İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/340 K.2024/852

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACININ İSTEMİNİN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkilinin elinde bulunduğu sırada müvekilin babası ...'e ait; ... Karşıyaka Çarşı Şubesine ait ... Numaralı, müvekkilin babası ... tarafından imzalı, tarih ve miktar olarak boş halde, ... Karşıyaka Çarşı Şubesine ait ... Numaralı imzasız, tarih ve miktar olarak boş halde, ... Karşıyaka Çarşı Şubesine ait ... Numaralı imzasız, tarih ve miktar olarak boş halde, ... Karşıyaka Çarşı Şubesine ait ...

Numaralı imzasız, tarih ve miktar olarak boş halde 4 yapraklı ... çek karnesinin müvekkilde iken 31.05.2024 tarihinde müvekkilin bindiği ... uyuyakalması ve Tekeli durağında indiğinde çantasının yanında olmadığını farketmesi sonucu zayi olduğunu, müvekkilinin 31.05.2024 tarihinde Menderes İlçe Jandarma Komutanlığı'na müracaat ederek konuyla ilgili tutanak tutturduğunu, öncelikle tensiple dava konusu olan söz konusu çeklerin, hamil olan müvekkilin elindeyken zayi olması nedeniyle kötüniyetli olarak doldurulup kullanılmaması, çeklerin ödenmemesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesine,

yargılama sonunda da çeklerin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DOSYANIN SAFAHATI

Mahkememiz 11/06/2024 tarihli Tensip zaptı uyarınca; ... Karşıyaka Çarşı Şubesi’nin ... numaralı imzalı bedelsiz, çekin kambiyo vasfına vakıf olması sebebiyle; ibraz edildiğinde HMK'nın 392.maddesi gereğince ve İİK 36/1 maddesinde belirtildiği şekilde, takdiren (10.000,00-TL) teminat yatırıldığında veya banka teminat mektubu verildiğinde TTK'nun 757.ve devam eden maddeleri gereğince dava konusu çekin ödenmemesi için ihtiyati tedbir konulmasına, teminat yatırıldığında durumun ilgili bankaya bildirilmesine,

... Karşıyaka Çarşı Şubesi’nin ... numaralı imzasız bedelsiz, ... Karşıyaka Çarşı Şubesi’nin ... numaralı imzasız bedelsiz ve ... numaralı imzasız bedelsiz 3 adet çek kambiyo vasfı taşımadığından bu çekler üzerine konulması talep edilen ihtiyati tedbirin reddine dair karar verilmiştir.

Davacı tarafça ... Karşıyaka Çarşı Şubesi’nin ... numaralı imzalı bedelsiz çeke ilişkin 10.000,00-TL nakit teminatın Mahkememize veznesine depo edildiği anlaşıldığından ... Karşıyaka Çarşı Şubesi’ne müzekkere yazılarak, ... numaralı imzalı bedelsiz çekin ödenmemesi için ihtiyati tedbir konulduğunun bildirilmiştir. Bankanın 27/06/2024 tarihli cevabi yazısı ile ilgili çekin sistemde mahkeme ödemeden men kararı konumuna getirildiği bildirilmiştir.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Dava, zayii (kaybetme) nedeniyle çek iptali davasıdır.

... seri numaralı çek yönünden yapılan değerlendirme:

TTK gereği, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde çeki fiilen elinde bulunduranların ilk ilandan itibaren üç ay içinde mahkememize ibraz etmeleri aksi halde iptaline karar verileceği hususu üç kez ilan ettirilmiş ve ilk ilandan itibaren karar vermek için gerekli olan üç aylık sürenin geçmesi mahkememizce beklenmiş olup, herhangi bir kimsenin müracaat ve ibrazı olmamıştır.

Çek konusunda ilgili bankaya müzekkere yazılmış ve çekin ibraz edilmediği belirtilmiştir. Yapılan ilanlar sonucu çek Mahkememize ibraz edilmemiştir.

6102 sayılı TTK'nın m.651 ve m.818/s bendi yollaması ile aynı kanunun m.757 ve devamı maddelerine göre açılacak kıymetli evrakın zayii nedeniyle iptali istemine ilişkin davalarda, dava açma yetkisi hamile aittir. Zayii nedeniyle iptal davalarında amaç, keşidecinin mükerrer ödeme yapmasını önlemek ve kaybedilen kambiyo senedi yerine mahkemece verilecek iptal kararının keşideciye/ muhataba ibraz etmektir.

Hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu tür davalarda, davacının yetkili hamil olduğu konusunda mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunmasını yeterli saymak gerekir. Esasen hasımsız olarak açılan bu davada iptal talebinde bulunan şahsın ispat etmesi gereken husus zilyet bulunduğu çekin rızası hilafında elinden çıktığıdır. Ancak iptal davasında kesin ispat aranmayıp çekin kaybolduğunun "kuvvetle muhtemel" olduğunu göstermesi yeterlidir. (Bkz. Y.11 HD'nin 2016/3882-2017/6192 E.K)

6102 sayılı TTK'nın 818/1-a, s bentleri atfıyla aynı Yasa'nın 680. madde hükmü uyarınca, bir çekin kısmen doldurulmuş ya da sadece imzalanmış olması halinde tedavüle çıkarılması mümkün ve geçerlidir. Somut olayda, talep eden vekili, iptali talep olunan ... seri numaralı çekin imzalanmış olduğunu ancak zorunlu kısımlarının doldurulmadığını belirtmiştir.

Yukarıda anılan yasa hükmü uyarınca çekin kısmen doldurulmuş ya da sadece imzalanmış olması halinde dahi, tedavüle çıkarılması mümkün ve geçerli olup, belirtilen yasal düzenlenme karşısında mahkememizce, yapılan ilanlar sonucu hak sahiplerinin ortaya çıkmadığı, bankadan gelen cevabi yazı doğrultusunda çekin ibraz edilmediği de gözetildiğinde talep edenin zilyedi iken çekin kaybolduğu değerlendirilmiş ve bu nedenle bu çek yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir.

..., ... ve ... seri numaralı çekler yönünden yapılan değerlendirme: Somut davada; davacı, iptalini istediği çeklerin imzasız, keşide tarihi, keşide yeri ve meblağının yazılı olmadığını beyan etmiştir. İptali istenen çeklerin boş çek olduğundan, kambiyo senedi niteliği bulunmamaktadır. Yukarıdaki yasal düzenlemeler gözetildiğinde çeklerin kısmen dahi doldurulmamış ve imzasız olduğu bildirildiğinden kıymetli evrak niteliği taşımayan evrakın zayi nedeniyle iptaline karar verilemeyeceğinden ..., ... ve ... seri numaralı çekler yönünden talebin reddine karar verilmiştir.

Katip ... e-imzalı Hakim ... e-imzalı