İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/717 K.2025/397

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

20.03.2024 tarihinde meydana gelen trafik kazasında davalı tarafından sigortalısı ... plaka sayılı aracın müvekkili ...dına kayıtlı olduğunu,...plakalı aracın karşı tarafın tam kusurlu olması neticesinde gerçekleşen kaza neticesinde müvekkiline ait aracın kusur oranının %0 olduğu, sigortalı aracın sürücüsünün ise kusur oranın %100 olduğunu neticesinde, aracımızda değer kaybının meydana geldiğini ,kaza tespit tutanağından görüldüğü üzere kazaya davalı tarafın sigortalısı olan...

T.C:...rücüsü ... T.C.... sevk ve idaresinde tam kusurlu eylemi ile sebep olduğunu, her ne kadar müvekkilinin aracında meydana gelen hasarın onarılmak suretiyle giderilmiş ise de aracın tam manasıyla eski haline iade olmadığını, araçta parça değişimlerinin olduğunu ve ayrıca boyandığını,

faturadan da anlaşılacağı üzere 55.738,12 TL yedek parça ,ayrıca onarılan yerler 32.300-TL işçilik ücret ile ortaya çıktığını belirterek davamızın kabulü ile ... plakalı araçta fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100.00-TL araç değer kaybının sigorta yönünden dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan müştereken ve müteselsilen tahsiline ,yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davalı sigorta şirketi üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, ilgili kazaya karışan,...plakalı aracın müvekkili ...

Sigorta A.Ş. tarafından 02.01.2025 tarihlerini kapsayan... numaralı Karayolları Mali Sorumluluk Sigortası ile sigortalandığını, müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğunun iş bu sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında poliçe limitleri ile sınırlı olduğunu, ancak davacı tarafından EKSİST sisteminden atanmış bir eksper tarafından alınmış rapor sunulmadığını iş bu sebeple davanın usulden reddine karar verilmesinin gerektiğini, müvekkili şirket tarafından reel piyasa şartlarına göre 21.000,00 TL değer kaybının davacı tarafa ödendiğini ve müvekkili şirketinin sorumluğunun erdiğini,

davacı tarafın aracında meydana gelen hasarın onarımı için müvekkili şirket tarafından 88,038,12-TL hasar onarım bedelinin ibraz edilen vekaletname uyarınca Av....a ödendiğini, iş bu sebeple teminat limitlerini dikkate alınmasının gerektiğini belirterek 01.04.2020 Tarihinde yürürlüğe giren Genel Şartlarda yapılan değişikliğe göre EKSİST sisteminden eksper ataması yapılmadan, yapılan başvurunun EKSİK EVRAK sayılması sebebi ile davanın usulden reddine,

tarafımızca aracın REEL PİYASA şartlarına göre hesaplanan değer kaybı tutarı ödenmiş olduğundan ve davacı vekilinin bakiye değer kaybı talebine ilişkin dayanağı bulunmadığından ilgili davanın reddine, aksi halde reel piyasa şartlarına göre hesaplama yapılması halinde aracın kaza tarihindeki rayiç değeri, gerçek hasar tutarı ve kazadan önceki hali de dikkate alınarak hesaplama yapılmasına, genel Şartlara göre hesaplama yapılması halinde, 04.12.2021 tarihinde ve 31679 sayılı resmi gazate’de yayımlanan “karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarında değişiklik yapılmasına dair genel şartlar” uygulanmasına,

değer kaybı yönünden bilirkişi İncelemesi yapılması halinde dosyanın.

04.12.2021 tarihinde yürürlüğe giren karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk (trafik) sigortası genel şartları uyarınca değer kaybının tespiti için konusunda uzman ve ehil bilirkişiler kanalı ile incelenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin dava aleyhimize sonuçlansa dahi dava açılmasına sebebiyet vermemiş olmamanız nedeniyle karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, trafik kazasından kaynaklanan değer kaybı tazminatı istemine ilişkindir. Davacı 20/03/2024 tarihli trafik kazasında... plakalı aracın işleteni olup, davalı ... plakalı aracın zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesini düzenleyendir. KTK' nın 97. Maddesi gereği başvuru şartı incelendiğinde; davacı tarafından davalı sigorta şirketine başvuruda bulunulduğu, hasar dosyasının açıldığı ve davalı sigorta şirketi tarafından 21.000,00 TL değer kaybı, 88.038,12 TL hasar ödemesinin yapıldığı (dava tarihinden önce) görülmüştür. Davalının sorumluluğu değerlendirildiğinde;

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1.maddesine göre “işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”.

Kaza tarihi itibari ile yürürlükte olan Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A.3 maddesinde de “sigortacı poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde genel şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta teminat limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür." şeklinde sigorta şirketin sorumluluğunun kapsamı ifade edilmiştir.

