İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/533 K.2025/945

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACININ İSTEMİNİN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkil şirketin, ticari ilişkisi kapsamında ... seri numaralı, muhatabı ...bank A.Ş. Milas Şubesi, keşidecisi ... Gıda Turizm İnşaat Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti., lehtarı ... Paspas Mutfak Eşyaları Plastik Temizlik San. ve Tic. Ltd. Şti., tutarı 80.000,00 TL, vade tarihi 22/07/2025, ... seri numaralı, muhatabı ...bank A.Ş. Bodrum Çarşı Şubesi, keşidecisi ... Ticaret, lehtarı ... Paspas Mutfak Eşyaları Plastik Temizlik San. ve Tic. Ltd.

Şti., tutarı 100.000,00 TL, vade tarihi 30/07/2025, ... seri numaralı, muhatabı ... Bankası A.Ş. Gaziantep Şubesi, keşidecisi ... Tüketim Malları İnş. ... Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti., lehtarı ..., tutarı 100.000,00 TL, vade tarihi 31/07/2025 üç adet çeki, ...

Plastik Dış Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi’ne ciro ederek 10.06.2025 tarihinde kargo aracılığıyla gönderdiğini, ancak söz konusu çeklerin bulunduğu gönderinin alıcıya ulaşmadığını, yapılan tüm başvurulara rağmen çeklere ulaşılamadığını, çeklerin gerçek alıcısına ulaşamadan kaybolduğunu, ... numaralı çek ile ilgili olarak; faktoring firması olduğunu beyan eden şahısların, alıcı firma ...

Plastik Dış Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi ile iletişime geçtiğini ve çekin ellerinde olduğunu beyan ettiğini, bu durumun ...

Plastik Dış Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi tarafından müvekkil şirkete şifahi olarak bildirildiğini, ... firması olduğunu beyan eden şahıslar tarafından gönderilen ciro zinciri görüntüsü, müvekkilin bilgisi ve rızası dışında işlem yapıldığını gösteren şüpheli unsurlar içerdiğini, faktoring firması olduğunu beyan eden şahıslar tarafından gönderilen ciro zincirinin ekte sunulduğunu, dolayısıyla çeklerin kimlerin elinde olduğunun müvekkil şirket tarafından bilinmediğini, müvekkili şirketin, her üç çek bakımından da son yetkili hamil olduğunu,

çeklerin yetkisiz kişilerce hukuka aykırı biçimde tedavüle sokulma ihtimalinin oldukça yüksek olduğunu, aynı kargo paketinde gönderilen çeklerden birinin henüz dağıtımda gözükmesine rağmen ticari ilişki dışı üçüncü kişilerin eline geçtiğinin öğrenilmesinin hemen akabinde İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı’na ilgili şirket ve kişiler hakkında suç duyurusunda bulunulduğunu beyanla çekler hakkında ödeme yasağı yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, yargılama sonunda da çeklerin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesi talep ve dava etmiştir.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Dava, zayii (kaybetme) nedeniyle çek iptali davasıdır.

...seri numaralı ve... seri numaralı çekler yönünden yapılan değerlendirme:

TTK gereği, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde çekleri fiilen elinde bulunduranların ilk ilandan itibaren üç ay içinde mahkememize ibraz etmeleri aksi halde iptaline karar verileceği hususu üç kez ilan ettirilmiş ve ilk ilandan itibaren karar vermek için gerekli olan üç aylık sürenin geçmesi mahkememizce beklenmiş olup, herhangi bir kimsenin müracaat ve ibrazı olmamıştır.

Çekler konusunda ilgili bankaya müzekkere yazılmış ve çekin ibraz edilmediği belirtilmiştir. Yapılan ilanlar sonucu çek Mahkememize ibraz edilmemiştir.

6102 sayılı TTK'nın m.651 ve m.818/s bendi yollaması ile aynı kanunun m.757 ve devamı maddelerine göre açılacak kıymetli evrakın zayii nedeniyle iptali istemine ilişkin davalarda, dava açma yetkisi hamile aittir. Zayii nedeniyle iptal davalarında amaç, keşidecinin mükerrer ödeme yapmasını önlemek ve kaybedilen ... senedi yerine mahkemece verilecek iptal kararının keşideciye/ muhataba ibraz etmektir.

Hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu tür davalarda, davacının yetkili hamil olduğu konusunda mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunmasını yeterli saymak gerekir. Esasen hasımsız olarak açılan bu davada iptal talebinde bulunan şahsın ispat etmesi gereken husus zilyet bulunduğu çekin rızası hilafında elinden çıktığıdır. Ancak iptal davasında kesin ispat aranmayıp çekin kaybolduğunun "kuvvetle muhtemel" olduğunu göstermesi yeterlidir. (Bkz. Y.11 ...'nin 2016/3882-2017/6192 E.K)

6102 sayılı TTK'nın 818/1-a, s bentleri atfıyla aynı Yasa'nın 680. madde hükmü uyarınca, bir çekin kısmen doldurulmuş ya da sadece imzalanmış olması halinde tedavüle çıkarılması mümkün ve geçerlidir. Somut olayda, talep eden vekili, iptali talep olunan ... seri numaralı çekin imzalanmış olduğunu ancak zorunlu kısımlarının doldurulmadığını belirtmiştir.

Yukarıda anılan yasa hükmü uyarınca çekin kısmen doldurulmuş ya da sadece imzalanmış olması halinde dahi, tedavüle çıkarılması mümkün ve geçerli olup, belirtilen yasal düzenlenme karşısında mahkememizce, yapılan ilanlar sonucu hak sahiplerinin ortaya çıkmadığı, bankadan gelen cevabi yazı doğrultusunda çekin ibraz edilmediği de gözetildiğinde talep edenin zilyedi iken çekin kaybolduğu değerlendirilmiş ve bu nedenle bu çekler yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir.

...seri numaralı çek yönünden yapılan değerlendirme:

Mahkememiz 17.06.2025 tarihli tensip tutanağı ara kararı ile davacının talep konusu çeke ilişkin ödeme yasağı kararı verilmesine ilişkin ihtiyati tedbir talebi teminat mukabilinde kabul edilmiş, belirlenen teminat miktarı davacı tarafından Mahkememiz veznesine yatırıldığından dava konusu çek yönünden ihtiyati tedbir kararının icrasına ilişkin muhatap bankaya müzekkere yazılmıştır.

Muhatap banka olan ... Bankası A.Ş. Gaziantep şubesine yazılan müzekkereye verilen cevabi yazıda talep konusu çekin bankaları Güneşli/ İstanbul şubesine ... tarafından ibraz edildiği, çek bedelinin ibraz edene 31.07.2025 tarihinde ödendiği bildirilmiş, çek ibraz görüntüsü ile ödemeye ilişkin dekont mahkememize ibraz edilmiştir.

Davaya konu edilen çekin incelenmesinde; ... Bankası A.Ş. Gaziantep Şubesine ait; keşidecisi... Tüketim Malları İnş. Deri Tekstil Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. Olan ... seri numaralı, 31/07/2025 vadeli, 100.000,00 TL bedelli çek olduğu, lehtar ... Mobilya ... tarafından ... Orman Ürünleri Mobilya Aksesuarları Metin Karakuş ' a verildiği, ciranta olan bu dava dışı şirket tarafından cirolanarak dava dışı ... Mobilya Mutfak İnşaat İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited şirketine verildiği, çekin ciro silsilesi yolu ile en son muhatap banka tarafından bildirilen ...' e verildiği, ... tarafından ... Bankası A.Ş Güneşli/ İstanbul şubesine ibraz edilen çek bedelinin ilgili banka şubesi tarafından 31.07.2025 tarihinde ibraz edene ödendiği anlaşılmıştır.

Mahkememiz 01.10.2025 tarihli ara kararı ile davacı vekiline davaya konu çeki ibraz ederek tahsil eden ...'e karşı çek istirdatı davası açması ve aynı kesin süre içerisinde dava açtığına dair ispata yarar bilgi ve belgeleri dosyaya ibraz etmesi için 2 haftalık kesin süre verilmiş, bu hususta davacı vekiline çıkartılan ihtarlı tebligatın 06.10.2025 tarihinde tebliğ edilmiş olduğu, davacı tarafça verilen kesin süre içerisinde istirdat davasının açılması için arabuluculuk yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır. Dava konusu çekin 3.kişi ... tarafından bankaya ibraz edildiği, dolayısıyla dava konusu çekin zayi olmadığı anlaşıldığından davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸ Hakim ... · ¸