İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/194 K.2024/939

T.C. İstanbul Anadolu 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/194 Esas

KARAR NO:2024/939

DAVA

Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)

DAVA TARİHİ: 15/03/2023

KARAR TARİHİ: 13/11/2024

Mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda,

TALEP

Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; ---- tarihinde davacının ---- sayılı ---- ile sigorta teminatı altındaki, sürücü----- plakalı otobüsün karıştığı tek taraflı kazada 4 kişinin ------olduğu ve 20'ye yakın kişinin yaralandığı;

ceza yargılamalarında düzenlenen bilirkişi raporlarının tamamında sürücü ----- yeterince dikkatli ve tedbirli olmadığı (KTK 47/d), araçların yüklenmesinde, yönetmeliklerle belirlenen ölçü ve esaslara aykırı olarak taşıma sınırı üstünde yolcu alınması kuralını ihlal ettiği (KTK 65/a) ve KZMSS Genel Şartlarının 4/E maddesinde açıklanan aşırı yüklü araç kullanma kuralını ihlal ettiği için 1.derecede kusurlu olduğu; ayrıca ------ ilamıyla da davalı sürücünün tedbirsizlik ve dikkatsizlik sonucu birden fazla kişinin ölümüne ve yaralanmasına sebep olduğunun sabit olduğu;

araçta bulunan yolcuların uğradığı zararlara ilişkin olarak ------ ilgili dosyalarına istinaden davacı şirket tarafından 3.kişilere toplam 293.655,56 TL tazminat ödendiği; ---- maluliyeti sebebiyle --------- tarihli kararı ile 60.000 TL tazminatın ferileri ile birlikte ödenmesine karar verildiği; kararın itiraz incelemesinden geçerek kesinleştiği; ---- tarihinde İbraname Feragat Beyanı ve Sulh Anlaşması ile 66.626,50 TL ödendiği; -------- tarihli ------------- sürekli iş göremezlik tazminatı ve 838,30 TL geçici iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 80.838,30 TL tazminatın ferileri ile birlikte ödenmesine karar verildiği.

16.06.2022 tarihli İbraname Feragat Beyanı ve Sulh Anlaşması ile toplam 84.625 TL ödenmesi için mutabakat sağlandığı ve 17.06.2022 tarihinde ödendiği; ------ maluliyeti sebebiyle tazminat talebi ile --------- nolu dosyasından talepte bulunmuş olup kendisine ------- tarihli İbraname Feragat Beyanı ve Sulh Anlaşması ile ---- tarihinde 64.950 TL ödendiği; ------ maluliyeti sebebiyle tazminat talebi ile ------ tarih numara ile başvuruda bulunduğu.

28.07.2007 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu yaralanarak (945,3) oranında beden gücü kaybına uğrayan başvuru sahibi Yayla Kılıç'ın sürekli iş göremezlik yönünden maddi tazminatının hesap tarihi (17.10.2021) itibariyle 59.842,35 TL, 2 haftalık geçici iş göremezliğe ilişkin tazminat tutarının 195,60 TL nin ferileri ile tahsiline karar verildiği; ----- sayılı -------kararı ile kesinleştiği.

21.11.2022 tarihli İbraname Feragat Beyanı ve Sulh Anlaşması ile ----- tarihinde toplam 77.454,06 TL ödeme yapıldığı; somut olayda kazaya karışan ----- plakalı aracın kaza günü -------- kasabasından -------- istikametine gitmek üzere sefere çıktığı; şehirlerarası taşımacılık yapmak üzere tahsis edildiği ve ticari araç olduğu; aracın kullanımına uygun şekilde, kaza tarihinde yürürlükte olan mevzuata göre,------gerekmekte iken bu yükümlülüğün yerine getirilmediği; ----------Tazminat Ödemesinde Öncelikli Sigorta" başlığını taşıyan B.8. maddesinde ise.

"Meydana gelen zarar, öncelikle bu sigortadan karşılanır.