Bu düzenlemelerden anlaşılacağı üzere Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası motorlu bir aracın kara yolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.

Kazaya karışan... plakalı araç 02.01.2024-2025 tarihleri arasında zorunlu mali sorumluluk trafik sigortası ile davalıya sigortalıdır. Kaza 20/03/2024 tarihinde meydana gelmiş olup, risk periyodu içerisinde olduğundan davacının talep ettiği değer kaybı bedelinden dava dışı araç sürücüsünün kusuru oranında sigorta şirketi sorumlu olacaktır (Yargıtay HGK'nun 15.6.2011 tarih ve 2011/17-142 E. - 2011/411 K., 17. HD'sinin 20/05/2013 tarih ve 2012/8984 E. - 2013/7276 K. ).

TBK' nın 50. maddesi uyarınca davacı zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Bu sebeple davacı bilirkişi deliline dayanmış olup mahkememizce bilirkişiden davacının maliki olduğu aracın tramer kaydı da celp edilerek kusur, değer kaybı ve ikame araç bedelinin belirlenmesi için rapor aldırılmıştır.

Bilirkişiler tarafından düzenlenen 15/01/2025 tarihli raporun sonuç kısmına göre,

Kusur yönünden;

"*Davalı... sigorta A.Ş. nezdinde 02.01.2024/2025 tarihleri arasında... sayılı ZMMS (Trafik) poliçesiyle sigortalı... plakalı 2015 model ...Transporter marka kamyoneti sürücüsü...8 sayılı KTK'nın diğer sürücü kusurlarından 84/H-84/L hükümlerini ihlal ettiği,

*Davacı ...na ait nizami park halindeki... plakalı 2014 model...marka kamyonetin kazanın oluşumuna katkı sağlayacak etkenliği olmadığı,

*Davalıya sigortalı araç sürücüsü tarafından plakası ve sürücüsü belirtilmemiş olan aracın, olay mahalli eş değer kollu dört yönlü kavşağa sağ koldan gelmesi nedeniyle geçiş önceliğine haiz olduğundan Trafik kurallarına aykırı davranış faktörü olmadığı,

*Başkaca kazanın oluşumuna katkı sağlayacak etken kişi, kurum, kuruluş ve dış etmenler olmadığı,

Değer Kaybı yönünden;

*... plaka sayılı aracın 2.el satışı esnasında değer kaybı bedelinin 35.000,00 TL olabileceği ANCAK davalı ZMMS sigorta şirketinin 24.07.2024 tarihinde davacı tarafa 21.000,00 TL değer kaybı ödemesi yapması nedeniyle, ödenen bu miktar düşülmesi durumunda bakiye değer kaybı farkının 14.000,00 TL olabileceği görüş, kanaat ve tespitine varıldığı," şeklinde rapor sundukları görülmüştür.

Bilirkişi tarafından değer kaybına ilişkin hesaplama; trafik kazası sebebiyle davacının malik olduğu araçta oluşan değer kaybının aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları ile önceki hasarları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki farka göre değerlendirme yapıldığından itiraz mahkememizce kabul edilmemiştir.

Kaldı ki 6704 sayılı yasayla değişik 2918 sayılı KTK nun 90.maddesinde yer alan zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu kanun ve bu kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabi olan hükümlerinden tarafı olmadığı zmms sözleşmesindeki şartların davacı açısından bağlayıcı olmaması ve Anayasa Mahkemesi'nin nin 09/10/2020 tarihli resmi gazetede yayınlanan 17/07/2020 tarihli ve 2019/40 esas 2019/40 sayılı kararına göre 6704 Sayılı Kanunun 3.maddesiyle değiştirilen 90. maddesinin birinci cümlesinde yeralan “ve bu kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda” ibaresinin ve ikinci cümlesinde

yeralan “ve genel şartlarda ’’ ibaresinin iptal edilmiş olması sebebiyle uygulanmayacağından hükme esas alınmıştır.

Mahkememize sunulan bilirkişi raporu, açıkça itiraza uğramayan ve sürücülerin imzalarını taşıyan kaza tespit tutanağı ile uyumlu olduğundan kusura ilişkin değerlendirme hükme esas alınmıştır

Davacı vekili ıslah dilekçesi ile davalı sigorta şirketine karşı açmış olduğu değer kaybı davasında harca esas değeri 100.00-TL açtığını, bilirkişi raporu kapsamında 35.000,00-TL olarak belirlenmiş değer kaybını davalı sigorta şirketi tarafından taraflarına 21.000,00-TL ödeme yapılmasında ötürü alacak bakiye tutarının 14.000-TL olarak tespit edildiğini, bu sebeple fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 100,00-TL olan değer kaybını 13.900.00-TL artırarak 14.000,00-TL ücretin dava tarihi olan 22/08/2024 tarihinden işleyecek en yüksek mevduat faizi oranında işleyecek faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir.

