İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/724 K.2024/196

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Trafik Sigortasından Kaynaklanan ) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı taraf vekili duruşmada tekrar ettiği dava dilekçesi ile özetle. 08.06.2023 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle müvekkilinin maliki olduğu ... plakalı araçta oluşan zararının kazada kusurlu ... plakalı araç ZMMS poliçesi kapsamı ve teminat limiti dahilinde tazminine ilişkin başlatılan İzmir ...

İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasına davalı tarafça itiraz edildiğini, arabuluculuk konusunda taraflar arasında anlaşma sağlanamadığını, bu sebeple itirazın iptali ve icranın devamı için dava açma zorunluluğu doğduğunu, kaza tespit tutanağından da anlaşılacağı üzere müvekkiline ait araca çarparak hasarlanmasına sebep olanın ... plakalı araç sürücüsü olduğunu,

her ne kadar kaza tutanağında ... plakalı araca da ... plakalı aracın müvekkiline ait araca çarpmasından sonra ... plakalı araca çarpması nedeniyle kusur izafe edilmiş ise de ... plakalı aracın müvekkiline ait araca çarpmadığı gibi ... plakalı aracın müvekkiline ait araca çarpmasında etken olmadığının anlaşıldığını, sigorta şirketince haksız ve gerekçesiz olarak ödeme yapmaktan imtina edildiğini, hükmedilecek tazminat temerrüt tarihinden itibaren avans ticari temerrüt faizi uygulanmasını talep ettiklerini, açıklanan nedenlerle fazlaya ilişkin müvekkilinin hakları saklı kalmak kaydı ile İzmir ...

İcra Müdürlüğü ... esas takip sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine yapılan itirazların iptali ile takibin devamıa, davalı aleyhine %20’den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı taraf vekili duruşmada tekrar ettiği cevap dilekçesi ile özetle;Davacı tarafından sigorta şirketine usulüne uygun başvuru yapılmadığını, bu durumS davacı tarafından yapılan başvuru dilekçesinin ekinde gönderilen herhangi bir belgenin bulunmadığını, hal böyleyken dava şartlarından olan işbu eksiklik sebebiyle davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, sigortalı araç sürücüsünün kusurlu olduğunu kabul etmemekle ATK Trafik İhtisas Dairesinden kusur raporu alınması gerektiğini, hesaplama yaptırılacaksa Anayasa Mahkemesi tarafından genel şartların tümüyle iptal edilmediğini,

hasar bedeli hesapları yönünden genel şartların uygulanmasına öncelikli olarak devam edildiğini, genel şartlara göre hasar bedeli hesaplaması yapılırken aracın daha önce herhangi bir kazaya karışıp karışmadığı ve aracın daha evvel hasar gören parçalarının neler olduğunun incelenmesi gerektiğini, aracın bir parçanın hasarlanması sonucunda araçta hasar bedeli meydana geldiğinin kabulü için bu parçanın kazadan önce sağlam ve orjinal olması gerektiğini, tazminat sorumluluğunu kabul anlamına gelmemek kaydıyla KDV hariç olarak hesaplanacak tazminat bedeli üzerinden hüküm kurulması gerektiğini,

ayrıca yapılacak hesaplamada parça bedellerine iskonto uygulanması gerektiğini, iskonto piyasada vatandaşa uygulanan düşük yüzdeli indirimlerden ibaret olduğunu, piyasada yıl içerisinde en fazla 1 kazası olan vatandaşa aracı kaza yapıp servise geldiğinde onarım ve parça tedariğinde yapılacak %10 - %20 oranında değişen iskonto uygulandığını, aksinin davacının sebepsiz zenginleşmesine,

müvekkilinin ise zararına sebebiyet vereceğini, davacının avans faiz talebi yerinde olmadığını, sigortalı aracın kullanım şekli ruhsatta “hususi” olarak belirtildiğinden yasal faize hükmedilmesi gerektiğini, ayrıca faiz başlangıç tarihi temerrüt veya kaza tarihi değil güncel eksper hesabının yapıldığı tarih olduğunu, aksi halde bilirkişi hesabının rapor tarihi itibariyle yapılması sebebiyle temerrüt tarihi ile rapor tarihi arasındaki süreç için faize faiz işletilmesi söz konusu olduğunu, açıklanan nedenlerle, müvekkili sigorta şirketine usulüne uygun bir başvuru yapılmadığından dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine,

kusur durumunun tespiti için ATK Trafik İhtisas dairesinden rapor alınmasına, hasar bedelinin tespiti için uzman bilirkişiden genel şartlara uygun rapor alınmasına, haksız ve mesnetsiz işbu davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

İcra Dosyası: İzmir ... İcra Müdürlüğü’nün ... esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; davacı alacaklı ... tarafından, davalı borçlu ... Sigorta Anonim Şirketi aleyhine, toplam 120.000,00 TL alacak için, ilamsız icra yoluyla takip başlatıldığı, ödeme emrinin borçlu ... Sigorta Anonim Şirketi’ne 02.08.2023 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu ... Sigorta Anonim Şirketi ’nin 31.07.2023 tarihli dilekçesi ile “icra takibine, ödeme emrine, işlemiş faize ve takibe ilişkin diğer tüm ferilerine itiraz” ettiği, itiraz üzerine icra müdürlüğünce alınan 01.08.2023 tarihli kararla takibin durdurulmasına karar verildiği görülmüştür.

