İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/541 K.2025/327

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACININ İSTEMİNİN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili şirketin, davalıdan alacağının tahsili amacıyla taraflarınca İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün ...E.

Sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı şirket tarafından ödeme emrine ve borca itiraz edildiğini ve İcra Müdürlüğü tarafından takibin durdurulmasına karar verildiğini ve davalının itiraz nedenlerinin haksız olması nedeniyle yasal süresi içerisinde işbu davayı ikame ederek itirazın iptaline karar verilmesini talep etme zaruretlerinin hasıl olduğunu, müvekkili şirketin, ...markası adı altında hem yiyecek içecek üretimi hem de bu ürettiği ürünlerin satışını yapmakta hem de kendi markası adı altında ve kendi ürünlerinin satılması amacıyla girişimciler ile franchise sözleşmesi akdettiğini,

müvekkili şirket ile davalı şirket ekte sunulu 02/06/2023 tarihli franchise sözleşmesini akdederek, müvekkili şirket tarafından davalı şirkete sözleşmede belirtilen şartlar çerçevesinde, müvekkili şirkete ait "...markası adı altında yeme-içme hizmet faaliyeti kapsamında ...Yaşam Merkezi/Ankara'da Franchise verildiğini, taraflarca akdedilen işbu franchise sözleşmesi gereğince müvekkili şirketin kendi üretimini yaptığı ürünlerin gönderilmesine ilişkin davalı şirkete kesmiş olduğu 23/01/2024 tarih... numaralı 21.715,98 TRY bedelli tanzim edilen fatura 23/01/2024 tarih... numaralı185.110,78 TRY bedelli tanzim edilen fatura,

19/02/2024 tarih ... numaralı 9.797,00 TRY bedelli tanzim edilen fatura, 19/02/2024 tarih... numaralı 45.472,73 TRY bedelli tanzim edilen fatura, 28/02/2024 tarih... numaralı 27.900 TRY bedelli tanzim edilen fatura, 26/03/2024 tarih... numaralı 27.900 TRY bedelli tanzim edilen fatura, 29/04/2024 tarih... numaralı 27.900 TRY bedelli tanzim edilen fatura, 28/05/2024 tarih ... numaralı 27.900 TRY bedelli tanzim edilen fatura, 30/06/2024 tarih ... numaralı 27.900 TRY bedelli tanzim edilen faturalardan da anlaşılacağı üzere davalıya farklı tarihlerde ürün satışı yaptıklarını,

bu faturalara müvekkilinin davalı şirkete satış yaptığını ve ürünleri teslim ettiğinin aşikar olduğunu ve davalı-borçlu tarafça da bu faturalara herhangi bir itiraz yapılmadığını, tarafların süregelen ticari iş ilişkileri çerçevesinde müvekkili şirketin davalı şirkete karşı sattığını ve göndermiş olduğu ürünlere ilişkin toplam 400.096,64-TL bedelli fatura tanzim edildiğini, belirterek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile; harç hesabı yapılırken İzmir...

İcra Müdürlüğü'nün ... e. sayılı dosyasına yatırılan 2.000,48-TL tutarındaki peşin harcın mahsubuna, dava konusu alacaklarının vadesi gelmiş bir alacak olup herhangi bir teminata bağlı olmadığı da göz önüne alınarak, İİK md 257/1 hükmü gereğince davalı-borçlu adına kayıtlı taşınır ve taşınmaz mallar ile tüm bankalardaki tüm hak, alacak, teminat ve mevduatları, adına gelmiş ve gelecek havaleleri üzerine dava değeri miktarınca ihtiyaten haczine, haklı davanın kabulü ile davalı borçlunun borca, icra takibine yaptığı itirazının iptaline, İzmir 4. İcra Müdürlüğü'nün 2024/6208 E. esas sayılı dosyası üzerinden takibin devamına,

takip konusu alacağa takip tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizinin tatbikine, likit alacağa haksız ve kötü niyetli itiraz eden davalı-borçlunun davaya konu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini

talep etmiştir.

DAVALININ SAVUNMASININ ÖZETİ

Dava dilekçesi ile ekleri ve tensip zaptının usulüne uygun davetiye ile davalı ...aat Otomotiv Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketine tebliğine rağmen davalı dilekçeler aşamasında davaya cevap vermemiş, Mahkememiz duruşmalarına iştirak etmemişlerdir.

