İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/921 K.2025/727

Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Tazminat davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Taraflar arasında 06/04/2022 tarihinde sabit birim fiyatlı kaba inşaat sözleşmesi yapıldığını, tam metni ekte sunulu sözleşmenin konusu Tapuda İzmir ili, Bornova ilçesi,...

Mahallesi, ...ulunan ...mazın adresinde...proje alanında aşağıda anılı sözleşme konusu işler yapılması olduğu, sözleşme hükümleri icrası esnasında taraflar arasında kararlaştırılan süre içinde davalının işi bitirememesi üzerine taraflar eksik iş ve imalatların tespiti ile protokol uyarı işlerin yapılması ve tamamlanması konulu ekte sunulu 22/02/2023 tarihli bir protokol yaptıklarını, bir ay ek süre tanıdıklarını, ancak bu protokol uyarı tarafların mutabık kaldığı imalatlar tespit tarihine kadar tamamlanmadığını,

karşı yan ile müvekkil arasında devam eden görüşmelerden sonuç alınamaması ve müvekkilin inşaatının yarıda kalması üzerine durum tespiti için İzmir... Sulh hukuk mahkemesine başvurulduğunu, .... D.iş sayılı dosyası ile sözleşme uyarı karşı yanın yüklendiği işlerde yer alan eksikler ve bu eksiklerin tamamlanması için gerekli işlem ve sürenin 04/07/2023 tarihli bilirkişi raporu ile tespit edildiğini, tespit sürecinin ardından tarafımızdan Bornova...

Noterliğinin 17/07/2023 tarih ve... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davalı yana eksikliklerinin İzmir ... Sulh hukuk mahkemesi.... D.iş sayılı dosyası tespit ettirildiği imalat ve eksik işleri nedeni ile sözleşmenin haklı sebeplerle fesh edildiği bildirilmiş buna karşılık davalı yan ise İzmir...

Noterliğinin 21/07/2023 tarih ve... yevmiye numaralı cevabi ihtarnamesi ile özetle sözleşme konusu imalatların ifa imkansızlığı nedeni ile gerçekleştirilemediği ve müvekkil firma nezdinde malzemeleri bulunduğunu bu yüzden alacakları olduklarını beyan ettikleri, İhtarname içeriği incelendiğinde tespite konu imalatlarda eksiklik olduğunun ikrarı mahiyetinde bir beyan olduğu görüldüğü,

süreç itibari ile taraflar arasında davalı tarafından edimleri yerine getirilmeyen bir sözleşme olduğu tarafların kabulü dahilinde olup işbu sözleşme itibari ile müvekkil firmanın zararları mevcut olduğunu beyan ederek davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı tarafça cevap dilekçesi sunulmamıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, taraflar arasında imzalanan eser sözleşmesine dayalı tazminat istemine ilişkindir.

Yüksek İnşaat Mühendisi ..., Mimar ... Gayrimenkul Değerleme Uzmanı... ve SMMM...ın 29/05/2024 tarihli bilirkişi heyet kök raporunda. Taraflar arasında 06/04/2022 tarihinde sabit birim fiyatlı kaba inşaat sözleşmesi yapıldığı, işin bedeli olarak 3.100.000,00 TL artı KDV, işin süresi olarak, işe başlama tarihinden itibaren 120 gündür.

İşyeri teslim tutanağı imzalandığı tarih, işe başlama tarihidir olarak belirtildiği, ayrıca ek işler için taraflar arasında 22.02.2023 tarihli 500.000,00 TL (KDV Dahil) Bedelli ek protokol düzenlendiği, davacı şirket tarafından işler tamamlanmadığı için Bornova...Noterliği tarafından 17.07.2023 tarih ve...sayılı fesih ihtarı gönderildiği, taraflar arasında kaba inşaat işleri için imza altı alınmış olan sözleşmede taahhüt edilmiş olan işlerin tamamlanmadığı, şantiyenin bu sebeple dava tarihine kadar çalışamadığı, bu işlerin tamamlanmamış olmasından dolayı ince işlere geçilemediği,

sözleşme kapsamında yapılması gereken beton, demir ve kalıp imalatın takriben 15.315,12 m2 olduğu, 12.813,86 m2 kısmın tamamlandığı, 2501,26 m2 kısmın ise tamamlanmadığı, yapılan imalatın seviyesinin %83,7 olduğu, yapılmayan imalatın seviyesinin ise dava tarihine kadar %16,3 olduğu, sözleşme kapsamında yapılması gereken duvar imalatın takriben 9442,76 m2 olduğu, 6991,65 m2 kısmın tamamlandığı, 2451,10 m2 kısmın ise tamamlanmadığı, yapılan imalatın seviyesinin %74,00 olduğu, yapılmayan imalatın seviyesinin ise dava tarihine kadar %26,00 olduğu, toplam seviyenin ise %80 mertebesinde olduğu,

sözleşmede yer alan cezai şartların ve fesih şartlarının oluştuğu, yapılan imalat bedelinin sözleşme tarihi itibariyle 2.818.983,05 TL mertebesinde olacağı, eksik imalat bedelinin ise 704.745,76 TL mertebesinde olacağı, dava tarihin olan 13.11.2023 tarihine güncellendiğinde tamamlanan imalat bedelinin 4.915.699,24 TL olacağı, eksik imalat bedelinin ise 1.228.924,81 TL olacağı, kalan çirozların kesilmesi, atıl durumda katlarda bırakılmış olan malzemelerin boşaltılması ve nakliyesinin sağlanması,

