İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/773 K.2025/636

T.C. İstanbul Anadolu 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/773 Esas

KARAR NO:2025/636

DAVA

Menfi Tespit (Araç Satış Bedelinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 21/10/2024

KARAR TARİHİ: 17/09/2025

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Araç Satış Bedelinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili hakkında davalı tarafından ------ sayılı dosya kapsamında ilamsız icra takibi başlatıldığını, takibin kesinleştiğini, anılan takibin başlaması, kesinleştirilmesi ve sonraki süreçlerin tamamının kötü niyetli olduğunu, davalı tarafın müvekkilinin hayatını alt üst eden süreçleri bilerek müvekkilini de icra dosyasına herhangi bir borcu olmamasına rağmen dahil ettiğini, iddia olunan araç satışının müvekkili ile ilgisi bulunmadığını, müvekkilinin bundan 6 ay önce eşi ve çocukları ile son derece güzel bir hayat geçirdiğini, sonrasında eşinin işlerinde sorunlar yaşaması,

buna bağlı olarak eşinin aldığı tehditler, her geçen gün bu tehditlerin boyutunun artması ve en sonunda silahlı şekilde tehdit edilmeleri üzerine ailecek müşterek konutu terk ederek saklanmaya başladıklarını, bir süre sonra bir yol kontrolünde kolluk görevlilerince ------araştırması sonucu bulunduğunu, müvekkilinin bulunduktan sonra eşi ile sadece telefon vasıtası ile görüştüğünü, bir zaman sonra haber alamamaya ve ulaşamamaya başladığını, müvekkilinin tehdit ve aile zorlukları ile mücadele etmeye çalıştığını, müvekkilinin ikamet ettiği konuta gidemediğini, icra takibinin tebligatlarının da bu konuta yapıldığını,

davalı taraf bu durumu bildiğinden hiçbir evrak sunmadan ilamsız şekilde takibi başlattığını, müvekkilinin tehditlerden dolayı konutunda kalamadığını, orada ki durumlardan komşuları ve yakınları aracılığıyla haberdar olduğunu, müvekkilinin yaşadığı tehditlere ilişkin ----- soruşturma numaralı dosya kapsamında hem kendisi hemde çocuklarının tüm kişisel bilgileri hakkında gizlilik kararı aldırılması için talepte bulunduğunu, talep sonrasında ------ Değişik İş dosyası ile hem müvekkili hem de müşterek çocuklar için gizlilik kararı verildiğini,

müvekkili ve çocuklarının zor bir dönemden geçtiğini,tek mal varlığının kendi ailesinden kalan ----- bulunan taşınmaz olduğunu, bu taşınmazda müvekkilinin sadece pay sahibi olduğunu, müvekkilinin halen kayıp olan eşi --------- plakalı aracın satışı sonrasında davalının ücretin kendilerine ödenmediği iddiası kapsamında hiçbir yetkisi bulunmayan ve icra dosyasında borçlu gösterilen şirkette yönetici veya herhangi bir pay sahibi olmamasına rağmen borçtan sorumlu tutulmaya çalışılması karşısında son mal varlığını kaybetme noktasına geldiğini,

müvekkilinin bildiği kadarıyla davalı ile eşi arasında araç satışı noktasında bir ticaret olduğunu ve sonrasında ücretler ödendikten sonra notere gidilerek satış gerçekleştirildiğini, davalı tarafın araç satışına ilişkin bir borçtan bahsederken hiçbir evrakı dosyaya sunmadığını, davalının müvekkili ve eşinin içinde düştüğü zor durumda kötü niyetli olarak icra takibi yaparak müvekkilinden haksız kazanç elde etmeye çalıştığını, müvekkilinin davanın masraflarını karşılayacak maddi durumunun bulunmadığını, adli yardım talebinde bulunduklarını, davalı şahıs ile müvekkili arasında mevcut ve geçerli bir borç ilişkisinin bulunmadığının tespitini,

teminatsız olarak ihtiyati tedbir kararı verilerek icra veznesine girecek paranın davalıya ödenmemesini, icra takibinin iptalini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, dava sebebiyle uğramış oldukları zararların yasa gereği alacağın yüzde yirmisinden az olmamak kaydıyla kötü niyetli davalıdan alınarak müvekkiline verilmesini, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesini talep etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davalı müvekkilinin, davacının eşi olan ---- ve davacının da daha önceden hissedarı olduğu ----- hem davacının hem de davacının eşinin şahsi avukatlığını yapmasından ötürü ve davacının eşi ile yakın ilişkileri olması hasebi ile davalı müvekkiline ait ----plakalı aracın satışı noktasında--- tarihinde davacının eşi ile araç ödemesinin --- tarihinde yapılması koşulu ile ----- üzerinden anlaşmaya vardıklarını, bu anlaşma doğrultusunda davalı müvekkilinin güvene dayalı ve iyi niyetle ---- yevmiye numarası ile davacının eşi ---- davacının eşi ile birlikte çalışan --- vekalet verdiğini,

