İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/259 K.2025/67

Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili 20. Asliye Hukuk Mahkemesi'ne sunduğu asıl dava dilekçesi ile özetle; taraflar arasında tanzim olunan Satın Alma Sözleşmesi doğrultusunda davalının adresindeki ...Cafe isimli işletmede sözleşme süresi boyunca sözleşme konusu ürünleri tüketici taleplerini karşılayacak miktarda düzenli ve sürekli olarak satın almayı, satmayı, bulundurmayı...

Aş.'nin yazılı izni olmaksızın işyerini devretmemeyi, kapatmamayı, işbu sözleşme hükümlerinden herhangi birisini ihlat ettiği takdirde müvekkili şirketten aldığı 47.908,00 TL katkıyı iade etmekle birlikte Satın Alma Sözleşmesinde düzenlenen 47.908,00 TL cezai şartı ...

Aş.ne ödemeyi kabul ve taahhüt ettiğini, müvekkili şirketin sözleşmeden kaynaklanan tüm yükümlülükleri eksiksiz olarak yerine getirmesine rağmen davalının sözleşme konusu ürünleri işletmede bulundurmadığını, satışını yapmadığını ve diğer suretlerle sözleşme hükümlerini ihlal ettiğinin İskenderun 1. SHM.nin 2021/39 D. İş sayılı dosyası ile tespit edildiğini, davalı hakkında İzmir ... İcra Müdürlüğünün ...

E. Dosyasıyla icra takibine geçildiğini, dosyanın kesinleştiğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 47.908,00 TL cezai şartın dava tarihinden itibaren tahakkuk edecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili mahkememize sunduğu asıl davaya cevap dilekçesinde.

Davacı tarafından açılmış olan ve İskenderun 1.Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2021/39 D.İş sayılı dosyası nezdinde görülmekte olan davada alınan 08.11.2021 tarihli bilirkişi raporunun fahiş hatalı olduğunu, alınan bilirkişi raporuna itiraz edildiğini, söz konusu itiraz ve dava dosyası incelendiğinde, davalı müvekkilinin sözleşmeyi ihlal etmediği ve iddia edilen ceza-i şartın oluşmadığını, açılan davanın haksız ve kötü niyetli olduğunun anlaşılacağını, davacının, müvekkili aleyhine, aslen hak kazanmış olmadığı sözde alacağı için kötü niyetle 10/01/2022 tarihinde icra takibi başlattığını, haksız ve dayanaksız olarak tanzim olunan ödeme emrine,

icraya konan senet her ne kadar teminat senedi olsa da senedin teminat senedi olduğu ayrıca bir sözleşme ile açıkça düzenlendiği halde senedin kendisinden anlaşılamadığı için bono niteliği taşıdığı ve itiraz ile icra takibinin durdurulamadığı düşüncesiyle itiraz edemediklerini, bu sebeple müvekkilinin dosya borcunu haciz tehdidi altında ödediğini, davalının davacı müvekkilinden sözde alacağını bu yolla tahsil ettiğini, avacı yukarıda bahsedilen 47.908,00 TL tutarındaki teminat senedini İzmir ...İcra Müdürlüğü’ nün 2022/298 sayılı dosyası ile icraya koyduğunu ve haksız şekilde müvekkilinden tahsil ettiğini,

davacının tekrar dava açmak suretiyle tahsil etmiş olduğu alacağı mükerrer şekilde tahsil etme yoluna giderek işbu haksız davayı açtığını, müvekkilinin işletmesinde davalı'nın mamüllerini kullanmak adına 16.04.2019 tarihinde satın alma sözleşmesi imzaladığını ve bu sözleşmenin 9.Maddesinde müvekkili tarafından davalı alacaklıya verilen teminat bonosunun ceza-i şartı tahsil için verildiğinin ifade edildiğini, daha sonra bu bonoyu müvekkilinden tahsil ettiğini, dolayısıyla müvekkilinin ceza-i şartı gerekli kılacak bir sözleşme ihlalinin olduğunu kabul anlamında olmamakla birlikte,

