İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/398 K.2025/538

T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/398 Esas

KARAR NO : 2025/538

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 06/06/2023

KARAR TARİHİ : 03/07/2025

DAVA

Davacı vekili mahkememize sunduğu 06/06/2023 tevzi tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle.

28.09.2022 Tarihinde saat 16: 00’da davalı tarafından sigortalanan ve İsa Geçer kontrolündeki “--------” plakalı aracın davacı ---------- idaresindeki “---------” --------- Plakalı aracına çarparak kazaya sebebiyet verdiğini, ------- --------Sk mevkiinde trafik kazası meydana geldiğini ve bu kaza neticesinde müvekkilinin aracı hasara uğradığını, 28.09.2022 tarihli ıslak imzalı Trafik Kazası Tespit Tutanağında sürücüler beyanlarda bulunduğunu, karşı sigortalı araç sinyal vermeden sağdan şerit ihlali yapıp müvekkilinin önüne kırdığını, kazaya sebebiyet verdiğini ve müvekkilinin aracına ağır hasar verdiğini,

karşı taraf sürücü beyanında önüne kırdığını açıkça belirtildiğini, müvekkilinin ---------- ikamet ediyor olması ve --------- geçirdiği sürede araçsız kalmak istememesi nedeniyle aracının tamirini -------- yaptırmaya karar verdiğini ve -------- döndüğünde 06/10//2022 tarihinde ---------- adında ekspertiz firmasına başvurarak aracın hasar tespitini yaptırdığını, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik davalı sigorta firması tarafından yapılan ön ödeme düşüldükten sonra kalan 1000 Avro karşılığı 23.000 TL hasar tamir bedelinin ve 5.000 TL değer kaybının,

şimdilik toplam 28000 TL davalı sigorta firmasından alınarak tarafına verilmesine karar verilmesini, Türk Ticaret Kanununun 1427 ve devam maddeleri uyarınca davalı sigorta firmasına hasar bildirimi yapıldıktan sonra 45 gün içerisinde hasarın tam olarak karşılanmamış olması durumunda temerrüte düşmüş sayılacakları düzenlenmiş olduğunu 31/10/2022 tarihinden itibaren davalı sigorta firması bakımından talep ettiği tazminat kalemlerine ticari avans faizi uygulanmasına karar verilmesini, tüm dava ve yargılama giderleri ile avukatlık ücretlerinin de davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili 17/07/2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle.

Belirsiz alacak davası açmada başvuranın hukuki yararı bulunmadığını, davacının hasara ilişkin talepleri karşılandığından işbu davanın reddi gerektiğini, davacı tarafından her ne kadar bakiye hasar bedelinin talebi için huzurdaki dava ikame edilmişse de araç onarım bedelinin kendileri tarafından daha yüksek bedelle karşılandığına herhangi bir belge ya da ödeme dekontu sunulmadığını, rizikonun gerçekleşmesi halinde söz konusu durumun ne şekilde cereyan ettiği, sebeplerinin ve sonuçlarının neler olduğu,

boyutlarının ne derece olduğu hususları, belirlenecek ve ödenecek sigorta tazminatı konusunda oldukça önem arz ettiğini, nitekim yasal düzenlemelerle de bu durumun altı çizildiğini, somut olayda muhatabı; kanun, genel şart ve poliçe özel şartları düzenlemeleri gereği riziko ve hasarı ihbar edip gerekli bilgi ve belgeleri sigorta şirketine iletmesi ve zorunlu haller dışında, rizikonun gerçekleştiği yer veya şeylerde bir değişiklik yapmaması gerekirken, tam aksi yönde davranması yükümlülüklerin kasten ihlali niteliğinde olduğunu,

