İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/758 K.2025/559

T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/758 Esas

KARAR NO : 2025/559

DAVA

Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))

DAVA TARİHİ : 21/09/2024

KARAR TARİHİ : 09/07/2025

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; çeklerin kaybolduğu, ya da çalındığını, kimin elinde olduğu bilinmediğini, iş bu zayi nedeniyle mağdur olmamak için çalınan çeklere ilişkin ödeme yasağı konulmasını talep ettiklerini, aynı zamanda müvekkilinin mağduriyetinin önlenmesi, zararının daha da fazlalaşmaması için zayi olan çeklerin kullanılmaya kalkışılması halinde El Koyma Kararı verilerek ilgili bankaya ödemeden men talimatı yazılmasını talep ettiklerini, eldeki bilgi ve belgelerimizin 6100 sy HMK 390.

Md.'de düzenlenen Yaklaşık ispat olgusunu sağlayacak nitelikte sayılmasını akabinde talepte haklı olduğumuzun tespit edilerek İhtiyati tedbir talebimizin kabul edilerek mezkur çeklere ödeme yasağı konulmasını ve ilgili bankaya müzekkere yazılmasını talep ettiklerini, çeklerin bankadan tahsil edilmesini engellemek ve müvekkilinin zarar görmemesi için tedbir amaçlı olarak ödeme yasağı konulmasını da içeren çekin iptali için davanın açılması zorunluluğu hasıl oluşturduğunu, davanın kabulü ile,

öncelikle TTK 651/2 maddesine göre hukuki Menfaate sahip yetkili hamil olan müvekkiline ait ve fotokopilerini, dava dilekçesi listesini sunduğu çeklerin ödenmesini önlemek için ivedilikle ödeme yasağı konulmasına ve dava sonunda söz konusu çeklerin iptaline karar verilmesini talep dava etmiştir. Talebin Hukuki Niteliği. Zayi nedeniyle kambiyo senedinin iptali, talebidir. Talebin Hukuki Sebebi.

6102 sayılı TTK’nın 759/1. maddesindeki “Poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir.” ve TTK’nın 764/1. maddesindeki "Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir." şeklindeki düzenlemelerdir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE KANAAT

Talep; zayi nedeniyle kambiyo senetlerinin iptaline ilişkindir. 6102 sayılı TTK.nun 818/1-s maddesi uyarınca poliçenin iptali hakkındaki 757 ilâ 763 üncü maddelerle 764 üncü maddenin birinci fıkrası çek ve bono (senet) hakkında da uygulanır. TTK.nun 757 vd. maddeleri uyarınca; iradesi dışında çek veya bono elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın çeki veya senedi ödemekten menedilmesini isteyebilir.

Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin (keşide tarihinin) gelmesi üzerine çek veya senet bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir. İradesi dışında çek veya senet elinden çıkan kişi, çeki veya senedi eline geçiren kişiyi bilmiyorsa, asliye ticaret mahkemesinden çekin veya senedin iptaline karar verilmesi isteyebilir.

İptal isteminde bulunan kişi, çek veya senet elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve bir suretini ibraz etmek veya esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.

Mahkeme, dilekçe sahibinin, çek veya senet elinde iken zıyaa uğradığına dair verdiği açıklamaları inandırıcı bulursa, verilecek ilanla, çeki veya senedi eline geçireni, çeki veya senedi belirli bir süre içinde getirmeye davet ve aksi takdirde çekin veya senedin iptaline karar vereceğini ihtar eder. Çekin veya senedin getirilmesine ilişkin ilan, 35 inci maddede yazılı gazete ile üç defa yapılır.

Elden çıkan çek veya senet, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir. Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; iş bu davanın çek iptali davası olması nedeni ile verilecek iptal kararının ilgilinin borçluluğunu saptamayacağı ve kesin hüküm teşkil etmeyeceği, borçlunun iptal kararına karşı iptal kararı alan kişinin hak sahibi olmadığını öne sürebileceği , davacının mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delili sunmasının yeterli olduğu,

aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanmasının zayi nedeni ile çek ve bono iptali hükümlerinin uygulanmasının imkansız hale getireceği, kaldı ki dava sırasında yapılan ilamlar sonucunda hak sahiplerinin ortaya çıkabileceği ve kendilerine karşı istirdat davası açılabileceği, ayrıca hak sahipleri tarafından hasımlı olarak açılacak bir dava ile çek/senet iptali kararı ile iptal edilebileceği ; talebe konu olayda TTK.nun 762.

Maddesi uyarınca ----------- yapılan 3 ayrı ilan ve verilen 3 aylık süreye rağmen uyuşmazlık konusu kambiyo senetlerinin mahkemeye sunulmaması nedeniyle zayi edilen çeklerin iptaline karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.