müvekkilinin zaten söz konusu bononun tahsili ile ceza-i şartı ödediğini belirterek, açılmış olan haksız davanın reddine, her türlü yargılama harç ve masrafları ile ücret-i vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen davacı vekili birleşen dava dilekçesinde; davalı alacaklının, davacı aleyhine, aslen hak kazanmış olmadığı sözde alacağı için kötü niyetle 10/01/2022 tarihinde icra takibi başlattığını, taraflarınca haksız ve dayanaksız olarak tanzim olunan ödeme emrine, icraya konan senet her ne kadar teminat senedi olsa da senedin teminat senedi olduğu ayrıca bir sözleşme ile açıkça düzenlendiği halde senedin kendisinden anlaşılamadığı için bono niteliği taşıdığı ve itiraz ile icra takibinin durdurulamadığı düşüncesiyle itiraz yapılamadığını, bu sebeple davacının dosya borcunu haciz tehdidi altında ödediğini, davalının,

davacı müvekkilden sözde alacağını bu yolla tahsil ettiğini belirterek davacı...'ın davalı alacaklıya borçlu bulunmadığının tespitine, İzmir ...İcra Müdürlüğü’nün...

E. Sayılı dosyasına konu takibin bu şekilde iptaline, davacının borçlu olmadığı halde ödemek zorunda kaldığı 58.820 ,00 TL’nin ödeme tarihi olan 24/02/2022 Tarihinden itibaren yasal faizi ile istirdadına, her türlü yargılama harç ve masrafları ile ücret-i vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen davalı ... Pazarlama A.Ş vekili tarafından dosyaya sunulan cevap dilekçesinde özetle; davalı şirket ile davacı arasında 16.04.2019 tarihinde 3 yıl geçerli Satın Alma Sözleşmesi tanzim edildiğini, davacıya sözleşmenin 9. Maddesi gereği 47.908-TL.

(KDV dahil) katkıda bulunulduğunu ve bu katkıya ilişkin olarak davalıdan senet alındığını, bu senet, davacının sözleşmeye aykırı hareket etmesi nedeniyle sözleşmede belirlenen ve davalı şirket tarafından davacıya ödenen katkının iadesi için İzmir... İcra Müdürlüğü’nün ...

E. sayılı takibe konu edilmiş, dosya borcu borçlu tarafından haricen taraflarına (hiçbir ihtirazi kayıt olmaksızın) ödendiğini, davacı sözleşmenin 9/a maddesi kapsamında alınan bir teminat olmamasına rağmen (ki sözleşmenin teminat cinsi ve teminat tutarına ilişkin kısma derc edilen bir husus bulunmadığını) dayanaksız iddialarla, “cezai şart dahil her türlü borcun teminatı olmak üzere,...

AŞ.’ye verilen (ki bu kapsamda verilen senet bulunmamaktadır) senedin…” şeklindeki kelime oyunları ile adaleti yanıltmaya çabaladığını, İzmir 20. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... E. - ... K. Sayılı ilamıyla davanın görevsizlik nedeniyle reddine karar verildiğini ve dosyanın İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmiş olup, İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...

E. sayılı dosyasında ...n davalı sıfatıyla yer aldığını, HMK m. 166/1 uyarınca davaların taraflarının aynı olması, her iki davanın da taraflar arasındaki sözleşmeden kaynaklanması ve davalardan birisinin sonunda verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte olduğunu belirterek işbu davanın İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...E. sayılı dosyası ile birleştirilmesini, neticede hukuki dayanaktan yoksun, gerçek dışı ve kötü niyetli davanın reddine,yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacıya yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

İzmir ...İcra Müdürlüğü’nün... E. Sayılı dosyası, 16.04.2019 tarihli satın alma sözleşmesi, İskenderun 1. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2021/39 D.İş. Sayılı dosyası, İzmir 20.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin... E sayılı dosyası, Hatay Ticaret Sicili Müdürlüğü, Hatay Vergi Dairesi Başkanlığı, Hatay Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği Başkanlığı ve Akdeniz Vergi Dairesine Müdürlüğü yazı cevapları, Hukukçu Nitelikli Hesap Bilirkişisi ile SMMM bilirkişisinden oluşan bilirkişi heyetince düzenlenen 22.02.2024 tarihli rapor,

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Asıl davada; davacı tarafça taraflar arasındaki sözleşmenin davalı tarafça ihlal edildiği iddiası ile sözleşmede kararlaştırılan cezai şartın davalıdan tahsili talep edilmiştir. Birleşen davada; davacı, davalı ... Pazarlama A.Ş. Arasındaki sözleşme kapsamında cezai şartın teminatı olarak verilen senet nedeni ile ... Pazarlama A.Ş.'nin aynı zamanda aynı sözleşmeye bağlı olarak asıl davaya atfen asıl davada senet konusu bedelin tahsili talep edildiği iddiası ile bu senet nedeni ile başlatılan icra takibi nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespiti ile takibin iptalini ve icra dosyasına ödenen tutarın istirdadına karar verilmesi talep edilmiştir.