bu vekaletle birlikte ---- tarihinde araç satışını gerçekleştirerek araç ödemesinin ------ şirketine yapıldığını, müvekkilinin satış sonrası her hangi bir ödeme almadan anlaşma doğrultusunda --------- tarihini iyi niyetli olarak beklediğini, belirlenen tarihte her hangi bir ödemenin yapılmaması üzerine müvekkilinin hem davacıya hem de davacının eşine ulaştığını, ödemenin yapılacağını bizzat beyan etmiş olduklarını, hem davacı hem davacının eşi ile müvekkilinin geçmişe yönelik dostluğu ve avukatlık ilişkisini göz önünde bulundurarak hem davacıya hem de davacının eşine alacağını tahsil etmek amacı ile icra takibi başlatıldığını,

itiraz edilmeyen takibin kesinleştiğini, davacı tarafın davasının görevli mahkemede açılmadığını, menfi tespit davalarının asliye hukuk Mahkemelerinin görev alanına girdiğinden görevli mahkemenin Asliye hukuk Mahkemesi olduğunu belirterek davanın görev yönünden ve esastan reddine, yargılama giderleri ile birlikte ücreti vekaletin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME ve GEREKÇE:Dava, hukuki niteliği itibari ile menfi tespit talebine ilişkindir. Davacı davalı tarafından araç satış bedelinin tahsili amacıyla kendisi hakkında başlatılan ilamsız icra takibi nedeniyle borçlu olmadığının tespitini talep etmektedir.Dilekçeler aşaması tamamlanmakla mahkememizin -----tarihli ön inceleme duruşmalarında dava şartları incelenmiştir.

Davalı cyean mahkemeimizin görevine itiraz ederek davaya bakmaya asliye hukuk mahkemelerinin görevli olduğunu bildirmiştir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4. maddesine göre; bir davanın ticari dava sayılması için uyuşmazlık konusu işin, taraflarının her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olması ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmamasına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu veya diğer kanunlarda o davaya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin bakacağı yönünde düzenleme olmalıdır.

Yine, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira, Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir.

6335 sayılı Kanun'un 2. maddesi ile değişik 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5. maddesi uyarınca, ticari davalar Asliye Ticaret Mahkemelerince görülerek karara bağlanır. Diğer taraftan aynı madde gereğince, Asliye Ticaret Mahkemeleri ile diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki (6762 Sayılı Türk Ticaret Kanunu’ndan ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 6335 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten önceki halinden farklı olarak) iş bölümü ilişkisi değil, görev ilişkisidir.

Göreve ilişkin düzenlemeler, HMK 1. maddesi uyarınca kamu düzenine ilişkin olduğundan, mahkemelerce resen dikkate alınması gerekmektedir. Somut olayda taraflar arasındaki uyuşmazlık araç satış bedelinden kaynaklanmaktadır.

Görev itirazının değerlendirilmesi bakımından davacı ve davalının gerçek kişi tacir kaydı bulunup bulunmadığı, var ise hangi alanda olduğu hususunun ------------, sorulmasına ve yine davacı ve davalı yönünden bağlı oldukları vergi dairelerine müzekkere yazılarak, her ikisinin de vergi mükellefi olup olmadıkları, mükellef iseler beyan ettikleri matrah, tuttukları defter olup olmadığı,

defter tutuyorlar ise hangi tür defter tuttukları, vergi matrahlarına göre ----- tarafından ilan edilen miktarlar itibariyle 1. Sınıf tacir sayılıp sayılmadıkları hususları araştırılmış gelen cevabi yazılarda ---- nezdinde davacı ile davalının gerçek kişi ticari işletme kayıtlarının bulunmadığı belirlenmiş,--- cevaplarından davacı---- potansiyel mükellef kaydı olmadığı, herhangi bir şirkette ortaklığı/yöneticiliği olmadığı, davalı------- serbest meslek kazancı yönünden serbest meslek defteri tuttuğu vergi kaydı olduğu anlaşılmıştır.

Bu durumda davacı ve davalının tacir sıfatının bulunmadığı anlaşılmıştır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4. maddesine göre; bir davanın ticari dava sayılması için taraflarının tacir olması ve uyuşmazlık konusu işin, her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olması ve koşullarının somut olayda gerçekleşmediği ve bu sebeple davanın ticari dava olmadığı,

bunun yanı sıra uyuşmazlığınn Türk Ticaret Kanunu veya diğer kanunlarda Asliye Ticaret Mahkemesi'nde bakacağı yönünde düzenleme de mevcut olmadığı davanın genel mahkeme olan asliye hukuk mahkemesinde görülmesi gerektiği anlaşıldığından HMK114/1-c maddesi uyarınca mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine, dair aşağıdaki karar verilmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİ nedeniyle, Davanın dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE,

2-Dosyanın kararı kesinleştiğinde süresinde, talep halinde görevli ----------NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ'ne gönderilmesine,

3- HMK 20.maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden sonra 2 haftalık süre içerisinde dosyanın gönderilmesi için talepte bulunulmaması halinde davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğine,

4-HMK.'nun 331/2 maddesi uyarınca yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin görevli mahkemece değerlendirilmesine dair,