İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/717 K.2024/839

Mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonucunda;

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; müvekkilinin ... plakalı aracı 02/09/2014 tarihli ... numaralı fatura ile 33.500,00 TL bedelle davalı şirketten satın aldığını, müvekkili tarafından satış bedelinin bir kısmı peşin, bir kısmı vadeli ödeneceği için araç üzerine davalı şirket tarafından rehin kaydının konulduğunu ve 4721 sayılı Kanun’un 940. maddesi gereğince aracın müvekkilinin üzerinde kaldığını;

ayrıca araç bedelinin bir kısmı peşin kalan borç için 10.500,00 TL ve 8.000,00 TL bedel karşılığında iki adet senedin düzenlenerek davalı şirkete teslim edildiğini, müvekkilinin sözleşmeye uygun şekilde borçlarını düzenli olarak ödediğini ve senet asıllarını davalıdan geri aldığını ancak davalının araç üzerindeki rehini kaldırmadığını, müvekkilinin aracı satmak istediğinde üzerindeki rehinin kaldırılmadığını fark ettiğini ve davalı şirkete ulaşmaya çalıştığını ancak davalı şirketin Menemen’deki şubesinin 2018 yılında kapandığını öğrendiğini,

davalı şirketin eski çalışanı tarafından şirket sahibinin öldüğü ve şirketin faal olmadığı bilgisine ulaştığını, 4721 sayılı TMK’nun 944. maddesinde “alacağın ödenmesi suretiyle veya başka bir sebeple rehin hakkı sona erince alacaklı, rehinli taşınırı hak sahibine geri vermekle yükümlüdür” düzenlemesine yer verildiğini, davalının sözleşme gereği araç üzerindeki rehini kaldırma yükümlülüğünü ihlal ettiğini, müvekkili tarafından rehinin kaldırılması için Menemen ...

Noterliği’nden 10/05/2023 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarın çekildiğini ancak sonuçsuz kaldığını, arabuluculuk görüşmeleri sonucunda anlaşmaya varılamadığını ve İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nde ...

Esas sayılı davanın açıldığını, bu mahkemece 07/05/2024 tarihinde “davalı şirketin yetkili temsilcisinin ölmüş olduğu anlaşıldığından davacı vekiline davalı şirkete temsilci atanması için kayyım tayini davası açması konusunda yetki belgesi verilmesine” şeklinde karar verildiğini, söz konusu dava yönünden davalı şirkete kayyım atanması zorunluluğunun doğduğunu belirterek, İzmir .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ...

Esas sayılı dava dosyası ile sınırlı olmak üzere davalı şirketin işlerinin yürüyebilmesi ve faaliyetlerine devam edebilmesi için kayyım tayini davasının devamı süresince geçici müdür tayinine; öncelikle davalı şirketin varsa diğer hissedarlarının tespit ve tayinine, davalı şirkete kayyım olarak atanmasına ya da şirket temsilcisi ...’un mirasçılarının tespit ve tayinine ve bunlardan birinin davalı şirkete kayyım olarak atanmasına, mahkeme aksi kanaatte ise bir üçüncü kişinin davalı şirkete kayyım olarak atanmasına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava; davalı şirkete temsil kayyımı atanması istemine ilişkindir.

İzmir... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... Esas sayılı dava dosyası incelendiğinde; davacısının ..., davalısının.... Seyahat ve Otelcilik İşletmesi A.Ş., dava tarihinin 20/06/2023 olduğu, bu davada davacının davalı şirkete ... plakalı araç satışı nedeniyle borçlu olmadığının tespiti ile araç üzerine konulan rehinin kaldırılmasına karar verilmesinin istendiği, mahkemenin 07/05/2024 tarihli duruşmasında “davalı şirketin yetkili temsilcisinin ölmüş olduğu anlaşıldığından davacı vekiline davalı şirkete temsilci atanması için kayyım tayini davası açması konusunda yetki belgesi verilmesine” şeklinde 1 numaralı ara kararının oluşturulduğu, söz konusu davanın derdest olduğu görülmüştür.

İzmir Ticaret Sicili Müdürlüğü’nden gönderilen belgeler incelendiğinde; temsil kayyımı atanması istenen ve davamızda davalı olarak gösterilen davalı şirketin “Merkez-...” sicil numarasında kayıtlı olduğu, adresinin “... İZMİR” olduğu, şirketin faal gözüktüğü, şirketin temsilcisinin 14/06/2016 tarihi itibariyle 3 yıl süreyle münferiden şirketi temsile yetkili olarak ... olduğu, yetki süresinin 14/06/2019 tarihinde sona erdiği ve yeni atama yapılmadığı, TTK’da anonim şirketlerin hisse senetleri ve payın devri konusunda tescil, ilan ve bildirim zorunluluğunun bulunmaması sebebiyle şirketin son ortaklık durumuna ilişkin bilginin bulunmadığı görülmüştür.

