve bilirkişi raporuna göre, takip dayanağı dava konusu çekler üzerinde hatır çeki olarak ya da avans çeki olarak verildiğine ilişkin herhangi bir kaydın mevcut olmadığı, çekin niteliği gereği bir 'ödeme'' aracı olduğu, kural olarak mevcut bir borcun tasfiyesi için verildiğinin kabul edildiği, çekin, mevcut bir borcun ödenmesi dışında bir sebeple verildiğinin ispat yükünün davacı tarafta düştüğü, davacı tarafın sunmuş olduğu delillerle, dava konusu çeklerin taraflar arasında yapılacak bir iş için hatır çeki olarak verildiği sonradan işin yapılmasından vazgeçilmesi nedeniyle çeklerin bedelsiz kaldığına ilişkin iddiasını kanıtlayamadığı, davacı tarafın yemin deliline dayanmadığını bildirdiğinden davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf kanun yoluna başvuran davacı vekili tarafından; Bilirkişi raporunda da açıklandığı üzere davalı tarafça davacıya keşide edilmiş herhangi bir hizmet faturası bulunmadığı, bunun da dava konusu çeklerin hatır çeki olduğunun bir göstergesi olduğu, davalı taraf cevap dilekçesinde söz konusu çeklerin ne amaç ile verildiğini dahi belirtemediği, bilirkişi raporuna göre dava konu çeklerden ve her iki tarafın defterlerine göre müvekkili şirketin 209.360,68-TL. borcunun olduğu belirtilmiş olmasına rağmen mahkeme tarafından bu durumun da gözardı edildiği bildirilmiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Davaya konu çeklerden dolayı davacının sorumluluğunun değerlendirilmesi uyuşmazlık konusudur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Dava konusu Ankara 7. İcra Müdürlüğünün 2018/8021Esas sayılı dosyasında; ... San AŞ tarafından ... Müh. Ltd.Şti. aleyhine 106.000,00TL çek, 934,40TL işlemiş faiz, 212,00TL çek komisyonu, 10.600,00TL çek tazminatı olmak üzere toplam 117.746,40TL alacak için 11.05.2018 keşide tarihli 106.000,00TL bedelli 1008344 seri nolu çeke dayalı olarak 13.06.2018 tarihinde kambiyo takibi yapıldığı; takibe konu 11.05.2018 keşide tarihli 106.000,00TL bedelli 1008344 seri nolu çekte lehdar ... Şirketi ...'a 11.05.2018 tarihinde ibraz edilmiştir.

Ankara 7. İcra Müdürlüğünün 2018/8022 sayılı dosyasında;aynı şekilde 28.04.2018 keşide tarihli 106.000,00TL bedelli 1008347 nolu çeke dayalı takip yapıldığı; takibe konu 28.04.2018 keşide tarihli 106.000,00TL bedelli 1008347 seri nolu çekte ... Şirketi keşideci, lehdar ... Şirketi olup, lehdar tarafından 09.05.2018 tarihinde ibraz edilmiştir.

2018/9160 Esaslı dosyada da 23.07.2018 tarihinde 21.04.2018 keşide tarihli 1008346 seri nolu çeke dayalı 106.000,00TL çek işlemiş faiz vs toplam 119.898,34TL alacak için kambiyo takip yapıldığı görülmüştür. Takibe konu 1008346 seri nolu çekte keşideci ve lehdar aynı olup lehdar tarafından 24.04.2018 tarihinde ibraz edilmiş, karşılıksız şerhi vurulmuştur.

2018/7213 Esaslı dosyada ise;14.04.2018 keşide tarihli 1008345 seri nolu 106.000,00TL tutarlı çeke dayalı toplam 118.086,18TL alacak için 30.05.2018 tarihinde kambiyo takibi yapıldığı, takibe konu çekin 14.04.2018 keşide tarihli lehdarı ... AŞ , keşideci ... Müh. Ltd.Şti. aleyhine 106.000,00TL çek olduğu, karşılıksız şerhi bulunduğu görülmüştür.

Mahkemece alınan bilirkişi raporunda dava konusu toplam 424.000,00TL dört adet çekin taraf defterlerinde kayıtlı olduğu, çeklerin karşılıksız çıkması nedeniyle ödenmemiş olduğu dikkate alındığında davalının davacıdan 209.360,68TL alacaklı olduğu, davalı tarafça davacıya dava konusu 424.000,00TL çeke ve 52.117,59TL mal alımına karşılık 266.756,91TL çek verildiği bildirilmiştir.

Mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına ve özellikle davacının çeklerin hatır çeki ve bedelsiz olduğunu kanıtlayamamasına göre ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık olmadığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nin 353/1.b.1. maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."