başvuran meydana geldiğini ileri sürdüğü hasarı tarafına ihbarda bulunmadan --------- berlin eyaletinde bir ekspere hesaplattığını ve onarımı gerçekleştirdiğini, dolayısıyla müvekkili şirketin gerçek zararı tespit edebilme imkânı ortadan kaldırıldığını, hasar gören parçanın onarımının mümkün olup olmadığının, mümkün ise onarılması, değil ise eşdeğeri parça ile değiştirilmesi,

bu da mümkün değilse ancak yenisi ile değiştirilmesi durumlarının değerlendirilerek hasar miktarının tespiti gerektiğini, müvekkili şirketin kdv’den sorumlu tutulması mümkün olmadığını, her halükârda müvekkili sigorta şirketi ancak zms sigortası genel şartları b.2. maddesinde öngörülen şekilde belirlenecek gerçek zarar miktarından sorumlu tutulabileceğini, araçta meydana gelen hasar ve tamir bedeli poliçe genel şartlarına göre tespit edilmesi gerektiğini, müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğu poliçe limiti ile sınırlı olduğunun yargılamanın her aşamasında dikkate alınmasını talep ettiğini,

davaya cevap verilebilmesi için HMK md. 121 gereği delillerin tarafımıza tebliğini, başvuranın belirsiz alacak davası açmakta hukuki menfaati olmadığından davanın usulden reddini, başvuranın hasar bedeline ilişkin zararı müvekkili sigorta şirketince karşılandığını fazlaya ilişkin haksız taleplerin reddini, itirazları baki kalmak kaydıyla hasar ve değer kaybı bedellerinin genel şartlara göre hesaplanmasını, yapılacak yargılamada, sınırlı sorumluluk ilkesi, gerçek zararın giderilmesi ilkesi, zenginleşme yasağı ilkesi, kusur oranında sorumluluk ilkesinin her durumda gözetilmesini,

müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğuna gidilmesi halinde memleket parası üzerinden hüküm kurulmasını, her halde kusur oranlarının tespit edilebilmesi için konusunda uzman bilirkişi aracılığıyla inceleme yaptırılmasını, yargılamanın her aşamasında poliçe teminat limitinin dikkate alınmasını, KDV’ye ilişkin taleplerin reddini, faize ilişkin ve fazlaya ilişkin taleplerin reddini, her halükarda müvekkil şirketin yargılama masrafları ve vekalet ücretinden sorumlu tutulmamasını talep etmiştir.

DELİLLER

-------- Noterler Birliği'nin 16/08/2023 tarihli müzekkere cevabı, --------- 26/10/2023 tarihli müzekkere cevabı, --------- 19/04/2024 tarihli müzekkere cevabı, --------- Başkanlığı'nın 02/01/2024 tarihli --------- Karar sayılı raporu, --------- Başkanlığı'nın 02/01/2024 tarihli --------- Karar sayılı raporunda özetle; "1.Durumun kabulü halinde; A) Davacı sürücü ------- kusursuz olduğu, B) Sürücü --------- %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, 2.Durumun kabulü halinde; A) Davacı sürücü --------- %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, B) Sürücü ---------- kusursuz olduğu, kanaatini bildirir müşterek rapordur. " sonuç ve kanaatine varıldığı görülmüştür.

------- Makine Mühendislerinden oluşan bilirkişi heyeti tarafından tanzim edilen 27/06/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "--------- plakalı aracın sürücüsü --------- %80 oranında kusurlu olduğu, --------- plakalı aracın davacı sürücüsü ----------%20 oranında kusurlu olduğu, Dava konusu aracın onarımının ---------- yapılması halinde hasar tutarının KDV dahil 38.575,18 TL; davalı tarafın bunun kusur oranına isabet eden 30.860,14 TL kısmından sorumlu ve davacı bakiye alacağının 2.149,30 TL olduğu, Dava konusu aracın onarımının ---------- yapılması halinde hasar tutarının KDV dahil 138.400,26 TL;

davalı tarafın bunun kusur oranına isabet eden 110.720,21 TL kısmından sorumlu ve davacı bakiye alacağının 82.009,37 TL olduğu, Değer kaybının bulunmadığı" sonuç ve kanaatine varıldığı görülmüştür.