Kaza tespit tutağını. Trafik polis memurları tarafından tanzim edilen 08/06/2023 tarihli “Yaralamalı ve Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağının” incelenmesinde. "Sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile 300/02DKY takiben Turgutlu İzmir istikametine sağ şeritte seyrettiği esnada belirtilen noktaya geldiğinde aracının sağ ön köşe kısımları ile aynı istikamette önünde seyreden ve otoyol istikametine ...

Bulvarına katılmak için dönüş yapmak üzere olan ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın arka kısımlarına çarpmış, bu çarpmanın etkisiyle ... plakalı araç savrularak ...

Bulvarı üzerinde orta refüj üzerine çıkmış. ... plakalı aracın sol yan kısımlarına aynı istikamette sol şeritte arkalarında gelen ve sürücüsü firar eden ... plakalı aracın sağ yan kısımları ile sürtmesi ve savrularak orta refüj üzerinde bulunan ( T-35) dönüş adası ek levhasını ve organize sanayi yön belirtir levhasına ön kısımları ile çarparak durması neticesi 3 araçlı maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiştir.

Bu kazanın oluşmasında ... plakalı aracın sürücüsü ...'ın 2918 sayılı K.T.K. 'da yer alan 56/1-C ( önlerinde giden araçları yönetmelikte belirtilen güvenlik ve yeterli bir mesafeden izlememek.) ve 52/1-A (aracının hızını, kavşaklara yaklaşırken ve dönemeçlere girerken azaltmamak.) maddelerini ihlal ettiğini, ... plakalı aracın firar eden sürücünün aynı kanununu 52/1-A ( aracının hızını, kavşaklara yaklaşırken ve dönemeçlere girerken azaltmamak) maddesini ihlal ettiğini,

... plakalı aracın sürücüsü ...'ın herhangi bir kusurunun bulunmadığı kanaatine kaza incelemesi ve sürücü beyanlarından varılmıştır. " şeklinde kazanın tanımladığı görülmüştür.

Hasar dosyası: Davacının dava tarihinde önce davalı sigortaya hasar kaybı talepleri için başvuruda bulunduğu, davalı sigorta şirketinin ödemede yapmadığı görülmüştür.

Trafik ve Tramer kayıtları: Kazaya karışan ... plaka sayılı aracın kaza tarihinde davacı ...'a ait olduğu, ... plakalı aracın ise ... ait olduğu, davacıya ait ... plakalı ait dava konusu kaza tarihinden önce açılan 3 adet hasar dosyasının mevcut olduğu tespit edilmiş, eski hasar dosyaları dosyamız arasına alınmıştır.

Sigorta Poliçesi: Davalı sigorta şirketi ile kazaya karışan ... plaka sayılı araç maliki olan dava dışı ... arasında, 26/02/2023- 26/02/2024 tarihlerini kapsayan ZMMS (Trafik) sigorta poliçesi bulunmaktadır. Poliçe limiti araç başına 120.000,00 TL dir.

Bilirkişi Raporu: Bilirkişi ... ve Bilirkişi ... heyet raporlarında. 08.06.2023 tarihinde davacı ...’ a ait ve sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araç ile davalı ... Sigorta A.Ş.’ne ZMMS trafik sigortalı ve ... idaresindeki ... plakalı araç ve dava dışı ... plakalı araçların karıştıkları maddi hasarlı trafik kazası sebebiyle; ... plakalı kamyonet sürücüsü ...’ın.

2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun 52/1-b) maddesi, 56/1-c) , 84) ve 46/2-c) Maddelerini ihlal ettiğinden meydana gelen kazada etken olduğu, davacı ...’a ait, ... plakalı otomobil sürücüsü ...’ın. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununca kazaya etken bir hareketi bulunmadığından, kazanın meydana gelmesinde etken olmadığı, ... plakalı otomobil sürücüsünün.