TTK’da kayyıma ilişkin hükümler sınırlı olarak düzenlenmiştir. Bununla birlikte, TTK’nın 1. maddesinde “Türk Ticaret Kanunu, 22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medenî Kanununun ayrılmaz bir parçasıdır.” denilmiştir. Böylece, genel bir yollama ile Türk Medeni Kanunu’nun ilgili hükümlerinin ticaret şirketlerine, dolayısıyla bir ticaret şirketi türü olan limitet şirketlere de uygulanmasına imkan tanınmıştır.

Türk Medeni Kanunu’nun 426. maddesinde temsil kayyımlığı, 427. maddesinde yönetim kayyımlığı, 428. maddesinde isteğe bağlı (iradî) kayyımlık düzenlenmiştir.

Türk Medeni Kanunu'nun 426. maddesinde.

“Vesayet makamı, aşağıda yazılı olan veya kanunda gösterilen diğer hâllerde ilgilisinin isteği üzerine veya re'sen temsil kayyımı atar: (1) Ergin bir kişi, hastalığı, başka bir yerde bulunması veya benzeri bir sebeple ivedi bir işini kendisi görebilecek veya bir temsilci atayabilecek durumda değilse, (2) Bir işte yasal temsilcinin menfaati ile küçüğün veya kısıtlının menfaati çatışıyorsa, (3) Yasal temsilcinin görevini yerine getirmesine bir engel varsa” düzenlemesine.

427. maddesinde de.

“Vesayet makamı, yönetimi kimseye ait olmayan mallar için gereken önlemleri alır ve özellikle aşağıdaki hâllerde bir yönetim kayyımı atar: (1) Bir kimse uzun süreden beri bulunamaz ve oturduğu yer de bilinemezse, (2) Vesayet altına alınması için yeterli bir sebep bulunmamakla beraber, bir kişi malvarlığını kendi başına yönetmek veya bunun için temsilci atamak gücünden yoksunsa, (3) Bir terekede mirasçılık hakları henüz belli değilse veya ceninin menfaatleri gerekli kılarsa, (4) Bir tüzel kişi gerekli organlardan yoksun kalmış ve yönetimi başka yoldan sağlanamamışsa,

(5) Bir hayır işi veya genel yarar amacı güden başka bir iş için halktan toplanan para ve sair yardımı yönetme veya harcama yolu sağlanamamışsa” düzenlemesine yer verilmiştir.

Bu yasal düzenlemeden yola çıkılarak somut olay değerlendirildiğinde; davacının, ... Otelcilik İşletmesi A.Ş. hakkında İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nde ...

Esas sayılı dava dosyasında “... plakalı araç satışı nedeniyle borçlu olmadığının tespiti ile araç üzerine konulan rehinin kaldırılması” istemli davayı açtığı, şirketin temsilcisinin ... olduğu, şirketin türü itibariyle ortak bilgilerinin temin edilemediği, şirket temsilcisinin ise 14/06/2019 tarihinde yetkisi bitmiş olmakla birlikte esasen 28/01/2021 tarihinde de vefat ettiği, davalı şirketin henüz temsilcisinin bulunmadığı, bu nedenle söz konusu davada davalı şirketin temsilinin gerektiği, nitekim.

İzmir .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nde görülen ... Esas sayılı davada da davacıya bu konuda dava açması için süre verildiği; verilen sürenin ve eldeki bu davanın açılmasının amacının şirketin söz konusu davada temsil edilmesi olduğu, TMK’nın 426. maddesindeki koşulların bulunduğu anlaşıldığından, haklı görülen davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Davacı vekili, şirkete atanacak kayyımın kim olacağı ve ücretinin ne olacağı konusunda takdiri mahkememize bıraktığından, dava dışı ... Tur. Seyahat ve Otelcilik İşletmesi A.Ş.’ye İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... Esas sayılı dava dosyası yönünden TMK'nın 427. maddesi uyarınca mahkememizce resen Avukat ...’ın temsil kayyımı olarak atanması ve toplam 15.000,00 TL ücret takdir edilmesi uygun görülmüştür.

HÜKÜM ; Yukarıda yazılı bulunan gerekçeye göre;

1-Davanın KABULÜ ile;

Davalı ... Turizm Seyahat ve Otelcilik İşletmesi Anonim Şirketi’ni İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... Esas sayılı dava dosyasında temsil edebilmesi yönünden TMK'nun 427. maddesi uyarınca ... T.C. kimlik numaralı ...'ın temsil kayyımı olarak atanmasına,

2-Temsil kayyımı için 15.000,00 TL ücret takdirine, tasfiye memurunun ücretinin ileride davalı şirketten alınmak üzere şimdilik davacı tarafça karşılanmasına,

3-Şirkete temsil kayyımı atandığı hususunun İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne bildirilmesine,

4-Harçlar Kanunu'na göre alınması gereken harç peşin alındığından ayrıca harç alınmasına yer olmadığına,

5-Davacının yatırmış olduğu 427,60 TL başvurma harcı ve 427,60 TL peşin harç toplamı olan 855,20 TL'nin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,

6-Davacının yapmış olduğu tebligat-posta gideri olan 362,00 TL'lik yargılama giderinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,

7-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre takdir ve tayin edilen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,

8-Davacı tarafça yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

Başkan ... ¸E-imza Üye ... ¸E-imza Üye ... ¸E-imza Katip ... ¸E-imza