İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/358 K.2024/44

Mahkememizden verilen 05/08/2016 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi'nin 24/03/2022 tarih ve... Esas, ... Karar sayılı ilamıyla bozularak, dosya bozma kararı üzerine, dosya mahkememize tevzi edilmiş olup, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. 26/02/2016 tarihinde saat 10:00 sıralarında Aydın Kuşadası İlçesi Gazi Beğendi mevkiinde Otel inşaatında şantiye sahası içerisinde çalışan davalı...Taş. İnş. Pet. Hur. San. Tic. Ltd. Şti.'ye ait ... idaresinde bulunan ve davalı ...

Sigorta Anonim Şirketi'ne 13/01/2016/2017 tarihleri arasında ... sayılı ZMMS (Trafik) poliçesiyle sigortalı ... plakalı kamyon ile geri manevra yaparak, davacı şirkete ait ... idaresinde bulunan ... tescil plakalı iş makinesinin sağından ortadan tam ve asli kusurlu çarparak maddi hasarlı trafik kazasına sebebiyet verdiğini, davacı tarafından aracın hasarının giderimi için davalı sigorta şirketine yapılan başvuru üzerine açılan ... nolu hasar dosyası açılmasına rağmen, davalı sigorta hasarın karayolu dışında meydana gelmesi nedeniyle hasarı ret ettiğini,

davacı şirkete ait iş makinesi ... sigorta Anonim Şirketi tarafından tanzim edilen ... no'lu kasko poliçesi üzerinden açılan ... numaralı hasar dosyası kapsamında iş makinesinde 22/395,59 TL (KDV dahil) hasar tespit edildiğini, ancak sigorta şirketi tarafından muafiyetler nedeniyle 6.424,38 TL'lik kısmı karşılandığını, davacı şirketin aracında değer kaybının sigorta genel şartları ekinde yer alan değer kaybı hesaplamasına göre belirlenmesi gerektiğini,

davacı şirketin makineyi tamir süresi boyunca kullanmadığından kazanç kaybına uğradığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 6.424,38 TL hasar bedeli (KDV ve işçilik dahil) 100,00 TL değer kaybı bedeli ile 100,00 TL kazanç kaybı bedeli maddi tazminat tutarlarının kaza tarihi olan 26/02/2016 tarihinden, sigorta şirketi açısından ise 04/05/2016 hasarı ret tarihinden itibaren işletilecek avans faiziyle yargılama giderleri ve avukatlık ücretiyle birlikte müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

CEVAPLAR

Davalı ... Sigorta Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, yetkili mahkemenin İstanbul mahkemeleri olduğunu, davacı tarafın Karayolları Trafik kanunun 97. maddesi gereğince değer kaybı talebi için başvuru şartını yerine getirmeksizin dava açtığını davalı sigorta şirketinin zarardan poliçe teminatı dahilinde ve sigortalısının kusuru oranında sorumlu olduğunu, davacı şirketin talebinin trafik sigortası genel şartları uyarınca teminat dışı bulunduğunu, kazanç kaybının dolaylı zararlardan olması nedeniyle poliçe teminatı kapsamı dışında kaldığını, davacı şirketin onarım masrafları ile kazan kaybı talebinin fahiş olduğunu, davacı şirketin ekspertiz ücreti talebinin yerinde olmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı...Taş. İnş. Pet. Hur. San. Tic. Ltd.

Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı şirketin merkezinin Bursa ili olmasından dolayı davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, davacı şirkete ait araç sürücüsünün asli tam kusuru ile kazanın meydana geldiğini, davalı şirkete ait ... plakalı araç sürücüsünün herhangi bir kusuru olmadığını, olayda dava dışı üçüncü kişilere atfedilebilecek herhangi bir kusur olup olmadığının araştırılması gerektiğini, kazanın oluş şekline dair tutulan tutanaklar kusur konusunda değerlendirme yapmaya elverişli olmadığını, mahallinde keşif yapılmasının gerektiğini, davacı şirkete ait araçta oluşan hasar miktarının da fahiş olduğunu,

davacı şirket aracının kasko poliçesini düzenleyen sigorta şirketi tarafından yapılan 22.395,59 TL ödeme ile gerçek hasar miktarının fazlasıyla karşılanmış olduğunu, kazayla hasar arasında uygun illiyet bağının bulunup bulunmadığının tespit edilmesi gerektiğini, davacı şirketin aracında tamir sonunda değer kaybı oluşmadığını, araçta meydana gelen hasarlardan diğer davalı ...

Sigorta Anonim Şirketi'nin sorumlu olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

KANITLAR

Bozma öncesinde Trafik Bilirkişi ..., Makine Mühendisi Bilirkişi Y. Doç. Dr. ... ve SMM Bilirkişi ...'den oluşan bilirkişi heyetinden 11/07/2017 tarihli bilirkişi heyet raporu alınmıştır.