Sigorta sözleşmesinin hiç yapılmamış olması, yapılmış fakat geçersiz hale gelmiş olması, süresinin bitmiş olması veya meydana gelen zararın bu sigorta teminatlarının zerinde bulunması halinde teminatların üzerinde kalan kısım için; sırasıyla -------- göre yapılması-------- ve varsa ihtiyari mali sorumluluk sigortasına başvurulur" denildiği; buna göre taşıma ilişkisinde, ----------,------ sigortası arasında sıralı sorumluluk ilişkisinin kabul edildiği; davacı şirkete ---- poliçesi ile sigortalı olan ---- plakalı aracın--------- bulunmadığından, diğer davalı güvence hesabından rücuen tazminat talep etme zorunluluğu doğduğu;

------- maddesi gereğince rizikonun meydana geldiği tarihte geçerli olan teminat tutarları dahilinde sigortasını yaptırmamış olanların neden olduğu bedensel zararların tazmini için ---- müracaat edilebileceği; ayrıca --------sigortacının rücu hakkının düzenlendi B.4.maddesinin ç bendinde "yetkili makamlarca tespit edilmiş olan istiap haddinden fazla yolcu veya yük taşınması" halinde sigortalıya rücu edilebileceğinin düzenlendiği;

davacı şirket tarafından ödenen tazminatın ---/---- maddeleri gereğince davalı sürücüden ve kazaya neden olan aracın ----- bulunmadığından diğer davalı ---- tahsili için devam eden ödemeler sebebiyle---------- tarihlerinde arabuluculuk yoluna başvurulmuşsa da uyuşmazlıkla sonuçlandığı, davacı şirketin rücu hakkını halefiyet ilkesinden değil de taraflar arasında akdedilen sözleşmeden aldığı;

toplam 293.655,56 TL tutarında ödemenin sigortalı aracın sürücüsü ------ talep edilebileceğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 293.655,56 TL tutarındaki tazminatın davalılardan ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ------- vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı --- işleteni ve sürücüsü olduğu ---- plakalı taşıt aracının------ davacı---- de zarardan sorumlu olduğu; aynı kazaya istinaden yapılan ------ dosya başvurularının reddedildiği, -------- kaza tarihinde geçerli zorunlu karayolu taşımacılık mal, sigortasının bulunmadığı; somut olayda, kaza yapan aracın taşımacılık mali sorumlu yaptırma zorunluluğu bulunduğu hususunda bir tereddüt olmadığı; davacının ise aracın sorumluluk sigortacısı olduğu; kaza tarihi itibariyle bedeni zararlarda taşımacılık mal sigortası kişi başına limiti 225.000 TL olduğu ve mahkemece 133.389,34 TL'ye hükmedildiği,

sigorta şirketinin rücu hakkı olmadığı; kazanın meydana gelmesinde kusurunun olmadığı ve plakası bilinmeyen bir araç sürücü: nedeniyle zararın meydana geldiği; yaralanan yolcuların da istiap haddini aşmış araca bindikleri için müterafik kusurlarının olduğu; kusur ve zararı bilirkişilerin belirlemesi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ----vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; kazanın oluşumunda kusurlu olan ---- plakalı aracın davacıya sigortalı olduğu; aynı kazaya istinaden yapılan------ sayılı dosya ile yapılan başvuruların reddedildiği; zararın öncelikle davacı sigorta şirketinden talep edilmesi gerektiğini davanın husumet yokluğu yönündn reddinin gerektiğini, ------ plakalı aracın kaza tarihinde geçerli -------- sigortasının bulunmadığı;

