İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/771 K.2024/762

T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/771 Esas

KARAR NO: 2024/762

DAVA

Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 02/11/2023

KARAR TARİHİ: 26/09/2024

DAVA

Davacı vekili Mahkememize sunduğu 02/11/2023 havale tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle; müvekkil ..., firmalara Sosyal medya danışmanlığı hizmeti verdiğini ve bugüne kadar birçok firmaya bu hizmeti verdiğini, müvekkilin, 28 Ocak 2023 tarihinde de davalı ---------- firmasıyla sosyal meyda danışmanlığı hizmeti konusunda anlaşarak bu hizmeti görmeye başladığını, bu ilişkinin çok detaylı ve tam bağımlı bir hizmet olarak değil, basit ve minimal bir hizmet olarak aylık 5.000 TL ücret karşılığında davalıya verilen sosyal medya danışmanlığı hizmeti olduğunu,

ticari ilişki ve hizmetin niteliğinin belirlenmesi için müvekkil tarafından bir şablon sözleşme de hazırlandığını ve davalıya mail olarak gönderildiğini, davalı firmanın müvekkile bir icra takibinde bulunduğunu, bu icra takibinde 125.000 tl asıl alacak ve müvekkile Şubat ayı ve Mart ayı için ödenen 5.000'er TL ile birlikte 135.000 asıl alacak ve masrafalrıyla beraber 180.000 TL civarında bir ilamsız takipte bulunduğunu, icra takibinde hiçbir açıklama yapılmadan yalnızca 125.000 TL bir zarara uğradıkları ve hizmet süresi boyunca ödenen aylık meblağlar talep edildiğini,

müvekkil aleyhine başlatılan haksız ve mesnedsiz --------- İcra Dairesi ----------- E. İlamsız takip dosyasının müvekkil itiraz edemeden kesinleşmesi ile cebri icra tehditi altında müvekkilden tahsili nedeniyle ödenen meblağın tamamının dava tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacı müvekkile istirdatına karar verilmesini, dava masraflarının ve ücreti vekaletin de davalıdan alınıp davacıya verilmesine hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili Mahkememize sunduğu 11/12/2023 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle: taraflar arasındaki sözleşmenin hizmet başlıklı bölümünün 3. Maddesinde "Reklamın zamanına, bütçesine ve tanıtılacak ürünlere --------- karar verir." şeklinde bir hüküm konulduğunu, bu ibareye rağmen sunulan mesaj kayıtlarında müvekkil şirketin reklam bütçesini davacıya bildirmişken ve bu şekilde konuşulmuşken sonrasında davacının bütçenin çok çok üstünde masraflar talep etmeye başladığını, davacıya sözleşmedeki işlerin hiçbirinin yapılmadığı söylendiğinde müvekkil şirketten masraf, gider adı altında para istemeye devam ettiğini,

tüm bu sebeple müvekkil şirket sözleşmeden dönerek zararlarının tazmini yoluna gittiğini, sözleşmeden dönerek mezkur icra takibini başlatmak zorunda kaldıklarını, tüm bu açıklamalar ışığında müvekkilin zararına karşılık başlatmış olduğu icra takibinin de haklılığının tespiti yapılarak işbu davanın reddedilmesi gerektiğini, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

--------- İcra Müdürlüğü'nün ----------- Esas sayılı dosyası UYAP üzerinden incelenmiştir. Ticaret Sicil Müdürlüğü'nden davacının tacir kaydı olup olmadığı sorulmuş ve gelen yazı cevabı dosya arasına alınmıştır. Esnaf Odası'na müzekkere yazılarak davacının esnaf odası kaydı olup olmadığı sorulmuş ve gelen yazı cevabı dosya arasına alınmıştır.

Vergi dairesinden davacının vergi kaydı bulunup bulunmadığı, var ise defter tutma zorunluluğu bulunup bulunmadığı, var ise bilanço esasına göre mi, işletme esasına göre mi defter tuttuğu, işletme esasına göre defter tutuyor ise gelirinin VUK 177'deki sınırları aşıp aşmadığı hususları sorulmuş ve gelen yazı cevabı dosya arasına alınmıştır.

Ticaret Sicil Müdürlüğü'nden davalının son tescil bilgilerinin mahkememize bildirilmesi istenilmiş ve gelen yazı cevabı dosya arasına alınmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE KANAAT

HMK’nın 115/1. maddesi uyarınca dava şartlarının bulunup bulunmadığı davanın her aşamasında resen araştırılır.

HMK’nın 114/1-c maddesi uyarınca Mahkemenin görevli olması dava şartı olarak düzenlenmiştir.6102 Sayılı TTK’nın 4. maddesine göre, bir davanın ticari dava sayılması için uyuşmazlık konusu işin taraflarının her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olması ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmamasına bakılmaksızın TTK veya diğer kanunlarda o davaya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin bakacağı yönünde düzenleme bulunması gerekir.Aynı Yasa'nın 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması,

davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Ticari davadan söz edebilmek için, uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması gerekir.

Öte yandan 6102 sayılı TTK hükümlerine göre; ticari işletme, esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı hedef tutan, faaliyetlerin devamlı ve bağımsız şekilde yürütüldüğü işletmedir (TTK 11/1). Ticari işletme ile esnaf işletmesi arasındaki sınır, ----------- çıkarılacak kararnamede gösterilir (TTK 11/2). Bir ticari işletmeyi, kısmen de olsa kendi adına işleten gerçek kişiye tacir denir (TTK 12/1).İster gezici olsun ister bir dükkânda veya bir sokağın belirli yerlerinde sabit bulunsun, ekonomik faaliyeti sermayesinden fazla bedenî çalışmasına dayanan ve geliri 11. maddenin ikinci fıkrası uyarınca çıkarılacak kararnamede gösterilen sınırı aşmayan ve sanat veya ticaretle uğraşan kişi esnaftır (TTK 15/1).

Somut olayda, taraflar arasındaki uyuşmazlık hizmet sözleşmesi alacağından kaynaklanmakta olup TTK’da düzenlenmediğinden, ancak taraflardan her ikisinin de tacir olması halinde, davanın nispi ticari dava olduğu kabul edilecek Asliye Ticaret Mahkemesi görevli olacaktır. İşbu davada, davacının tacir sıfatını haiz olup olmadığının tesbiti gerekmektedir.

Mahkemece bu konuda Ticaret Sicil Müdürlüğü'nden davacının tacir kaydı olup olmadığı sorulmuş ve gelen yazı cevabında davacının ticari işletme kaydı bulunamamıştır. Esnaf Odası'na müzekkere yazılarak davacının esnaf odası kaydı olup olmadığı sorulmuş ve gelen yazı cevabında davacının esnaf kaydına rastlanmadığı bildirilmiştir.

Vergi dairesinden davacının vergi kaydı bulunup bulunmadığı, var ise defter tutma zorunluluğu bulunup bulunmadığı, var ise bilanço esasına göre mi, işletme esasına göre mi defter tuttuğu, işletme esasına göre defter tutuyor ise gelirinin VUK 177'deki sınırları aşıp aşmadığı hususları sorulmuş ve gelen yazı cevabında herhangi ibr mükellefiyetine rastlanılmadığı bildirilmiştir. Mahkememizin görevsizliğine, bu nedenle 6100 sayılı HMK'nın 115/2.

Maddesi uyarınca dava şartı noksanlığından davanın usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.