Taraflar arasında imzalanan dava konusu 16.04.2019 tarihli sözleşmenin incelenmesinde, sözleşmenin taraflar arasında imzalandığı ve sözleşmenin 1. maddesine göre davalı-birleşen davacı ...'ın sözleşme süresince sözleşme konusu karşı tarafa ait ürünleri satın almayı ve sözleşme süresince diğer rakip ürünleri ve bunlara ilişkin her türlü malzemeyi satın almamayı, bulundurmamayı, tanıtımını üstlenmemeyi ve...A.Ş.'nin pazarladığı mamullerin satışını bu sözleşme hükümlerine uygun şekilde yapmayı taahhüt ettiği, sözleşmenin 9. Maddesinde, ...

A.Ş. Tarafından karşı tarafa 47.900,00 TL işletmeye destek olmak amacıyla nakit bazlı katkıda bulunacağının kararlaştırıldığı ve sözleşmenin 11. Maddesi uyarınca yeniden satıcı (davalı- birleşen davacı) sözleşme süresi içinde iş yerini çalıştırmaması, ilgili resmi kuruluşlardan bira satışı ile ilgili ruhsatı gerek kendi kusuru ile gerekse hukuki engeller sebebi ile alamaması veya aldığı ruhsatın iptal edilmesi, iş yerinde iş değişikliği yapması,

iş bu sözleşme hükümlerinden herhangi birine aykırı hareket etmesi halinde yeniden satıcı karşı taraftan almış olduğu tüm yardım ve sabit yatırımların bedelini bankalarca uygulanan en yüksek kredi faizi ile birlikte ...

Paz. A.Ş.'ye iade etmeyi ve ayrıca cezai şart olarak 47.908,00 TL'yi bankalarca uygulanan en yüksek kredi faizi ile birlikte hiç bir ihtara hacet kalmaksızın ... Paz. A.Ş.'ye nakden ve defaten ödemeyi, bunun için teminat olarak yeniden satıcı tarafından ... Paz. A.Ş.'ye verilecek teminatın nakde çevrilmesine, yeniden satıcının itirazının olmayacağının kararlaştırılarak taahhüt edildiği anlaşılmıştır.

Davacı-birleşen davalı tarafından davalı tarafça sözleşmenin ihlal edilip edilmediğinin tespiti için İskenderun 1. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2021/39 Değişik İş dosyası ile delil tespiti yaptırılmış ve mahallinde yapılan keşif sonucu düzenlenen 08.11.2021 tarihli bilirkişi raporunda, davalı- birleşen davacının işletmiş olduğu ... Cafe isimli iş yerinde ... ve ... biraların bulunmadığı, bu markaların tanıtımını gösterir işletme içerisinde ibarenin bulunmadığı, yönünde tespit yapılmıştır.

Davacı -birleşen davalının sözleşme hükümlerinin ihlal edildiği iddiası yönünden taraflara ticari defter ihtaratı yapılmış ve SMMM bilirkişisi ve Nitelikli Hesap bilirkişisinden oluşan bilirkişi heyetince düzenlenen 20.02.2024 tarihli raporda. "Sözleşmenin 13. Maddesine göre davalı taraf 232 HL ürün satın almayı taahhüt etmiş gözükmektedir.

Buna karşın davacı tarafın incelemeye ibraz ettiği defter kayıtlarına göre, davalı taraf ile sözleşme döneminde davacı tarafın davalı taraf lehine 51.400-TL iskonto faturasını 22.02.2022 tarihinde tahakkuk ettirmiş olduğu, ancak sözleşme sonrasında davalının 26.09.2020 tarihinden sonra davacının ürünlerini satın almış gözükmediği, yine davalının bira (içki) satma ruhsatının tespit edilmediği ve ibraz edilmediği, davalının sözleşmenin 11. Maddesine göre bira satışı ile ilgili ruhsatı alamamış /ruhsatı iptal edilmiş olabileceğinin taktirinin Yüce Mahkemeye ait olduğu görülmektedir.

Bu halde davacı tarafın davalı taraftan verdiği tüm yardımları iade ve cezai şart ödenmesini talep hakkı olabilecektir.