-Davacı vekili 08/07/2024 harç tarihli ıslah dilekçesinde özetle; "Islah talebinin kabulü ile fazlaya ilişkin hakları ve ek dava hakkı saklı kalmak kaydıyla poliçe limiti ve ödeme miktarı da gözetilerek toplam talep miktarının 71.289,16 TL'ye yükseltilmesine, toplam 71.289,16 TL hasar bedeli tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile davalı taraftan alınarak müvekkiline ödenmesine karar verilmesine, tüm yargılama giderleri ile avukatlık ücretlerinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini" talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; trafik kazası neticesinde yabancı plakalı araçta meydana gelen hasara dayanarak açılmış maddi tazminat isteğine ilişkindir.

Dosyada yer alan belgeler ve ruhsatın incelenmesi neticesinde --------- plaka sayılı aracın dava dışı ---------- adına hususi olarak kayıtlı olduğu ve kaza tarihinde davalı sigorta şirketine ZMMS poliçesi ile sigortalı olduğu, --------- plakalı aracın ---------- yazı cevabı ile davacı adına kayıtlı olduğu,

şahıs ülkesinin --------- olduğu ve 13/08/2022-09/09/2022 tarihleri arasında ---------- giriş çıkış kaydının bulunduğu,29/08/2022 kaza tarihi itibariyle --------- bulunduğu ve davanın sigorta sözleşmesine dayanması nedeniyle Mahkememizin görevli olduğu anlaşılmıştır.2918 sayılı KTK'nın 85. maddesinde, bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibinin,

doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı belirtilmiştir.2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. madde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur" hükmünü içermektedir.

Davacının değer kaybı zararına ilişkin talebinin değerlendirilmesinde tazminat kapsamının ne olduğu konusunda TBK'daki genel hükümlerde bir açıklık yoktur.

Bu konuda, Yargıtay'ın müstakar hale gelmiş içtihatları bulunmakta olup, yüksek yargı kararlarında değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki fark olarak tanımlanmakta ve araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra 2. el satış değerinin tespiti ve arasındaki farkın göz önüne alınması gerektiği yerleşik hale gelmiştir.

Nitekim, -------- sayılı kanun yararına bozma ilamında da, değer kaybının, işaret edilen bu esaslar dahilinde yapılacak inceleme ile belirlenmesi gerektiği yönünde içtihatta bulunulmuştur.Bu sebeplerle; hasar bedelinin ve değer kaybının objektif değer kaybı esasına göre belirlenmesi gerektiği değerlendirilmiş ve dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiştir

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde.

Davacıya ait yabancı plakalı aracın, geçici olarak ---------- bulunduğu sırada 29/08/2022 günlü trafik kazasında hasarlandığı, davadışı -------- ait dava dışı --------- sevk ve idaresindeki ---------- plaka sayılı aracın davacıya ait yabancı plakalı araca şerit değiştirdiği esnada çarptığı, kaza tarihinden 1 ay 8 gün, aracın ülkeden çıkışından 27 gün sonra davacıya ait aracın ---------- götürülmesinden sonra hasar tespitinin de ---------- faaliyet gösteren bir firma aracılığı ile yaptırıldığı ve bu tespite dayanılarak görülmekte olan davanın açıldığı,

bu trafik kazasına ilişkin alınan ---------- Dairesi'nin raporunda hüküm kurmaya elverişsiz şekilde seçenekli bir hesaplama yapılması üzerine dosyanın kusur ve hasar tespiti için dosyanın--------- Makine Mühendislerinden oluşan üç kişilik heyete tevdi edildiği ve dosya kapsamındaki krokiler ve kaza mahallinde ışıklı kavşağın olmaması hususu nazara alınarak hazırlanan hüküm kurmaya elverişli heyet raporunda kazanın oluşumunda --------- plaka sayılı araç sürücüsü -------- %80 oranında,

