İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/362 K.2025/1006

Mahkememizde görülen 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (Menfi Tespit) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesiyle; ...bank ... Şubesine ait 05.04.2024 tarihli ...

Seri Nolu 75.000 bedelli çekin tahsili amacıyla davalı/hamil çeki bankaya ibraz ettiğini, çek hakkında karşılıksızdır işlemi yapıldığını, dava konusu çek ile ilgili kayıtların bankadan celbi için bankaya müzekkere yazılmasını talep ettiklerini, dava konusu çek şirket yetkilisi olarak ... tarafından düzenlendiğini ve imzalandığını, müvekkili olan şirket yetkilisi mahkememiz huzurunda örnek imza vermeye hazır durumda olduğunu, ayrıca resmi kurumlar nezdindeki imza örneklerinin celbini talep ettiklerini,

imza örnekleri ile çekteki imzanın mahkememizce kabaca karşılaştırılması halinde bile imzanın şirket yetkili ... tarafından atılmadığının anlaşılacağını, bu hususta uzman bilirkişi incelemesi ise kesin sonucu ortaya koyacağını, yüksek mahkeme kararlarında kambiyo senetlerindeki keşideci imzasının sahteliği iddiası mutlak def'i niteliğinden olduğundan herkese karşı ileri sürülebileceğini, keşideci imzasının kurucu unsur olduğunu,

keşidecinin imzasının sahteliği sabit hale geldiğinde keşideci kambiyo senedinden dolayı kimseye karşı sorumlu olmayacağından bu def'iyi kambiyo senedinde yer alan ilgililere ve hamile yani herkese karşı ileri sürebileceğini, bunun bir mutlak def'i olduğunu, hamilin iyiniyetli veya kötüniyetli olması ve/veya ağır kusurunun bulunup bulunmaması sonucu değitirmeyeceğini, bu hususların sadece kötüniyet tazminatı takdirinde dikkate alınabileceği açıkça belirtildiğini,

çekteki imzanın şirket yetkilisine ait olmadığını bilirkişi incelemesi ile açıkça anlaşıldığında yüksek yargı kararları gereği çekin kurucu unsuru olan keşideci imzasının sahteliği/geçersizliği sebebiyle davalı/hamile karşı sorumlu müvekkili olan şirketin sorumlu olmayacağı hüküm altına alınması gerektiğini, çekteki imza şirket yetkilisine ait olmadığını, çek düzenlenirken çek üzerine yazılan yazılar da şirket yetkilisince düzenlenmediğini, özetle işbu çek üzerindeki hiçbir yazı ve imza müvekkili olan şirket yetkilisine ait olmadığını,

çekin kurucu unsurları söz konusu çekte bulunmadığından çekin geçersiz olduğunu ve bu def'i herkese karşı ileri sürülebileceğini, dava konusu çek ile ilgili olarak arabuluculuk başvurusu yapıldığını, yapılan görüşmelerin sonuçsuz kaldığını, işbu davayı açtıkları esnada davalı tarafından 18.04.2024 tarihinde İzmir ...

İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasıyla icra takibi başlatıldığını, taraflarınca arabuluculuk başvurusunun 05.04.2024 tarihinde yapıldığını, icra takibi arabuluculuk başvurusundan sonra başlatıldığını, davalı/alacaklılar tarafından arabuluculuk süreci devam ederken icra takibinin başlatıldığını, çek incelendiğinde çeke imza atılırken benzetme yapılmaya çalışıldığını, imzanın aynı olmadığını, müvekkili olan şirket yetkilisinin imzasındaki keskin hatların olmadığını, benzetme yapmaya çalışırken kalemin bir çok noktada duraksadığını, ancak müvekkili olan şirket yetkilisinin imzasında duraksamaların olmadığını,

yine imzanın şekli konusunda benzerlik olmadığı kabaca inceleme yapıldığında bile anlaşılacağını, mahkememizce bu noktada yapılacak inceleme sonrasında aktif ticaret yapan müvekkili olan şirketin açılmış icra dosyasından yapılacak hacze vb muhatap kalmaması adına ihtiyati tedbir talep etme zaruriyeti doğduğunu, müvekkilinin mahkememizce takdir edilmesi halinde ihtiyati tedbire ilişkin teminatı yatırmaya hazır durumda olduğunu, davalı/hamil tarafından açılan İzmir ...

İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı doyasının durdurulması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, davalarının kabulüne, ...bank ... Şubesine ait 05.04.2024 tarihli ... Seri Nolu 75.000 bedelli çekinin geçersizliği sebebiyle çekten kaynaklı davalı/hamile borçlu olmadıklarını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebi ile ilgili olarak mahkememizin 30/04/2024 tarihli ara kararı ile "...davacının talep ve tedbire esas gerekçesinin sahtecilik iddiası olduğu, bunun ise imza örneklerinin toplanmasından sonra bilirkişi incelemesi gerektirdiği dolayısıyla davanın özünün davacının iddiasının delil toplanmasını, ve bu noktada yargılamayı ispatı delil takdirini gerektirdiği hususları nazara alınarak açıklanan gerekçelerle talebin reddine.." karar verilmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; haksız olarak açılmış davanın reddi gerektiğini, öncelikle davaya konu çekteki keşideci ve ciranta arasındaki ticari ilişkiye dayalı olarak düzenlenen diğer çeklere ilişkinde imza itirazında bulunulmuş ve dava ile aynı konuları içeren davalar ikame edildiğini, tarafların aynı olduğu, iddiaların çekte yer alan imzaların kendilerine ait olmadığı noktasında birleşen davalarda tahkikatın bir arada yürütülerek hüküm tesisi usul ekonomisi gereğince dava dosyasının ilk ikame edilen İzmir ...

Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. sayılı dosyada birleştirilmesini talep ettiklerini, davacı vekili, çek üzerindeki imzaların müvekkiline ait olmadığını ifade etmişse de; kötüniyetli bir şekilde müvekkilinin hakkına kavuşmasını engellemeye çalıştığını, davacının herhangi bir gerekçeye dayanmadan delil ve emarelerden yoksun olan söz konusu iddiasını kabul etmemiz mümkün olmadığını, kesinlikle kabul anlamına gelmemek kaydıyla,

bir an için imzanın davacı/borçluya ait olmadığı varsayılsa bile davacının çeki bilerek ve isteyerek yetkisiz birine imzalatarak veya sonradan inkar etme gayesiyle imzasını değiştirmek suretiyle tedavüle koymuş olması durumu gündeme geleceğinden sebeple dolandırıcılık ve resmi belgede sahtecilik suçunun oluşacağı şüphesiz kaçınılmaz bir husus olacağını, davacı yan her ne kadar çek üzerindeki imzanın tarafına ait olmadığını iddia etse de, bu iddialarına dayanak oluşturacak bir şikayeti veyahut şikayetine esas iddianame ve açılmış ceza dosyası bulunmadığını,

davacı yan çekin hangi şekilde uhdesinden çıktığına ilişkin hiçbir bilgi vermemiş çekin çalındığını veya kaybolduğunu dahi etmediğini, suiniyetli bulunduğu tespit edilebilen davacı yan tarafından keşide edilen ve piyasaya sürülen birden fazla çek müvekkili faktoring şirketlerine ciro edilmiş ve bizzat çeklerin lehtarlarından alınan takibe konu çekle birebir aynı imzaya havi dava dışı ... AŞ.ye temlik edilen ...

Bankası ... seri numaralı 75.0000-TL bedelli çek ve çekteki imza davacı şirket yetkilisi ... ... tarafından bizzat teyit edilmiş ve çekin tarafınca lehtar eva'ya verildiğini; birden çok çekin kesildiği ve bu kapsamda ticari ilişkiye konu mal/ hizmetin de alındığı kabul edildiğini, hal böyleyken imzaya itirazı konu çekle aynı imzaya sahip çekin bizzat davacı tarafça teyit edildiği;

dava dışı eva'ya birden çok çekin kesildiği ve buna karşılık faturalarında düzenlendiğini beyan ettiği somut olayda imza itirazı suiniyetli olduğu gibi bu hususta imza davacıya ait çıkmaz ise konu sesli teyit kayıtları ile birlikte savcılık şikayetinde bulunulacağını, söz konusu davacı şirket yetkilisince teyit edilen ve bir diğer müvekkili faktoring şirketi olan ...

Faktoring'e ciro edilen ... bankası 108.03.2024 tarihli ... seri numaralı çek görüntüsü ekte dikkatinize sunulmuş olmakla birlikte çeklerdeki imzaların birbirlerinin aynısı olduğu göz ile yapılacak incelemede dahi açıkça anlaşılabildiğini, çeklere ilişkin faktoring işlemi tesis edilirken çekte lehtar olan müşteriden fatura alınmış ona keza davacı tarafça bu çek teyit edildiğini,

Mahkemenin de dikkatini çekebileceği üzere konu çekler ile yargılamaya konu takip dosyasına dayanak çek lehtarı aynı olmakla çeklerin bizzat çek lehtarı olan ...AŞ.den temlik alındığı somut olayda davacı bu çeklerin kaybolduğu/ çalındığına dair bir iddiasının bulunmadığını; çekler kapsamında bu çekleri faktoring şirketine ibraz eden de çeklerin lehtarlarıyla;

lehtarlar aleyhine hiçbir şikayet gerçekleştirmediği somut olay minvalinde davacının imza itirazının kötü niyetli olarak ileri sürüldüğünün ortada olduğunu, yine davacı yan tarafından, davacı keşideciye ait çekin üçüncü kişilerin eline hangi şekilde geçtiğine dair hiçbir bilgiye yer verilmemesi, yine çeklerin lehtarları ile de belirli iken bunlar hakkında şikayet gerçekleştirilmemesi; davacı yan tarafından kasıtlı olarak çek üzerine sahte imza atılmış olabileceği veyahut bir başkasına imza attırılmış olabileceği şüphesini arttırdığını, davacının danışıklı bir şekilde hareket ederek çek üzerine kasıtlı olarak taklit imza attırması,