İSG montajının sağlanması ve kat temizliklerinin yapılması için gerekli olan yevmiye sayısı ise takriben 150 olarak hesap edildiğini, eksik işlerin tamamlanma süresinin takriben 40 gün olacağı, sözleşme 06.04.2022 tarihli olup 120 gün ilk sözleşme gereği iş bitim tarihi 04.08.2022 olduğu, taraflar arasında 22.02.2023 tarihli ek sözleşme yapıldığını, sonrasında 17.07.2023 tarihli fesih ihtarı çekilmiş olup 04.08.2022 tarihinden 17.07.2023 tarihine kadar 347 gün gecikme bulunduğunu, günlük gecikme cezasının sözleşme kapsamında sözleşme bedelinin “Binde 3” olduğu,

iş bitim tarihi olan 04.08.2022 tarihinden fesih ihbar tarihine kadar 347 gün gecikme olduğu, bu bedel sözleşmenin 12. Maddesinde geçen “gecikme cezası sözleşme bedelinin %10'u ile sınırlıdır'' maddesi gereğince ilk sözleşme bedeli olan 3.100.000,00 x 0,10 - 310.000,00 TL gecikme cezası kesilmesi gerektiği tespit edilmiştir.

Yüksek İnşaat Mühendisi ... Yüksel, Mima..., Gayrimenkul Değerleme Uzmanı... ve SMMM ...'ın 31/08/2024 tarihli bilirkişi heyet ek raporunda; 29/05/2024 tarihli bilirkişi heyet kök raporundan farklı olarak, 17.07.2023 tarihine kadar meydana gelen gecikme için Günlük gecikme cezasının sözleşme kapsamında sözleşme bedelinin "Binde 3” olduğu, gecikme cezası bedeli 116 gün x (3.100.000,00TL * 500.000,00 TL ) x 3/1000 - 1.252.800,00 TL olduğu, ancak 12. Maddesinde geçen “gecikme cezası sözleşme bedelinin %10'u ile sınırlıdır, sözleşmenin 12. maddesi gereğince ilk sözleşme bedeli olan 3.100.000,00 x 0,10 * 310.000,00 TL gecikme cezası kesilmesi gerektiği, ek bedelin dahil edilmesi durumunda gecikme cezası bedeli 360.000,00 TL olarak hesaplanmıştır.

SMMM...'ın 26/05/2025 tarihli bilirkişi ek raporunda; Davacı firma ile dava dış... Yapı Ltd. Şti. ile ilgili olarak 2022 yılına ait söz konusu yılda davacı ile dava dışı firma arasında ticari bir kayıt olmadığı, 2023 yılında, davacının dava dışı firmaya toplamda 1.053.418,29 TL ödeme yaptığı, muavin dökümde (*) ile işaretli olan ödemelere ait davacı firma tarafından bilirkişiye tevsik edici belge ibraz edilmediği ve söz konusu 3 adet ödeme işlemi toplamının 320.371,29 TL olduğu, dava dışı firmanın davacıya 2 adet fatura ile toplamda 513.693,23 TL fatura düzenlediği, dava tarihi itibariyle dava dışı firmanın cari hesap bakiyesinin 539.725,06 TL borç bakiyesi verdiği tespit edilmiştir.

Tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde, davacı ile davalı arasında eser sözleşmesi niteliğinde İzmir İli Bornova İlçes...mahallesinde bulunan taşınmazın kaba inşaat işlerinin yapımı ile ilgili bir sözleşme bulunduğu tespit edilmiştir.

Davalının sözleşmeden doğan edimlerini yerine getirip getirmediği, edimlerini yerine getirmedi ise edimin tamamının mı yahut kısmi olarak mı ifa edilip edilmediği ile ilgili taşınmazda inşaat mühendisi ve mimar bilirkişi eşliğinde keşif yapılmıştır.

Dosya içerisinde bulunan belgeler, tespit raporu ve mahallinde taşınmazın bilirkişiler tarafından yerinde incelenmesi neticesinde, sözleşme gereği davalı tarafça yapılması gereken beton, demir ve kalıp imalatının %83,7 lik bir kısmının yapılmış olduğu, %16,3 lük kısmının ise yapılmadığı, duvar imalatı ile ilgili davalının %74 lük bir edim ifasında bulundğuu, %26 oranında edimini ifa etmediği, genel olarak davalı tarafın kaba inşaat işlerinin yapımına ilişkin ediminin %80 ini ifa ettiği, %20 lik kısmı ise ifa etmediği tespit edilmiştir.