öncelikle aracın taşımacılık sorumluluk sigortası yaptırma zorunluluğunun bulunup bulunmadığının ve şehirlerarası ticari yolcu taşımacılığı kapsamında ticari bir faaliyette bulunup bulunmadığının mahkemece araştırılması gerektiğini; kaza tespit tutanağından da anlaşılacağı üzere istiap haddi aşılması sebebiyle müterafik kusur indirimi yapılması gereken hallerden olup bu halde hesap edilecek tazminat oranından hakkaniyete uygun indirim yapılması veya tazminatın tamamen kaldırılması gerektiği; dava tarihi itibariyle yasal faiz talep edilebileceğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle, 28.07.2007 tarihli trafik kazası nedeni ile davacının, davalılardan rücuen tazminat talebine ilişkindir.Usulünce duruşma açılarak; tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip ihtilaflı ve ihtilafsız konular ön inceleme duruşmasında resen belirlenerek uyuşmazlığın çözümü doğrultusunda tarafların tüm delilleri tahkikat duruşmalarında toplanıp bilirkişi incelemesi yapılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.Tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi sonucunda uyuşmazlığın.

28/07/2007 tarihinde meydana gelen kazada kimin ne oranda kusurlu olduğu, davalı tarafa kusur atfedilmesi halinde davacı sigortanın yapmış olduğu ödemenin kadri maruf olup olmadığı, kadri maruf ise miktarının ne olduğu hususu noktasında toplandığı anlaşılmıştır.Tarafların delilleri toplanarak,

tarafların iddia ve savunmaları, dosya kapsamı ile mahkememizce yapılan ön inceleme duruşmasında zapta geçen beyanlar ve uyuşmazlık tespiti dikkate alınarak davacı alacağının bulunup bulunmadığının tespiti için dosya üzerinde inceleme yapmak suretiyle dosyada mübrez ------ tarihli bilirkişi kök raporu ve 16/10/2024 tarihli ek rapor tanzim ettirilmiştir.Dosyada mübrez bilirkişi kök raporunda özetle; davalı sürücü ---- idaresindeki ---------- plakalı otobüsü ile seyrederken yeterince dikkatli ve tedbirli olmadığı; yolun eğimli ve virajlı kısmına yaklaşırken yavaşlamadığı;

hızını aracının teknik özelliklerine ve yol şartlarına göre ayarlamadığı, 4 yolcunun------olmasına ve ------- yolcunun yaralanmasına neden olduğu için KTK 47/d - 52/a — 52/b ve KTY 95/d - 101/a — 101/b maddelerinde açıklanan kusurları işlediği, ölümlü, yaralanmalı, maddi hasarlı kazanın meydana gelmesinde asli ve %100 kusurlu olduğu; ------- plakalı otobüste bulunan yolcuların otobüsün kullanımına herhangi bir müdahaleleri olmadığı için ölümlü, yaralanmalı, maddi hasarlı kazanın meydana gelmesinde kusurlarının veya müterafik kusurlarının olmadığı kanaatine varıldığı.

Rucu Talebi yönünden.

1. Davalı -----Yönünden; husumet yöneltilen --------- yönünden uyuşmazlık konusunun (IV/1-B) sayılı bentte bu uyuşmazlık konusunun bağlandığı teorik sorun (1V/2-A) sayılı tanıtılarak, somut olay özelinin (1V/2-B) sayılı bentte yapılan incelemesi ve teknik değerlendirmeye nazaran, Trafik Sigortası'nda ya da --------- kusurun sigorta ettirine rücu sebebi oluşturmadığı; öte yandan, gerek kazanın meydana gelmesinde gerekse yaralanmalarda istiap haddinin aşılmasının illiyet bağı bulunmadığı teknik inceleme tespit edilmiş olmakla davalıya yönelik rücu talebine iştirak edilmediği; ancak ----- davacıya ödeme yapmasından sonra,

adı geçene rücu hakkının ise işbu davayı ilgilendirmediği.