DOSYANIN SAFAHATI

Mahkememiz 20.08.2024 tarihli ara kararı ile taraflar arası franchise sözleşmesi çerçevesinde düzenlenen fatura konusu hizmetin gereği gibi verilip verilmediği, bunun neticesinde karşı tarafça ödemede bulunulup bulunulmadığı yahut ürün-mal iadesinin yapılıp yapılmadığı hususlarınının varlığının yargılamayı gerektirdiği,

her ne kadar talep dilekçesinde dayanağın sözleşme ilişkisi olduğu belirtilmiş ise de, icra dosyasına yapılan itirazın geniş anlamda itiraz olduğu dolayısıyla bu aşamada franchise sözleşmesi varlığının davalı tarafça kabul edilmediği gibi yine dayanak ekstrenin de davacı tarafça tek yanlı oluşturulmuş bulunması ve yine geniş anlamda itiraz göz önüne alındığında bunun da davalı tarafça kabul edilmediği anlaşıldığından dosyaya sunulan belgelere göre bunun haricinde talepçinin elinde alacağın varlığının ihtiyati haciz koşullarını sağlayacak şekilde belge olmadığından ihtiyati haciz koşulları oluşmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin İhtiyati

haciz talebinin reddine dair karar verilmiş, Mahkememiz ara kararının davacı vekili tarafından istinaf incelemesine konu edilmesi üzerine İzmir BAM... .H.D.'nin 07.11.2024 tarih ... K. Sayılı ilamı ile davacının istinaf başvurusunun esastan reddine dair karar verildiği anlaşılmıştır.

DELİLLER

1-İzmir .. İcra Müdürlüğünün... E. sayılı takip dosyası

UYAP üzerinden celp edilerek dosya arasına alınan dosyanın incelenmesinde; alacaklı ...Ekmek ve Unlu Mamüller İnşaat Makine Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. tarafından borçlu ... aleyhine faturalardan kaynaklanan cari alacak dayanak gösterilerek 400.096,64-TL alacağın tahsili talepli 04.07.2024 tarihinde başlatılan ilamsız takipte ödeme emrinin borçluya tebliğ edildiği, borçlu şirket yetkilisinin 12.07.2024 tarihli itiraz dilekçesi ile alacaklı görünen tarafa herhangi bir borcun bulunmadığından takibe, borca, ödeme emrine, faiz oranına ve işlemiş faize, ferilerine itiraz edildiği, itiraz üzerine İcra Müdürlüğünün 16.07.2024 tarihli kararı ile süresinde yapılan takibin borçlu yönünden durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

2-Ticaret Sicil Müdürlüğü Kayıtları

Taraf şirketlerin en son sicil kayıtları ilgili Ticaret Sicil Müdürlüklerinden celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır.

3-02.06.2023 tarihli Franchisee sözleşmesi

4-E-faturalar, Cari hesap ekstresi

5-Vergi Dairesi Kayıtları

Tarafların bağlı bulunduğu ilgili Vergi Dairelerinden taraf şirketlerin BA-BS formları celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır.

6-Davacı taraf ticari defter ve kayıtları

7-Bilirkişi raporu

Mahkememizce, davacı şirketin ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme yaptırılmak suretiyle, iddia ve savunmaları da karşılar nitelikte olacak şekilde, ticari defterlerin usulüne uygun olarak tutulup tutulmadığı, taraflar arasında ticari bir ilişki bulunup bulunulmadığı, takip konusu edilen cari hesap ekstresinde yer alan faturaların ve varsa ödemelerin, faturalar iade edilmiş ise iade faturalarının ve iade edilen miktarın belirlenmesi, davalının takipteki faize itirazları da gözetilerek taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre, davacının faiz talebinin yerinde olup olmadığı hususlarında SMMM bilirkişiden aldırılan 22.01.2025 havale tarihli raporda özetle;

Davacının 2024 yılı ticari defterlerinin Ocak ayı (açılış) ve GİB'e son gönderilen Eylül ayı e-beratlarının tamam olduğu ve defterlerinin zamanında tasdik ettirildiği ve açılış ve kapanış tasdiklerinin yaptırıldığı, keza envanter defterinin de Karşıyaka... Noterine 22/12/2023 tarih, ... yevmiye numası ile onayının yaptırıldığının tespit edildiği ve VUK'un 220'inci maddesi ile TTK madde 64 ve Elektronik Defter 1 Sıra No.lu Genel Tebliği'ne uyulduğu, böylece ticari defterlerin usulüne uygun olarak tutulduğunun anlaşıldığı,

Tarafların aralarında 02/05/2023 tarihinde 26 maddeden oluşan "Franchise Sözleşmesi" imzaladıkları, davacı... Ekmek ve Unlu Mamuller İnşaat Makine Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. tarafından davalı... Gıda İnşaat Otomotiv Turizm Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'ye toplam 10 adet e-Fatura düzenlendiği, davalının da davacıya 1 adet iade e-Arşiv Faturası düzenlediği,