Bozma öncesinde Trafik Bilirkişi ..., Makine Mühendisi Bilirkişi Y. Doç. Dr. ... ve SMM Bilirkişi ...'den oluşan bilirkişi heyetinden 15/08/2018 tarihli bilirkişi heyeti ek raporu alınmıştır.

Bozma sonrasında keşif incelemesi ile birlikte bilirkişi raporu aldırılmak üzere Aydın Kuşadası ...Asliye Hukuk Mahkemesi'ne yazılan ... Talimat dosyası ile Adli Trafik Bilirkişi ...'den, 25/09/2023 tarihli bilirkişi raporu alınmıştır.

-Bozma Öncesi 11/07/2017 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle;

Dosya kapsamı incelenerek, davacı tarafa ait hesap kayıtları ve ticari defterler, tarafların iddia ve savunmaları, dosyada mübrez belgeler üzerinde araştırma, inceleme, hesaplama ve değerlendirmeler yapılmış ve yukarıda arz olunan tespit ve incelemeler neticesinde etraflıca açıklandığı üzere;

1-Mali Yönden;

Davacı tarafın 2016 yılı yasal defterinin 6762 sayılı (mülga) TTK.'nın 66., 69., 70., 82. maddeleri gereği ticari defterlerin ispat kuvveti bakımından açılış tasdikine ve kapanış tasdikine sahip olduğu, bu yönüyle sahibi lehine delil sayılması gerektiğine dair nihaî takdir yetkisinin mahkemeye ait olduğu,

Araçtaki hasar miktarı bedeli olan 01/03/2016 tarihli 542500 no'lu KDV dahil 17.340,54 TL'lik faturanın ve ... Sigorta Anonim Şirketi'nin makine kırılması poliçesi kapsamında 24/03/2016 tarihinde ...'na EFT yoluyla ... hesabına yaptığı 8.268,41 TL tazminat ödemesinin, DAVACI yasal defterler kayıtlarına genel kabul görmüş muhasebe ilkelerine ve VUK. usulüne uygun olarak kaydedildiği,

2-Kusur Yönünden;

-Davalı...Taş. İnş. Pet. Hur. San. Tic. Ltd. Şti. adına kayıtlı olup diğer davalı ... Anonim Şirketi'ne 13/01/2016-2017 tarihleri arasında ... sayılı ZMS. (Trafik) poliçesiyle sigortalı ... plakalı 2005 model ... marka vinçli açık kasa kamyon sürücüsü dava dışı ...'ın kazanın oluşumunda %100 ASLİ TAM KUSURLU olduğu,

-Davacı ... ve Yapı İşleri Taşımacılık Özel İş Mak. Sürücü Yetiştirme ve Operaörlük Kursu İşlt. San. Tic. Ltd. Şti. adına kayıtlı ... plakalı 2013 model ... marka ... tipi teleskopik arazi Forklifti sürücüsü ...'ın kazanın oluşumunda KUSURSUZ olduğu,

3-Hasar, değer ve kazanç kaybı yönünden;

-Hasarın mezkur kaza neticesinde meydana geleceği, kaza ile hasarın uyumlu olduğu,

-Aracın modeli ve yaşı nedeniyle yapılan tamiratla araçta kıymet artışı olmayacağı,

-Araçtaki hasar miktarının KDV dahil 17.340,54 TL olduğu, (Teminat miktarı kadar Sigortacı davalı sorumluluğunda),

-Aracın kazanç kaybı miktarının KDV miktarının KDV dahil 3.000,00 TL olduğu, (Sigorta teminatı dışı, diğer araç sahibi davalının sorumluluğunda),

-Araçta piyasa şartlarında oluşan değer kaybı miktarının 5.000,00 TL olduğu, (Teminat miktarı kadar Sigortacı davalı sorumluluğunda),

-Davalı ... Sigorta Anonim Şirketi'nin davacı şirkete 22.395,59 TL tazminat ödemesi yaptığı davalı cevap dilekçe beyan edilmekte olup, dosya içerinde buna ilişkin fatura ya da bir resmi belge bulunmadığı, dosya içeriğinde ... Sigorta Anonim Şirketi'nin makine kırılması poliçe kırılması poliçesi kapsamında 24/03/2016 tarihinde ...'na EFT yoluyla ... hesabına 8.268,41 TL tazminat ödemesi yapıldığı,

4-Sigorta mevzuatı yönünden;

-Değer kaybı bedeli ile hasar bedelinden Davalı Sigorta Şirketi'nin sorumlu olduğu,

-Aracın kazanç kaybı miktarı açısından diğer davalının sorumluluğu olduğu, sigorta şirketinin sorumluluğu olmadığı,

5-Genel yönden,

DAVACI tarafın; Araçtaki hasar miktarı KDV Dahil 17.340,55 TL + Aracın kazanç kaybı miktarı KDV Dahil 3.000,00 TL + Araçta piyasa şartlarında oluşan değer kaybı miktarının 5.000,00 TL=25.340,55 TL Toplam Maddi Kaybı Olduğu, bu tutardan, ... Sigorta Anonim Şirketi'nin makine kırılması poliçesi kapsamında 24/03/2016 tarihinde ... Bankası EFT yoluyla ... hesabına gelen 8.268,41 TL kısmi tazminat ödemesi düşüldükten sonra 25.340,54 TL-8.268,41 TL=17.072,14 TL davacının tazminat talep edebileceği, hususunda görüş tespit ve kanaatine varılmıştır.