Bu halde esas dava konusu 47.908-TL cezai şart olup, sözleşme süresince davacı ürünlerini satışa hazır bulundurmayan, satın almaya devam etmeyen, bira satma ruhsatı gözükmeyen davacının cezai şart ödeme yükümlülüğünün 11. Maddede düzenlenmiş olmakla, 47.908-TL cezai şartın Yüce Mahkemenin taktirinde bulunduğu,

Birleşen dava bakımından sözleşmeye göre davalı tarafın davacı tarafa senet vermiş ancak davacı ticari defter kayıtlarına göre ise 47.908-TL bedelli senet gözükmediği, sözleşmenin 11. Maddesine göre, davacının davalıdan vermiş olduğu yardımları talep hakkının olduğu, sözleşmeye göre 47.908-TL olan nakdi yarı Taraflar arasında düzenlenen 16.4.2019 sözleşme kapsamında ödenecek katkı payına istinaden davalı ... tarafından dava dışı bayi/dağıtıcı ...Koll.Şti. adına 26.04.2019 tarihinde ... no.lu 47.908-TL tutarında bir adet hizmet bedeli faturası ile davalı lehine sözleşme gereği tahakkuk ettirildiği,

buna karşın davacı yasal defterlerine göre, davacı ... Pazarlama A.Ş. tarafından davalı... adına 28.2.2022 tarih ... nolu 51.400-TL tutarında bir adet İskonto Tazmin Bedeli faturası düzenlendiği, dolayısıyla davacının 47.908-TL hizmet bedeli faturası ile sözleşme gereği yardımdan faydalandığı, dolayısıyla iade etmesi gereken yardımın 47.908-TL olabileceği," yönünde tespit ve değerlendirme yapılmıştır.

Toplanan delillere, taraflar arasındaki sözleşmeye, alınan bilirkişi raporuna göre; taraflar arasında sözleşme süresince taahhüt içeren sözleşme imzalandığı, davacı birleşen davalı tarafından işletmeye destek amacıyla 47.908,00 TL destek ödemesi yapıldığı ve sözleşmenin ihlali durumunda yapılan desteklerin ve buna ek olarak 47.908,00 TL cezai şartın davalı birleşen davacı tarafından ödeneceğinin kararlaştırıldığı, İskenderun 1. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2021/39 Değişik İş sayılı dosyasında yapılan tespite göre sözleşme süresinde davalı- birleşen davacı tarafından sözleşmeye aykırı davranıldığı,

davacıya ait ürünlerin iş yerinde satılmadığı ve tanıtımının yapılmadığı, sözleşmenin davalı-birleşen davacı tarafından ihlal edilmiş olduğu, bu nedenle katkı bedeli olarak ödenen tutarın ve buna ek olarak sözleşmede kararlaştırılan cezai şartın davacıya ödenmesi gerektiği, davalı-birleşen davacıya yapılan ihtara rağmen ticari defterlerini sunmaması nedeniyle cezai şart ödemesinin ekonomik olarak mahvına sebebiyet verip vermeyeceğinin değerlendirilemediği,

davalının tacir olması nedeniyle ve ticari defterlerini de sunmadığından cezai şartın tamamından sorumlu olduğunun kabulü gerektiği, sözleşmenin 11. maddesinde davalı-birleşen davacıya ödenen katkı payı ile sözleşmede kararlaştırılan cezai şartın teminatı olarak ipotek, rehin vs. teminat verilebileceğinin belirtildiği, birleşen dava konusu senette ve sözleşmede verilen senedin yalnızca cezai şartın teminatı olarak verildiği yönünde bir anlaşma ve açıklamanın bulunmadığı,

davacı tarafça senedin katkı payının teminatı olarak alındığı ve bu nedenle takibe konulduğu iddiası ile cezai şartın tahsili amacıyla asıl davanın açıldığı dikkate alındığında ve davacı tarafça sözleşmenin ihlali nedeniyle ödenen katkı payı alacağı ile birlikte ceza şartı da talep edebileceği dikkate alındığında asıl davada talep edilen cezai şarttan davalının sorumlu olduğu ve yine katkı payının teminatı olduğu belirtilen senet nedeniyle başlatılan icra takibine konu senede dayanak teşkil eden katkı payından dolayı birleşen davacının icra takibinde yer alan ve senette yer alan tutarda birleşen davalıya sorumlu olduğu kanaatine varılmakla

asıl davanın kabulü ile birleşen davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

22/01/2025 Katip... E-imzalıdır. Hakim ... · E-imzalıdır.