Bu faturaların davacının ticari defter kayıtlarına göre davacı tarafından kayıtlara alındığı, bunun dışında davalı tarafından düzenlenen iade faturası dışında davalı tarafından başka iade faturası düzenlenmediği ve ödemede ve davacının düzenlediği faturalara itirazının da bulunmadığı, iki taraf arasında Franchise veren franchisee ilişkisinin bulunduğu, ... markası adı altında yeme-içme hizmet faaliyeti kapsamında ... Yaşam Merkezi/Ankara'da Franchise verildiği, davacı_şirket ile davalı borçlu şirket arasında ticari iş ilişkisi bulunmakta olduğu, davacının ticari defterlerine göre 29.07.2024 tarihi itibariyle 427.996,64 TL. alacaklı olduğunun anlaşıldığı,

Bu bağlamda takip konusu edilen 9 adet fatura ve davalıya ait 1 adet 07.02.2024 tarihli ve ... no.lu 1.499,85 TL.'lık iade faturası nedeniyle davacının davalıdan 400.096,64 TL. alacağının bulunduğu, tüm bu faturaların davacı tarafından kayıtlara alındığı, davalı tarafından yapılan herhangi bir ödemeye davacı kayıtlarında rastlanılmadığı,

Diğer taraftan, takip talebinden sonra davacı tarafından 29.07.2024 tarih,... no.lu E-Fatura ile 27.900,00 TL.'lık genel katkı payı fatura edildiği, ancak bunun takip konusu edilmediği, davalının Ba Formlarına göre, 2024/1. Döneminde davacıdan 2 adet belge karşılığı KDV hariç 204.769,50 TL., 2024/2. Döneminde davacıdan 3 adet belge karşılığı KDV hariç 77.972,50 TL., 2024/3. Döneminde 1 adet belge karşılığı 23.250,00 TL, 2024/4 döneminde 1 adet belge karşılığı 23.250,00 TL., 2024/5 döneminde 1 adet belge karşılığı 23.250,00 TL., davacıdan alım yaptığı, ancak 2024/6. Aya ilişkin olarak da gösterilecek bir kayıt bulunmadığının belirtildiği,

Davacının Bs Formlarına göre, 2024/1. Döneminde davacıdan 2 adet belge karşılığı KDV hariç 204.769,50 TL., 2024/2. Döneminde davalıya 3 adet belge karşılığı KDV hariç 77.972,50 TL., 2024/3. Döneminde 1 adet belge karşılığı 23.250,00 TL, 2024/4 döneminde 1 adet belge karşılığı 23.250,00 TL., 2024/5 döneminde 1 adet belge karşılığı 23.250,00 TL. tutarında davalıya satış yaptığı, 2024/6. Aya ilişkin olarak da gösterilecek bir kayıt bulunmadığının belirtildiği, davacının Bs ve davalının Ba formlarının uygunluk içinde olduğu,

Taraflar arasındaki sözleşmenin 18. Sayfasının 14.2. maddesinde T.C. Merkez Bankası reeskont faizinden söz edilmekle birlikte, takip talebinde bir işlemiş faizin söz konusu olmadığı, mahkeme takdirinde olmak üzere davacı tarafından talep edilen reeskont avans faizi istenebilmesi için borçlunun tacir olması ve borcun da ticari işletme ile ilgili olmasının yeterli olduğu, davacının ödenmeyen alacakları için tacir olan borçludan avans faizi isteyebileceği, rapor edilmiştir.

UYUŞMAZLIK

Dava, İzmir... İcra Müdürlüğünün...esas sayılı dosyasında fatura ve cari hesap alacağına ilişkin başlatılan takibe davalı tarafından yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, İzmir... İcra Müdürlüğünün...Esas sayılı dosyasında başlatılan fatura ve cari hesap alacağına dayalı takip nedeniyle davalının borçlu olup olmadığı, borçlu ise miktarı, fatura konusu malın davalıya teslim edilip edilmediği, takibin yerinde olup olmadığı ve itirazın iptali şartlarının mevcut olup olmadığı ile tazminat şartlarının mevcut olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Davacı tarafça, taraflar arasında imzalan franchise sözleşmesi uyarınca davalıya franchise verildiği, franchise sözleşmesi gereği davacı şirketin kendi üretimini yaptığı ürünlerin gönderimine ilişkin davalı şirkete 23/01/2024 tarih... numaralı 21.715,98 TL bedelli, 23/01/2024 tarih ... numaralı 185.110,78-TL bedelli, 19/02/2024 tarih... numaralı 9.797,00 TL bedelli, 19/02/2024 tarih ... numaralı 45.472,73 TL bedelli, 28/02/2024 tarih ... numaralı 27.900 TL bedelli , 26/03/2024 tarih ... numaralı 27.900 TL bedelli, 29/04/2024 tarih...numaralı 27.900 TL bedelli,

28/05/2024 tarih... numaralı 27.900 TL bedelli ve 30/06/2024 tarih ... numaralı 27.900 TL bedelli faturaların düzenlendiği belirtilerek fatura ve cari hesap alacağına ilişkin 400.096,64-TL alacağın ödenmesi istemiyle davalı aleyhine İzmir... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında başlatılan icra takibine davalı tarafın yaptığı itirazın iptali talep edilmektedir.

