İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/465 K.2021/180

Davacı tarafından açılan Zayi Belgesi Verilmesi davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.

İDDİA VE TALEP

Davacı kooperatif yetkilileri dava dilekçesinde özetle; kooperatiflerinin yönetsel faaliyetlerinin yürütüldüğü ... sokaktaki bürosunun çatısındaki kiremitlerin şiddetli rüzgarla uçtuğunu, büroya yağmur suyunun girdiğini, bazı evraklarla genel kurul tutanak ve müzakere defterinin de ıslandığını kullanılamaz hale geldiğini, kooperatiflerinin ticari işlemlerinin yapılmasından noter tasdikinde bu defterlerin istendiğini belirterek, okunmaz hale gelen genel kurul tutanak ve müzakere defteri için zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVA

Dava, TTK 82/7. maddesi gereğince hasımsız açılan zayi belgesi istemine ilişkindir.

DELİLLER

-İzmir CBS'nin 10/12/2020 tarihli yazısı, -Seferihisar CBS'nin 25/12/2020 tarihli yazısı, -Seferihisar Mal Müdürlüğünün 29/12/2020 tarihli yazısı, -İzmir İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün 08/12/2020 tarihli yazısı,

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Davacı Kooperatif, meydana gelen rüzgar ve yağmur sonrasında, kooperatife ait işyerini yağmur suyunun bastığını, genel kurul tutanak ve müzakere defterinin ıslandığı ve kullanılamaz hale geldiğini belirterek genel kurul tutanak ve müzakere defteri hakkında zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

6102 Sayılı TTK'nın 82/7. maddesinde; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.” şeklinde düzenleme bulunmaktadır.

1163 sayılı Kooperatif Kanunun 98. maddesinde ise "Bu kanunda aksine açıklama olmayan hususlarda TTK'da A.Ş.lere ait hükümlerin uygulanacağı" ifade edilmiştir. Genel kurul tutanak ve müzakere defteri TTK 82. maddesi bağlamında tutulması ve tasdik edilmesi zorunlu defterlerdendir. Belirli sürelerde saklanması da kanuni zorunluluktur.

TTK 82/7. maddesi uyarınca bu defter ve belgelerin yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi doğal afetlerle veya hırsızlık gibi eylemlerle ziyaa uğraması halinde zayi belgesi verileceği düzenlemiştir. TTK'nın 82/7. maddesinde, zayi belgesi verilmesini gerektirecek zayi olma durumları sınırlı olarak sayılmamış ise de tacirin zayi belgesi isteyebilmesi için, defterlerin zayi olmasında kusur ve sorumluluğunun bulunmaması, tedbirli bir tacir gibi davranmasına rağmen zayi olayına engel olamamış durumda olması gerekir. Ayrıca, ziya durumunun tacirin iradesi dışında meydana gelmesi zorunludur.

Somut olayda, dava dilekçesi ekinde sunulan 1 ve 2 nolu fotoğraflar incelendiğinde davacıya ait defter ve kayıtların ahşap tavana yakın olacak şekilde herhangi bir muhafaza tedbiri alınmaksızın dolap üstlerine yerleştirildiği, bunun neticesinde de söz konusu genel kurul tutanak ve müzakere defterinin çatıdan akan yağmur suları ile zarar gördüğü, davacı tarafın, basiretli bir tacir gibi davranmadığı, zararın oluşmasına sebebiyet verdiği,

zayi kararı verilebilmesi için tacirin basiretli davranması ve meydana gelen zararın tacirden kaynaklanmaması gerektiği, bu nedenle basiretli davranmayan davacının zayi talebinde bulunamayacağı, ayrıca davacı kooperatif yetkililerinin dava dilekçesi ile 17/02/2021 tarihli duruşmadaki beyanlarına göre davaya konu defterin tamamen yok olmadığı sadece ıslandığı ve kullanılamaz hale geldiği, bu nedenle tamamen zayi olmayan deftere ilişkin zayi talebinde bulunamayacağı anlaşılmakla TTK 82/7.maddesi gereğince yerinde görülmeyen davanın reddine karar verme gereği doğmuştur.

E-İMZA

Hakim ...

E-İMZA