davacının ise %20 oranında kusurlu olduğu ve davacının aracının hasar değerinin 82.009,37 TL olduğu ve herhangi bir değer kaybının bulunmadığı hususunun belirlendiği anlaşılmaktadır. Hasar gören yabancı plakalı aracın ülkemizde tamir ettirilme zorunluluğu olmadığından, aracın hasarlı hali ile yurt dışına çıkarılarak onarımının kayıtlı olduğu ülkede yaptırılması halinde, oluşan zarar bedeli o ülke koşullarına göre belirlenmelidir.

Uğranılan zararın yabancı para cinsinden talep edilmesine de yasal herhangi bir engel mevcut değildir. Yani yabancı para cinsinden oluşan bir zarar yabancı para alacağı olarak dava edilebilir ve ödeme günündeki kura göre işlem görebilir.

Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere göre davacıya ait aracın yabancı plakalı olduğu, davacının geçici olarak geldiği ------- meydana gelen trafik kazasında aracının hasarlanması nedeniyle kayıtlı olduğu ülkede ekspertiz incelemesi yapıldığı ve yapılan inceleme sırasında düzenlenen raporda aracın hasarlı halinin tespit edildiği,

ekspertiz inceleme neticesinde düzenlenen raporda aracın hasarlı haline ait fotoğrafların yer aldığı görülmektedir.Dosya kapsamında tanzim edilen bilirkişi raporunda onarımın ---------- yapılmasına göre hesaplanan bölümde düzenlenen eksper raporu ile kaza ve hasar kalemlerinin uyumlu ve ---------şartlarında kadr-i matuf olduğu, buna göre kaza tarihine göre 7.604,41 Euro karşılığı 138.400,26 TL (7.604,41 x 18,2) toplam hasarın bulunduğu, kusur oranları dikkate alındığında davalı sigorta şirketinin bu hasarın 110.720,21 TL'lik kısmından sorumlu olduğu,

davalı sigorta şirketinin yapmış olduğu 28.710,84 TL düşüldüğünde bakiye zararın 82.009,37 TL olduğu hesaplanmış ve hasarlanan parçaların sadece basit montaj ifade eden tampon ve far değişimi olması nedeniyle değer kaybının oluşmadığı hususları belirtilmiştir.

Dosyada mevcut araç hasar fotoğrafları, ---------- yaptırılan ekspertiz incelemesi ve hüküm kurmaya ve denetime elverişli 27/06/2024 tarihli bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde, davacının uğradığı gerçek zarar boyutunun ne olduğunun duraksama oluşmayacak şekilde belirlenebildiğinden tespit edilen tamir bedelinin davacının yaşadığı ülke rayiçlerinde olduğu, hasarın kazayla uyumlu bulunduğu görülmüş olup, davacının 08/07/2024 tarihli ıslah dilekçesinde davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğu 100.000,00 TL'lik teminatından daha evvel yaptığı 28.710,84 TL düşülerek 71.289,16 TL'yi talep ettiği de nazara alınarak;

denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporundaki belirleme ve değerlendirmeler hükme esas alınarak davanın kısmen kabulü ile; dava konusu 71.289,16 TL hasar bedelinin dosya kapsamında temerrüte ilişkin belgenin yer almaması nedeniyle kısmi ödeme tarihi temerrüt tarihi kabul edilerek davacı vekilinin 03/072025 tarihli celsedeki beyanı da gözetilerek 01/12/2022 tarihinden itibaren davalıya sigortalı aracın hususi olarak tescilli olması nedeniyle işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ----------Ş 'den (kaza tarihindeki poliçe limitiyle sınırlı olarak) alınarak davacıya verilmesine,

davacının 5.000,00 TL değer kaybı talebinin reddine karar verilerek aşağıda yazılı şekilde hüküm kurulmuştur.