Ayrıca işin süresinin işe başlama tarihinden itibaren 120 gün olduğu, bilirkişiler tarafından 347 günlük bir gecikmenin meydana geldiğinin tespiti yapılmıştır. Ayrıca iş sağlığı ve güvenliği montajları ve kat temizliklerinin yapılması için 150 günlük bir sürenin gerektiği, eksik işlerin tamamlanma süresinin ise 40 gün olacağının tespit edildiği görülmüştür.

İnşaat mühendisi ve mimar bilirkişi tarafından hazırlanan raporun bu haliyle davalı tarafın edimini ifa edip etmediği noktasında teknik bilgiler içerdiği ve hükme esas alınabileceği anlaşılmıştır.

Sözleşme kapsamında davacı tarafça, davalının yapmadığı iddia edilen eksik işlerin bedelinin mahkememizden dava yoluyla istendiği anlaşıldığından, tarafların ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi için taraflara ticari defterlerinin bulunduğu yerin adreslerini bildirmeleri istenmiş, mahkemece çıkartılan tebligata yalnızca davacı tarafça cevap verilmiş bu doğrultuda davacı tarafın ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Davacı tarafın ticari defter ve kayıtları incelenmesi neticesinde ticari defterlerinin açılış ve kapanış onaylarının gereken yasal şartları haiz olduğu tespit edilmiştir.

Davacı 2022 yılı ticari defter ve kayıtlarında yapılan inceleme neticesinde, davacı tarafın toplamda davalı tarafa 3.467.480,92 TL lik bir ödeme yaptığı, bu ödemelerin 216.984.46 TL sinin mükerrer kayıt olduğu, 2.940.551,00 TL tutarlı davacı tarafça davalıya yapılan ödemelerine ilişkin davacı taraf ticari defter ve kayıtlarında tevsik edici belgenin bulunmadığı, ayrıca davalı tarafça davacıya gönderilen faturalarla ilgili fatura bilgileri ticari defterde kayıtlı olmasına rağmen, 3.201.423,86 tutarlı faturalara dair yine tevsik edici belgelerin bulunmadığı,

bu haliyle 3.157.535,46 TL lik davacı ödemelerine dair defter kayıtlarının usulüne uygun tutulmadığı, dayanak belgelerinin bulunmadığı 2022 yılı kayıtlarında tespit edilmiştir.

2023 yılı ticari defterlerinde ise 650.000 TL tutarlı ödemelere ilişkin davacı ticari defter ve kayıtlarında tevsik edici belge bulunmadığı, yine 500.320,00 TL lik davalı tarafça düzenlenen faturaların bilgilerinin yer aldığı ancak bu faturalara ilişkin tevsik edici belgenin ticari defter ve kayıtlarında bulunmadığı, davacı tarafça toplam 464.034,46 TL tutarlı çek ödemelerinin tevsik edici belgeleri ile birlikte usulüne uygun bir şekilde ticari defter ve kayıtlarda yer aldığı, ayrıca 200.000 TL tutarlı ödeme yönünden de usulüne uygun tevsik edici belgelerin yer aldığı,

bu haliyle toplamda davacı tarafça yapılan ödemelerin, teknik bilirkişiler tarafından raporda tespiti yapılan, davalı tarafın ifa ettiği edime ilişkin karşılık gelen miktarı karşılamadığı anlaşılmıştır.

Hal böyle olunca, davacı tarafça bedel ödemeye ilişkin edimin davalının ifa ettiği edime karşılık gelen kısımların teslimi de yapılmış olması karşısında ifa edilmediği, davacının ifa edilen edime karşılık gelen kısım açısından davalıya borçlu olduğu, hem eksik imalat bedeline karşılık gelen kısım yönünden hemde ifa edilip teslim edilen kısım yönünden ödeme yaptığını ispat edemediği anlaşılmıştır.

Dosya içerisinde ve davacı iddialarında dava dışı...a Yapı İnşaat Şirketine yapılan ödemelerin, davalı tarafça ifa edilmeyen edime karşılık dava dışı şirketin inşaatı tamamlaması sebebiyle yapıldığı iddia edilmiş ise de, davacı ile davalı arasında kaba inşaat işlerini yapımı ile alakalı sözleşme bulunduğu, dava dışı şirkete yapılan ödemelere ilişkin defter kayıtları ve dekontlar incelendiğinde, ince işler malzeme bedeli açıklaması adı altında ödemelerin yapıldığı, davalının ifa etmediği kısıma dair dava dışı şirkete kaba inşaatın tamamlattırıldığının davacı tarafça ispat edilemediği anlaşılmıştır.

Sözleşmede davalı tarafın gecikmeye mahal verdiği, bu hususunda bilirkişi raporları ile sabit olduğu, gecikmenin 347 gün sürmesi ve sözleşmedeki gecikme cezasının sözleşme bedelinin %10 u ile sınırlı olması hususu bir arada değerlendirildiğinde, davacı tarafın gecikme cezasına ilişkin isteminin kabulüne, eksik imalat bedeli yönünden isteminin yukarıdaki açıklananlar doğrultusunda ispat edilememiş olması sebebiyle reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip... ¸e-imzalıdır Hakim... · ¸e-imzalıdır