İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/728 K.2024/755

T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2021/728 Esas

KARAR NO: 2024/755

DAVA

Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (İtirazın İptali)

DAVA TARİHİ: 04/11/2021

Mahkememizde görülmekte olan Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (İtirazın İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirket ile davalı arasında 04.02.2014 tarihli Genel Kredi sözleşmesi yapıldığı, bu sözleşmeye göre "taraflarca kabul edilen şartlar dairesinde 10.000.000,00 USD /yalnız on milyon ABD doları limitli bir TL/Döviz kredisi açılması için anlaşmaya varılmıştır" Bu kapsamda yapılan ihracatlar sonucunda davalıya çekilen ihtar ekinde davalı bankada tutulan tutarın ödenmesi talep edildiği, yapılan yazılı uyarıya rağmen sözleşmenin inkar edilmediği, bir itiraz da vuku bulmadığı,

Sözleşmenin 3. Maddesinde "banka bu krediyi, tamamı ihracat, döviz kazandırıcı hizmet ve faaliyet, yatırım ve uluslararası fuarın finansmanı ile ilgili programlardaki kredi işlemlerinde kullandırır" Müvekkili şirketin ihtar ekinde gönderilen dökümlerden davalı bankada tutulan alacaklarının 132.992,58 Euro ve 78.056,06 USD olduğu anlaşıldığı,

Davalı hakkında alacak kalemlerinin Euro ve Usd cinsinden olması nedeniyle karışıklığa neden olmamak için ----------- İcra Müdür in ----------- esas sayılı takip dosyasından Euro, ----------- esas sayılı takip dosyası ile Usd olarak takip yaptıklarını, ancak davanın dayanağının aynı sözleşme olması ve tarafların da aynı olması nedeniyle işbu davanın ----------E. sayılı dava dosyası ile birleştirilmesi,

---------- İcra Müdürlüğünün ------------ esas sayılı icra takip dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takip tarihi esas alınarak 131.992,56 Euro asıl ve takip tarihine kadar 1.701,08 Euro faiz olmak üzere 133.693,66 Euro alacağın tespiti ile takibin icra takip talebindeki koşullara göre aynen devamına, asıl alacak miktarı üzerinden %20 inkar tazminatının davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretine siline karar verilmesi talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Müvekkili davalı bankanın, hem ---------- ve eki taahhütname hem de ----------- uygulama talimatı hükümleri uyarınca ihracatçının ihracat taahhüdünü yerine getirmemesi riskine karşı, ihracatçıdan teminat alması ve bu teminatı" taahhüt kapatılana/ihracatın gerçekleştirildiği belgelenene kadar" yedinde tutmasının yasal hakkı olduğunu, Kabul anlamına gelmemek üzere, teminat mektuplarının tazmini ve firmanın tüm kredi ve taahhüt risklerinin kapanması sonrasında Müvekkili Banka uhdesinde kalan tutarların hukuken davacı firmaya değil, tazmin ödemesini gerçekleştiren ---------- Bankalara ait olduğu,

dolayısıyla bu tutarların Müvekkili banka tarafından garantör bankalara iade edilmesi gerektiğini, müvekkil banka nezdinde kalan bedellerin garantör bankalara iade edilememesinin temel sebebinin; ilgili bakiyelerin varlık yönetimi firmasına devredilmiş olmasından kaynaklandığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, davacının talep ettiği tutarların teminat mektubu tazmin sonrası bakiyesi olup bu tutarlar üzerinde davacının hak talep etme yetkisi bulunmadığı, Müvekkili bankanın taraf olduğu konusu benzer olan;---------- Esas Sayılı dosyasının bilirkişi raporu ve---------- Esas Sayılı dosyasında verilen kararın emsal niteliğinde olduğu,

haksız ve hukuka aykırı olarak açılan asıl ve birleşen davaların öncelikle usulden reddi ile %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatlarına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yüklenmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.Davalı vekilinin bilirkişi raporuna karşı beyan dilekçesi özetle: müvekkil davalı bankanın, hem ---------- ve eki taahhütname hem de---------- uygulama talimatı hükümleri uyarınca ihracatçının ihracat taahhüdünü yerine getirmemesi riskine karşı, ihracatçıdan teminat alması ve bu teminatı " taahhüt kapatılana/ihracatın gerçekleştirildiği belgelenene kadar" yedinde tutması yasal hakkı olduğunu,