2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununca kazaya etken bir hareketi bulunmadığından Kazanın meydana gelmesinde etken olmadığı, meydana gelen trafik kazasında 3. Kişi ya da kurumların kusurunun bulunmadığı, davacıya ait ... plakalı araçta davaya konu trafik kazası sonucunda ön ve arka kısım kaporta, mekanik, elektrik ve elektronik kısımlarında meydana gelen hasarların işbu dava konusu trafik kazası ile ilintili olduğu, davacıya ait ... plakalı araçta meydana gelen hasarın Yedek Parça + İşçilik + KDV olarak 501.458,60 TL olduğu,

davacı aracının kaza tarihi itibariyle serbest piyasa koşullarına göre 2.el piyasa rayiç değerinin 610.000,00 TL civarı olduğu, davacı aracının sovtaj (Onarımı yapılmamış hurda olarak) değerinin 200.000,00 TL civarı olduğu, davacıya ait aracın onarım tutarının 2.el piyasa rayiç değerinin %82,20 ne ulaştığı için Yargıtay Kararları doğrultusunda tamirinin ekonomik olmadığı pert-total uygulaması yapılmasının gerekli olduğu ve pert/total edildiğinde gerçek hasar miktarının 410.000,00 TL olduğu" kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

Dava; davacı aracında meydana gelen hasar bedeline ilişkin maddi zararının karşı araç ZMMS sigortacısından tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali davasıdır. Dava, 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılmıştır.

Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1.maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi,

aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın amacı A.1 maddesinde “Karayolları Trafik Kanunu uyarınca motorlu araç işletenlerine yüklenen hukuki sorumluluk için düzenlenen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına yönelik ilgililerinin hak ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesidir.” şeklinde belirlenmiştir.

Sigortanın kapsamı ise genel şartlar A.3. maddesinde “sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür.

Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır.” şeklinde düzenlenmiştir.

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları 14 Mayıs 2015 gün 29355 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak 01 Haziran 2015 tarihinde yürürlüğe girmiş, 04.12.2021 tarihinde RG’de yayınlanan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında Değişik Yapılmasına Dair Genel Şartlar uyarınca daha önceki Genel Şartların, 1., 2. 3., 4.,5., 6.,7.,8., 9., 10., 11, 12., 13., 14. ,15., 16., maddelerinde değişiklik yapılmış olup, 17. Maddesi ile de Genel Şartlara Ek-7 eklenerek, Ek-7’ de, değer kaybı, sakatlık, destekten yoksun kalma tazminatlarının nasıl hesaplanacağının düzenlenmiştir.

Bu değişikliğin 18. Maddesi ile “Bu genel şartların yayımı tarihinde yürürlüğe girer.” Düzenlemesine, 13. Maddesi ile Genel Şartalırn C.11. Maddesine yapılan ek maddede “Bu genel şartların yürürlük tarihinden sonra yapılan değişiklikler, söz konusu değişikliğin yürürlüğe girdiği tarihten sonra akdedilen sözleşmelere uygulanır.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Olay tarihinde yürürlükte bulunan, 19.06.2021 tarihinde RG’de yayınlanan 7327 sy İcra ve İflas Kanunun ile Bazı Kanunlarda Değişik Yapılmasına Dair Kanunun 18. Maddesi ile değişik 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 90 ıncı maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesi ile maddenin 2. Fıkrasındaki “Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu tarafından belirlenir.” şeklindeki düzenlemenin, 14 Şubat 2023 tarihli 32104 sayılı RG’de yayınlanan Anayasa Mahkemesi’nin 2021/82 esas, 2022/167 karar, 29/12/2022 tarihli kararı ile Anayasa’ya aykırı bulunarak iptaline karar verilmiştir.

Anayasa Mahkemesinin iptal kararı ile zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatların zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarına göre belirleneceğine dair düzenleme iptal edilmiştir. T.C.

Anayasası’nın 153/6. maddesinde, “Anayasa Mahkemesi kararları Resmî Gazetede hemen yayımlanır ve yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzel kişileri bağlar.” düzenlemesi mevcut olup, bu düzenlemenin doğal sonucu olarak Anayasa Mahkemesi’nce bir kanun veya kanun hükmünde kararnamenin tümünün ya da bunların belirli hükümlerinin Anayasa’ya aykırı bulunarak iptal edildiğinin bilindiği halde görülmekte olan davaların Anayasa’ya aykırılığı saptanan kurallara göre görüşülüp çözümlenmesi, Anayasa’nın üstünlüğü prensibine ve hukuk devleti ilkesine aykırı düşeceği için uygun görülmeyeceği kabul edilmektedir.

Anayasa Mahkemesi’nin somut norm denetimi neticesinde verdiği iptal kararlarının Resmî Gazete’de yayımlanması ile sonuç doğuracağı ve eldeki tüm uyuşmazlıklara uygulanması gerektiği uyulması zorunlu yargısal içtihatlar ile kabul edilmiştir.