2. Davalı ------ Yönünden; husumet yöneltilen ------- yönünden uyuşmazlık konusunun (1V/1-A) sayılı bentte gösterildiği, bu uyuşmazlık konusun bağlandığı teorik sorun (1V/3-A) sayılı tanıtılarak, somut olay özelinin (1V/3-B) sayılı bentte yapılan incelemesi ve tanıtılan yüksek yargı uygulamasına nazaran, nihai takdir mahkememize ait olmak üzere, davacının adı geçen davalıya rücu edebileceği; buna göre: Ödenen Kişi ------- rücu miktarı 66.626,56 TL faiz başlangıcı 29 Temmuz 2022; ödenen kişi ---- rücu miktarı 84.625,00 TL faiz başlangıcı 17 Haziran 2022; ödenen kişi ------- rücu miktarı 77.454,06 TL faiz başlangıcı 07 Aralık 2022;

ödenen kişi ----- rücu miktarı 64.950,00 TL faiz başlangıcı 05 Ekim 2022 olmak üzere toplam rücu miktarı 293.655,56 TL.

Ancak, dava dilekçesi ekleri arasında anılan Tahkim dosyasından verilen karan var ise sunulmadığı; eğer karar verilmemiş ve hasar dosyası kapsamında ödeme yapılmış ise hasar dosyası da sunulmadığından, bu zarar gören/ödeme yapılan açısından rücu talebinin denetlenemediği hususuna yeniden işaret edilmesi gereği hasıl olduğu; işaret edilen hususlarla, tüm delillerin takdiri ve hukuki değerlendirmenin tamamı mahkememize ait olmak üzere heyet kanaatlerini bildirmişlerdir.

Dosyada mübrez bilirkişi ek raporunda özetle; kök raporda kusur yönünden değişiklik yapmaya gerek olmadığı ve aynen geçerli olduğu; kök raporda sorumluluk yönünden yapılan tespit ve görüşlerin cari olduğu; kök raporda ----- yönünden denetlemeye yapılamamış ise de, işbu ek raporda ödeme tarihindeki ücret verilerine göre yapılan denetleme sonunda, aşkın bir ödeme olmadığı belirlenmekle, kök raporda bildirilen toplam rücu miktarının cari olduğu; yönündeki tespit, görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.

Kazanın 2007 yılında meydana geldiği, ZMMS poliçesi genel şartların b/4-e maddesi gereğince sigortalı aracın istiap haddinden fazla yolcu veya yük taşıması ve gerçekleşen riziko ile istiap haddinin aşılması arasında illiyet bağının varlığı durumunda sigortacı 3. Kişilerin zararını karşıladıktan sonra sigorta ettirene rücu edebilir. Yani istiap haddinden fazla yolcu veya yük taşınması yüzünden meydana gelmiş ise sigortacının rücu hakkı doğar.

Alınan rapora göre gerek kazanın oluşumunda gerekse zarar görenlerinyaralanmasında istiap haddinden fazla yolcu taşınmasının oluşan zarar arasında illiyet bağı bulunmadığı bu sebeple davalı sigorta ettiren ---------- rücu edemeyeceği, ancak güvence hesabının adı geçene rücu hakkı ayrı bir dava konusudur. Kanun koyucu sıralı bir sorumluluk düzenlemiştir.

Yolcunun uğradığı bedensel zararlar, taşımayı yapan aracın zorunlu karayolu taşımacılık sigortası kapsamında ise, bu aracın veya ihtiyari mali mesuliyet sigortacısının sorumluluğu doğmayacaktır. Ancak sigortanın yapılmamış olması, kaza tarihinde süresinin dolması ya da sigorta yapılmış ancak limitin aşılması durumunda sırasıyla ----------- sigortacılarınının sorumluluğu söz konusu olacaktır.

Hal böyle iken kaza yapan aracın zorunlu karayolu taşımacılık sigortası bulunmamakta olup, bu halde husumet güvence hesabına yöneltileceği, alınan hesap raporuna göre davacının dava dışı --------- toplam ödediği 293.655,56 TL rücu edebileceği, anlaşıldığından davanın davalı duran şahiner yönünden vaktinden önce açılmış olması sebebiyle reddine, davalı güvence hesabı yönünden kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.