29.04.2024 tarihli bilirkişi raporu davacının taleplerinin haksızlığını ortaya koyduğunu, davacının müvekkil banka nezdinde 17 farklı ihracat kredisi kullandığını, bu kredilerin 16 adedinde cezalı duruma düştüğü ve taahhüt edilen ihracatın gerçekleştirilmediği tespit edildiğini, davacının dava tarihinde müvekkil nezdinde hala açık ihracat taahhüt riski ile kesilmiş taahhüt cezaları bulunduğunu, müvekkil bankanın dava tarihinde davaya konu edilen bedeli iade etmemesi hukuka uygun olduğunu,22.02.2023 tarihli beyan dilekçemizin ekinde sunulan tablo teminat mektubu veren ---------- bankalara yapılan ödemeleri gösterdiğini,

29.04.2024 tarihli raporda da belirtildiği üzere davacının müvekkil bankadan talebi haksız ve hukuka aykırı olduğunu, teminat mektubu tazmininden kalan tutarlar ilgili teminat mektubu bankalarına aittir ve davacının hukuken bu tutarların kendisine iade edilmesi yönünde talep hakkı bulunmadığını beyan ve talep etmiştir.Davacı vekilinin bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde özetle: dosyanın yeniden oluşturulacak heyete yeni bir rapor için teslim edilmesine,

söz konusu heyete yol masrafları dahil gider avansı belirlenerek yerinde inceleme yetkisi verilmesini, yeni heyetten objektif ve hukuka uygun şahsi kanaat ve değerlendirmeler içermeyen yeni bir rapor alınmasını, Asıl dava yönünden ------------ İcra Müdürlüğünün ----------- esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takip tarihi esas alınarak 78.056,06 Usd asıl ve takip tarihine kadar 1.257,45 Usd faiz olmak üzere 79.313,51 Usd alacağın tespiti ile takibin icra takip talebindeki koşullara göre aynen devamına,

asıl alacak miktarı üzerinden %20 inkar tazminatının davalıdan tahsili ile müvekkile ödenmesini birleşen dava yönünden ise ----------- İcra Müdürlüğünün ----------- esas sayılı icra takip dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takip tarihi esas alınarak 131.992,56 Euro asıl ve takip tarihine kadar 1.701,08 Euro faiz olmak üzere 133.693,66 Euro alacağın tespiti ile takibin icra takip talebindeki koşullara göre aynen devamını asıl alacak miktarı üzerinden %20 inkar tazminatının davalıdan tahsilini,

yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davalıdan tahsiline karar verilmesi talep ve dava etmiştir.Birleşen dosyada Davacı vekili 04/11/2021 tevzi tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı arasında 04.02.2014 tarihli Genel Kredi sözleşmesi yapıldığını, sözleşmeye göre "taraflarca kabul edilen şartlar dairesinde 10.000.000,00 USD limitli bir TL/Döviz kredisi açılması için anlaşmaya varıldığını, yapılan ihraçaatlar sonucunda davalıya çektikleri -----------Noterliğinin 16 Kasım 2020 tarih ve---------- yevmiye nolu ihtarnamesi ile bankada tutulan tutarın ödenmesinin talep edildiğini,