Davalı taraf, takibe itiraz dilekçesi ile takip konusu borcun bulunmadığından bahisle takibe ve ferilerine itiraz etmiş, Mahkememize cevap dilekçesi sunmayarak davayı inkar çerçevesinde savunmuştur.

Mahkememizce iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasındaki borç alacak ilişkisinin irdelenmesi için tarafların ticari defterleri üzerinde inceleme yapılmasına karar verilmiş olup, davalı tarafa ticari defterlerin ibrazı konusunda tebligat çıkarılmış, davalı tarafça ticari defterlerin ibraz edilmediği anlaşılmıştır.

Burada, davalının ihtara ve tebligata rağmen ticari defterlerini ibrazdan kaçınmış olmasının hukuki sonuçlarına değinmek gerekirse, uyuşmazlığın tarafı davalının ticari defterleri olduğu halde bunları mahkemeye ibraz etmek istememesi durumunda, defterleri kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış tasdikleri yaptırılmış olan davacının birbirini doğrulayan defterlerindeki kayıtların davalı aleyhine delil kabul edilmesi gerektiği nazara alındığında, davacının ticari defterlerindeki birbirini doğrulayan kayıtlara göre değerlendirme yapılıp sonuca gidilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.

Tarafların incelenen ticari defterleri ile sunulan kayıt ve belgelerden, taraflar arasında yazılı bir cari hesap sözleşmesinin bulunduğunun taraflarca iddia ve ispat edilmediği, bu durumda taraflar arasında yazılı bir cari hesap sözleşmesi bulunmadığı, "önceki borçlar tahsil edilmemesine rağmen taraflar arasındaki ticari ilişkinin devam etmesi durumu" olarak kabul edilen açık hesap ilişkisinin mevcut olduğunun kabul edilmesi gereklidir.

6100 sayılı HMK'nın 222/1 maddesi hükmü gereği, "Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir.".

HMK'nun 222/3 maddesi gereği "İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir" düzenlemesine yer verildiği,

Mahkememizce HMK'nın 222. maddesi hükümleri doğrultusunda tarafların ticari defter ve kayıtlarında inceleme yapılmasına karar verilmiş olup, davacının ticari defterleri kanuna uygun tutulduğundan sahibi lehine delil niteliği taşıdığı belirlenmiştir.

İncelenen davacı taraf ticari defterleri ile bu kapsamda aldırılan bilirkişi raporu, dosya arasına celp edilen tarafların BA-BS formları, deliller ve taraflarca sunulan deliller doğrultusunda, taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında davacı tarafından davalıya takip ve uyuşmazlık konusu olan 10 adet olmak üzere toplam 401.596,49-TL miktarlı faturanın düzenlendiği, davalı tarafından 07.02.2024 tarihli ve ... no.lu 1.499,85-TL bedelli iade faturasının düzenlendiği, iade faturasının davacı yan ticari defterlerinde kayıt altına alındığı,

düzenlenen faturalara ilişkin Vergi Dairelerinden celp edilen BA- BS formlarının incelenmesinden faturaların birbiri ile tutarlı şekilde kayıtlarda yer aldığının görüldüğü, davacı ticari defterlerine göre davacının davalıdan takip konusu miktar kadar alacaklı olduğu, incelenen davacı defterleri usulüne uygun tutulduğundan sahibi lehine delil vasfını taşıdığının kabul edilmesi gerektiği, faturalara karşılık ödeme yapıldığına ilişkin takip dosyasında ya da dosyamızda davalı tarafından ibraz edilen herhangi bir delilin bulunmadığı değerlendirilerek davalının takip tarihi itibariyle takip tutarınca borçlu olduğu kanaatine varılmıştır.

Davalı tarafın HMK'nın 222. maddesine göre verilen kesin süre içerisinde defterlerini sunmadığı, 7251 sayılı kanunla HMK nın 222/3 maddesindeki değişiklik gereği davalı tarafın defterlerini sunmaması nedeniyle davacı defterlerinin usulüne uygun tutulması dolayısıyla sahibi lehine delil olarak kabul edildiği,

davalı tarafça davacıya dava konusu faturaların ve cari hesap alacağı bedeline ilişkin ödeme yapıldığına dair herhangi bir belge de sunulmadığı dolayısıyla davacının davalıdan alacaklı olduğunu sunulan delillerle ispatladığı kabul edilmiş, takip talebindeki alacak tutarının yerinde olduğu anlaşıldığından davanın kabulüne, takip ve dava konusu fatura borcu likit olduğundan davalı aleyhine hükmolunan bedel üzerinden %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip... · E imza Hakim ... · eimza