-Bozma Öncesi 15/08/2018 tarihli bilirkişi heyeti ek raporunda özetle;

Açıklanan hususlar neticesinde;

Davalı vekilinin itiraz ettiği hususlar yeniden değerlendirilmesi, dosyanın yeniden tarafımızca okunması ve incelenmesi neticesinde, itiraza konu olan ve kök raporda belirttiğimiz görüş ve kanaatte bir değişiklik olmadığı, hususunda görüş tespit ve kanaatine varılmıştır.

-Bozma sonrası 25/09/2023 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle;

İlgili kazanın meydana gelmesinde olay yeri keşif bilgileri ve dosya tetkiki neticesinde:

... Plakalı Kamyon Sürücüsü ...'ın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 84/J maddesi ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 137. maddesinin ihlal etmesi kazının oluşmasında ANA ETKEN olduğu ve sürücünün kazadaki etken eyleminin yüzde yüz olduğu,

... Plakalı Forklift Sürücüsü ...'ın kazanın oluşmasında etken eyleminin bulunmadığı, kanaatine varılmıştır.

GEREKÇE

Mahkememizce verilen 05/08/2016 tarih ve ... esas ve ... karar sayılı kararı, İzmir Bölge Adliye Mahkemesinin .... H.D.’nin 24/03/2022 tarih ve ... esas ve ... karar sayılı ilamı ile "Bir rizikonun meydana getirdiği zararın Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası kapsamına girebilmesi için, o rizikonun motorlu araç tarafından karayolunda meydana getirilmiş olması zorunludur.

Karayolları Trafik Kanunu’nun tanımlarla ilgili 3. maddesinde, karayolu; trafik için kamunun yararlanmasına açık olan arazi şeridi, köprüler ve alanlar olarak tanımlanmıştır.

Aynı Yasa’nın 2/2. maddesinde, aksine hüküm bulunmadığı hallerde, karayolu dışındaki alanlardan kamuya açık alanlar ile park, bahçe, park yeri, garaj yolu ve eşya terminali, servis ve akaryakıt istasyonlarında karayolu taşıt trafiği için faydalanılan yerler ile erişme kontrolü kara yollarının kamuya açık kesimlerinde ve belirli bir karayolunun bağlantısını sağlayan göl ve akarsular üzerinde kamu hizmeti gören araçların, karayolu araçlarına ayrılan kısımları da bu yasa uygulaması bakımından karayolu olarak kabul edilmiştir.

Somut olayda, davalılardan sigorta şirketi vekili, davalı şirkete ait aracın, müvekkili şirket nezdinde 13/01/2016-13/01/2017 tarihleri arasında geçerli bulunan zorunlu trafik sigorta poliçesi ile teminat altına alınmakla birlikte, olayın karayolunda meydana gelmediğini, otel şantiye sahası içinde kaldığını, bu nedenle rizikonun teminat dışında kaldığını savunmuş ise de, mahkemece bu savunma üzerinde durulmamıştır. (Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 28/02/2011 tarih ve 2010/ 7847 Esas, 2011/1728 Karar sayılı ilamı aynı doğrultudadır.)

O halde mahkemece, olay yerinde keşif yapılarak, kazanın meydana geldiği yerin, yukarıdaki açıklamalar ışığında karayolu sayılan bir yer olup olmadığı, bu suretle rizikonun teminat kapsamında kalıp kalmayacağı saptanarak, karayolu olduğu sonucuna varılırsa, aracın sebep olduğu hasarın zorunlu trafik mali sorumluluk sigortası teminatı dahilinde olduğu dikkate alınarak, aksi halde sigorta şirketinin sorumluluğunun bulunmadığı kabul edilerek, sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken" gerekçesi ile bozularak, Mahkememizin yukarıdaki esas sayılı sırasına kaydı yapılarak yargılamaya devam olunmuştur.

Kazanın meydana geldiği mahalde Mahkemesi'ne yazılan talimatla keşif sonucu aldırılan bilirkişi raporunda kazanın meydana geldiği yerin karayolu olduğunun tespit edildiği anlaşılmakla davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Katip ... ¸E-imza Hakim ... ¸E-imza