davalı tarafından yapılan yazılı uyarıya rağmen sözleşme inkar edilmediğini, itirazda bulunulmadığını, ihtar ekinde gönderilen dökümlerden de anlaşılacağı üzere davalı bankada tutulan alacaklarının 132.992,58 Euro ve 78.056,06 USD olduğunun anlaşıldığını, davalı tarafın hesap dökümüne bir itirazının bulunmadığını, davalının ödememe nedeninin yasal dayanağının söz konusu olmadığını, davalı hakkında alacak kalemlerinin EURO ve USD cinsinden olması nedeniyle karışıklığa neden olmamak amacıyla ---------- İcra Müdürlüğünün ----------- Esas sayılı takip dosyasından EURO, 2021/8516 esas sayılı takip dosyası ile USD olarak takip yaptıklarını,

davanın dayanağı aynı sözleşme olması ve tarafların da aynı olması nedeniyle iş bu davalarının ------------ Esas sayılı dava dosyası ile birleştirilmesinin HMK'ya uygun olacağını, yapılan icra takiplerine karşı davalı tarafından aynı içerikli itirazları ile "...

Alacaklı görünen tarafa herhangi bir borcu yoktur." şeklinde itiraz edildiğini, yasa gereği itirazları ile bağlı olduğunu, sözleşmeye, takibe konu edilen ihtarımıza karşı ve içeriğine bir itirazlarının söz konusu olmadığını, davalı ile anlaşma olasılığı arabulucu kurumunda arandığını, ancak ---------- dosyası ile bir sonuca varılamadığını, bu nedenle bu davayı açtıklarını davalının sözleşmeyi bilen, kendisine çekilen ihtar ile kayıtlarını kontrol etmesi halinde alacağımızı görmesi gereken bilgi ve kaynaklara sahip olduğunu,

borcun inkar bilerek ve kasten kötüniyetle yapıldığından dolayı %20 den az olmamak üzere takip asıl alacakları üzerinden inkar tazminatının itiraz tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile müvekkile ödenmesine karar verilmesi gerektiğini, davacının 11.04.2018 tarihli mail bildirisi ile alacak miktarlarımızı açık olarak yazdığının görüldüğünü, yapılacak bilirkişi incelemesinde banka kayıtları incelendiğinde ve şirket kayıtlarımıza bakıldığında sözleşmeye göre ihraçaat işlemlerin yapıldığının anlaşılacağını, davalı bankada 132.992,58 Euro ve 78.056,06 Dolar alacaklı olduğumuzu açık olarak görüleceğini,

davalı banka tarafından 11.04.2018 tarihinde iletilen mail bilgisinde ekte tablosu sunulan bilgilerin aynısı olduğunu, banka tarafından tutulan miktarın kendileri tarafından mail olarak atıldığını, bütün bu gerçeklere rağmen borcunu inkar eden bir bankadan söz ettiklerini, belirterek iş bu dava dosyasının ---------- Esas sayılı dava dosyası ile irtibatlı olması, tarafları ve sözleşme dayanağının aynı olması nedeniyle tensiple birlikte birleştirilmesine,

yargılama sonunda ----------- İcra Müdürlüğünün---------- esas sayılı icra takip dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takip tarihi esas alınarak 131.992,56 Euro asıl ve takip tarihine kadar 1.701,08 Euro faiz olmak üzere 133.693,66 Euro alacağın tespiti ile takibin icra takip talebindeki koşullara göre aynen devamına , asıl alacak miktarı üzerinden %20 inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Tüm dosya kapsamı değerlendirildiğinde: Asıl ve birleşen davanın, taraflar arasında akdedilen Genel Kredi Sözleşmesi nedeniyle davalı aleyhine başlatılan icra takiplerine itirazın iptali davasıdır.Türk Medeni Kanununun 6. maddesine göre, kanunda aksine hüküm yoksa herkes iddiasını ispat etmekle yükümlüdür. HMK’nın 190. maddesine göre de, İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir.

İspatın hangi delillerle yapılacağı HMK’da ayrıntılı şekilde düzenlenmiştir. Tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi sonucunda.

Davalı banka ile davacı şirket arasında 23.09.2013 tarihli ------------ nolu 10.000.000 Euro limitli, 03.02.2014 tarihli ----------- nolu 1.000.000 USD limitli, 04.02.2014 tarihli ---------- nolu 10.000.000 USD limitli kredi açılması için genel kredi sözleşmesi imzalandığı sabit olmakla, sözleşmelere uygun ihracat işlemleri yapılıp yapılmadığı, davacının asıl ve birleşen davada davalı bankadan alacağı bulunup bulunmadığı varsa miktarlarının uyuşmazlık konusu olduğu anlaşılmaktadır.Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları resen belirlenerek,

kanıtlar toplanmış, banka kayıtları üzerinde ve bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle sonuçlandırılmıştırSomut olayda ilâmsız icra takipleri başlatıldığı ancak, davacı firmanın davalı banka nezdinde dava tarihi itibariyle 4.658,32 USD ile 10.887,86 EUR bakiyesi bulunduğu ve bu bakiyenin davacının ihracat taahhüdü ile kullanmış olduğu kredilerin kapatılmayan ihracat taahhütleri nedeniyle maruz kalacağı cezaların (vergi ve harçlar) tahsili için ihtiyaten, haklı sebeple davalı banka nezdinde tutulduğu, bu nedenle başlatılan icra takiplerinin yerinde olmadığı,

davalı firmanın davacı banka nezdinde kullanmış olduğu üç farklı kredinin geri ödemelerinin tahsilatları yapılmadığından bu kredilere ilişkin alınan teminat mektuplarının varlık yönetim finansman şirketine devredilmesinin bankacılıkta haklı ve geçerli bir uygulama olduğu anlaşılmaktadır.

Davalı banka ile davacı ----------Ş. arasında 23.09.2013 tarih ve ------------ sayılı 10.000.000,00 EUR limitli Genel Kredi Sözleşmesi imzalanmış olduğu, ayrıca ihracat taahhütnamesi imzalandığı, davalı banka kayıtlarının yerinde incelenmesi neticesinde davacının farklı banka aracılığıyla davalı nezdinde 21-23.06.2017 tarihlerinde 17 farklı 7.726.000-EUR ve 2.214.000-USD meblağlı ihracat kredisi kullandığı, 17adet ihracat kredisinde cezalı duruma düştüğü ve taahhüt edilen ihracatın gerçekleştirilmediği, 17 adet kredinin 14 adet krediye ait teminat mektubunun tazmin bankasına iade edildiği,

3 farklı krediye ait teminat mektubunun kredilerin ödenmemesi ve varlık yönetim finansmanı firmasına devredilmesi sebebiyle tazmin bankasına iade edilemediği, taahhüt edilen ihracatın gerçekleştirilmemesi sebebiyle toplam 54.075,74-EUR ve 41.886,84-USD ceza tahsilatı gerçekleştirildiği, 68.028,98-EUR ve 31.510,90-USD bedelin tazmin bankasına iade edildiği ve davalıda kalmadığı, davacının ihracat taahhüt açığı nedeniyle, kambiyo mercilerince tahakkuk ettirilip davalıya yansıtılan bir müeyyide (geri çağrılan vergi ve harçlar) bakiye borcu nedeniyle 17 adet krediden doğan ihracat taahhüdünün kapatılmadığı,

ilgili kambiyo mercilerince her an bahse konu kredilerden doğan ihracat taahhüdü müeyyide bedellerinin (geri çağrılan vergi ve harçlar) davalı bankadan talep edilebileceği gözönüne alındığında, davalı bankanın tedbir konulan 17 adet teminat mektubunu dava tarihi itibariyle iade etmemekte haklı olduğu anlaşılmaktadır.Mahkememizce yukarıdaki değerlendirmeler doğrultusunda dosya üzerinde bilirkişi incelemeleri yaptırılmış, mahkememizce raporlar olaya uygun ve kanaat verici bulunmuş,

tüm bu açıklamalar ışığında ve sunulan hükme elverişli rapor doğrultusunda açılan asıl ve birleşen davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulması cihetine gidilmiştir. Yukarıda açıklanan sebeplerle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.