Yargıtay içtihatları ile kabul edilen “usuli kazanılmış hak” olgusunun, birçok hukuk kuralında olduğu gibi yine Yargıtay içtihatları ile geliştirilmiş istisnalarının bulunduğu, yeni bir İçtihadı Birleştirme Kararı (09.05.1960 tarihli ve 21/9 sayılı YİBK) ya da geçmişe etkili bir yeni kanun çıkması,

benzer şekilde uygulanması gereken bir kanun hükmünün, hüküm kesinleşmeden önce Anayasa Mahkemesince iptaline karar verilmesi hallerinde, usulü kazanılmış hakka göre değil, İBK'na veya geçmişe etkili yeni kanuna ya da Anayasa Mahkemesinin iptal kararından sonra oluşan yeni duruma göre karar verilebileceği (HGK’nın 21.01.2004 tarihli ve 2004/10-44 E., 19 K..

03.02.2010 tarihli ve 2010/4-40 E., 2010/54 K), dolayısıyla bilirkişi raporları alındıktan ve bu raporlar nedeniyle taraflar lehine oluşan usulü kazanılmış hakka göre değil sonra Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararından sonra oluşan yeni duruma göre karar verilmesi gerektiği, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi'nin 2019/824 esas, 2020/1025 karar sayılı, 2019/3373 esas,

2020/1022 karar sayılı emsal kararlarında da belirtildiği üzere Anayasa Mahkemesi'nin yukarıda anılan iptal kararı sonrasında oluşan yeni duruma göre 04.12.2021 tarihinde RG’de yayınlanan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında Değişik Yapılmasına Dair Genel Şartlar hükmlerinin ve Ek-7 deki değer kaybı hesaplama formülasyonunun somut olaya uygulanmasına olanak bulunmadığı,

KTK'nun 90. Maddesi hükmü dikkate alındığında, zarar gören hak sahiplerinin zarar veren 3.kişilerden ve sigorta şirketinden talep edebilecekleri tazminatın kapsamının belirlenmesinde kullanılacak yöntem ve ölçütler konusunda kısıtlama bulunmadığından, üçüncü kişi olan davacının uğradığı hasar zararının tespitinde 6098 sy Türk Borçlar Kanunu hükümleri dikkate alınarak yerel piyasa koşulları, yedek parça ve servis maliyetleri, kazalı parça ve yeri, işçilik maliyetleri, KDV dikkate alınması gerektiği kanaatine varılmıştır.

Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde; davalı tarafından ZMMS poliçesi ile sigortalanan ve 08.06.2023 olay tarihinde dava dışı sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araç ile, İzmir-Turgutlu yolu üzerinde seyir halinde iken, önünde kendisi ile aynı yönde seyir halinde olan davacıya ait ... plakalı aracın arka kısımlarına çarpması neticesinde, davacıya ait aracın çarpmanın etkisiyle savrularak orta refüje çıkarak durabildiği, bu şekilde maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği,

bilirkişi heyet raporunda açıklanan gerekçelerle davalının sigortalısına ait aracı kullanan sürücü ...’ın %100 oranında kusurlu olduğu, davacıya ait araçta kaza nedeniyle yedek parça, işçilik ve KDV dahil 501.458,60 TL’lik hasar meydana geldiği, davacıya ait aracın kaza tarihindeki ikinci el hasarsız piyasa değerinin 610.000,00 TL, sovtaj değerinin ise 200.000,00 TL olduğu, hasar miktarının aracın piyasa değerine yakın olması gözetildiğinde davacıya ait aracın pert total uygulamasına tabi tutulması gerektiği, bu halde gerçek zarar miktarının (610.000,00 TL – 200.000,00 TL)= 410.000,00 TL olduğu,

kazanın poliçe süresi içerisinde gerçekleştiği, zarardan davalı sigortanın kaza tarihindeki poliçe limiti olan 120.000,00 TL ile sınırlı olarak sorumlu olduğu, takip talebinde 120.00,00 TL hasar bedelinin istendiği, takip talebinde takip tarihinden itibaren yasal faiz isteğinde bulunulduğu, dava dilekçesinde ise itirazın iptali ile birlikte hasar bedeline temerrüt tarihinden itibaren avans faizi talep edildiği, itirazın iptali davalarının sıkı sıkıya icra takibine bağlı olduğu, takip talebindeki isteğin dava dilekçesi ile aşılmasının mümkün olmadığı,

bu nedenle takip talebindeki istekle bağlı kalınarak tespit edilen hasar bedeline takip tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesi gerektiği anlaşılmakla davacının itirazın iptali davasının kabulü ile itirazın iptaline, takibin takip talebindeki koşullarla devamına, alacak likit olmayıp yargılamayı gerektirdiğinden davacının icra inkar tazminatı isteğinin reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip... e-imzalı Hakim... e-imzalı