Tüm bu nedenler ile. 20/03/2024 tarihli trafik kazasında ...plakalı aracın sigorta şirketi dava dışı araç sürücüsünün kusuru oranında sorumlu olacağından, dava dışı araç sürücüsünün tam kusurlu olduğu ve davacının maliki olduğu araçta mahkememizce aldırılan bilirkişi raporuna göre 35.000,00 TL değer kaybının bulunduğu, dava tarihinden önce davalı sigorta şirketi tarafından değer kaybına ilişkin 21.000,00 TL ödemenin yapıldığı,

yapılan ödemenin mahsubu sonucu davacının karşılan bakiye zararı yönünden ıslah dilekçesi de nazara alınarak davanın kabulüne, kabul edilen maddi tazminat kalemine davalı sigorta şirketi başvuru tarihinden itibaren 8 iş günü sonunda temerrüte düşecek ise de, dava ve ıslah dilekçesi ile faiz başlangıç tarihi dava tarihi olarak talep edildiğinden talep ile bağlı kalınması gerekmiş ve dava dilekçesinde açıkça talep edilen yasal faize hükmedilmiştir.

Arabuluculuk ücreti yönünden;

6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin birinci fıkrasında. "İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine ilişkin aşağıdaki hükümler uygulanır." hükmü yer almaktadır.

Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrasında ise özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmayacağı düzenlemesi yer almaktadır. Kanunun bu özel düzenlemesi karşısında dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanma yeri bulamaz.

(Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2021/23273 Esas, 2022/901 Karar, sayılı ilamı aynı doğrultudadır.)

Eldeki davada, dava öncesi davalı sigorta şirketine başvuru şartının yerine getirilmiş olması karşısında ayrıca zorunlu arabuluculuğa başvurulması gerekmediği halde davacı yanca arabuluculuğa başvurulmuş olmasından dolayı ortaya çıkan ücretin davacı tarafça karşılanması gerekmektir (İzmir BAM 20. H.D. 2024/762 Esas, 2024/687 Karar, Yargıtay 4. H.D. 09/09/2024 tarih, 2022/2615 Esas 2024/7426 Karar ).

HÜKÜM

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın KABULÜ ile;

-14.000,00 TL değer kaybı tazminatının davalı sigorta şirketinden (bakiye kalan 90.961,88 TL poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) talep ile bağlı kalınarak 22/04/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte alınarak davacıya verilmesine,

2-Alınması gereken 956,34 TL karar ve ilam harcının yatan 664,98 TL peşin harç ve tamamlama harcından mahsubu ile eksik kalan 291,36 TL' nin davalıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına,

3-Yargılama sırasında davacı tarafından yatırılan ve harcanan 664,98 TL peşin harç, 427,60 TL başvurma harcı, 36,00 TL posta ve diğer giderler ile 7.000,00 TL bilirkişi masrafı olmak üzere toplam 8.128,58 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 14.000,00 TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

5-6325 sayılı HUAK uyarınca, suçüstü ödeneğinden karşılanan 3.600,00 TL arabuluculuk giderinin davacıdan alınarak Hazine' ye irat kaydına,

6-Yargılama sonucunda ve re’sen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse re’sen yapılacak gider de mahsup edilmek ve 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatırana iadesine,

Dair, davacı vekili vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 22/04/2025

Katip ... E imza¸

Hakim ... eimza

TASHİH ŞERHİ

Hükümdeki yazı ve hesap hataları ile diğer benzeri açık hatalar, mahkemece resen veya taraflardan birinin talebi üzerine düzeltilebilir. Hüküm tebliğ edilmişse hâkim, tarafları dinlemeden hatayı düzeltemez. Davet üzerine taraflar gelmezse, dosya üzerinde inceleme yapılarak karar verilebilir. Tashih kararı verildiği takdirde, düzeltilen hususlarla ilgili karar, mahkemede bulunan nüshalar ile verilmiş olan suretlerin altına veya bunlara eklenecek ayrı bir kâğıda yazılır, imzalanır ve mühürlenir (HMK 304. M.) dosya kapsamı incelendiğinde; "Davanın KABULÜ ile;

-14.000,00 TL değer kaybı tazminatının davalı sigorta şirketinden (bakiye kalan 90.961,88 TL poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) talep ile bağlı kalınarak 22/04/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte alınarak davacıya verilmesine," şeklinde hükmün kurulduğu, ıslah dilekçesinde faiz başlangıç tarihinin dava tarihi olarak (22/08/2024) talep edildiği, mahkememizce de açıkça talep ile bağlı kalınarak denmiş olmasına karşılık faiz başlangıç tarihinin sehven 22/04/2024 olarak hükme yazıldığı görülmekle hükmün resen tashihi yoluna gidilmiştir.

Katip... eimza Hakim ... · E imza