akabinde ise çekleri faktoring şirketlerine ciro ederek haksız kazanç elde etmesi kuvvetle muhtemel olduğunu, çek yaprak bedeli bankadan tahsil edildiğini, herhangi bir imza uyuşmazlığı yaşanmadığını, Mahkemenin de takdirinde olacağı üzere çek ibraz edildiği aşamada çek sahibi ile banka arasında imzalanan sözleşmeye uygun olarak, bankanın;

hesap sahibi keşidecinin imzasının sıhhatini kontrol etmek ve gerekli özen sorumluluğunu ikame etmekle yükümlü olduğunu, keşidecinin banka kayıtlarındaki imzası ile dava konusu çekteki imza arasında uyuşmazlık olması varsayımında, bankanın çekin arkasına bu hususu belirtir nitelikte şerh düşürmesi gerekeceğini, ancak çek suretinden de anlaşılacağı üzere buna ilişkin bir şerh mevzu bahis olmadığını, sonuç itibariyle davacı yan ile lehtar kötüniyetli olup danışıklı hareket ederek müvekkilinin zarara uğratma gayesi ve gayreti içerisinde olduğunu,

davacı/borçlunun itirazlarını kabul anlamına gelmemek kaydıyla kambiyo senetlerinde defilerde usul hukukundaki savunma vasıtaları olan itiraz, inkar gibi anlamları içerir.

Yani borçluya tanınan savunma vasıtaları olduğunu, ancak kambiyo hukukunda her defi borcun muhatabı olan herkese karşı ileri sürülemeyeceğini, senedi devralırken kötüniyetle hareket eden hamile karşı şahsi defiler ileri sürülebileceğini, ancak somut olayda müvekkilinin kötüniyetinden bahsedilemeyeceğini, buna dayanarak borca itiraz edilebilmesi mümkün olmadığını, Faktoring işlemleri gerçekleştirilirken çeklerin bizzat çekin lehtarlarından alındığı ona keza davacı ile gerçekleştirilen teyit işleminde davacının lehtar ile ticari ilişkiyi ve davaya konu çeklerle aynı silsile ve keşideci imzasına sahip çekleri kabul ettiği;

yine benzer imzaya havi başka bir çekinde sorunsuz şekilde tahsil edildiği söz konusu çekler ve davaya konu çek bazında çeklerin bizzat lehtarlarından alındığı somut olay minvalinde davacının çek lehtarları aleyhine bir şikayet gerçekleştirmediği ayrıca faktoring işlemine esas faturaların gerçek bir hukuki ilişkiye esas olarak düzenlendiği bu ilişkiye esas olarak çek lehtarlarına teslim edildiği ve ancak daha sonradan inkarda bulunulmuşsa da yükümlülük bedellerinin bankalardan herhangi bir imza uyuşmazlığı yaşanmaksızın tahsil olduğu dava dosyasında haksız ve kötü niyetli imza itirazını kati suretle kabul etmediklerini,

yine davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla işbu davanın açılmasına sebebiyet vermeleri sebebiyle davada oluşan yargılama gideri ve vekalet ücretinden sorumluluklarının olmadığını, takibin devamına karar verilmesini talep ettiklerini, davacı yanın haksız, mesnetsiz, sırf zaman kazanmak için açılan kötüniyetli davasının reddi gerektiğini, birleştirme istemlerinin kabulü ile davacının açmış olduğu haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın esastan reddi ile haklı takibinin devamına, kötüniyeti açıkça ortada olan davacı aleyhine alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine,

davacı yanın alacağın %10’u oranında para cezasına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiş ve savunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE & NETİCE VE KANAAT

Mahkememizce deliller toplanmış, Güzelbahçe Noteri tarafından 01/06/2023 tarih ve ... yevmiye numarası ile düzenlenen taşınır rehin kaydırma tescili aslı, Bornova ... Noteri tarafından 08/02/2022 tarih ve ... yevmiye numarası ile düzenlenen vekaletname aslı, Bornova ... Noteri tarafından 08/02/2022 tarih ve ... yevmiye numarası ile düzenlenen vekaletname aslı, Bornova ... Noteri tarafından 15/11/2022 tarih ve ... yevmiye numarası ile düzenlenen vekaletname aslı, Bornova ...

Noteri tarafından 14/03/2024 tarih ve ... yevmiye numaralı şirket karar örneği, 13/03/2024 tsrih ve ... yevmiye numaralı şirket karar örnekleri, ... Bankasının 10/05/2024 tarihli yazısı ekindeki 26/12/2023 tarihli beyan formu aslı, ...bank'ın 08/05/2024 tarihli yazısı ekindeki bila tarihli temel bankacılık bilgi formu aslı, İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası celbedilmiş, bilirkişi raporu alınmıştır.

Dava; İzmir ... İcra Müdürlüğü’nün ... E. Sayılı dosyada takibe konu çekteki imzanın ve borç yönünden borçlu olup olmadığının tespiti talepli menfi tespit istemine ilişkindir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde taraflar arasındaki uyuşmazlığın İzmir ... İcra Müdürlüğü’nün ... E. Sayılı dosyada alacağın varlığı ve miktarı, karşılıklı kötü niyet tazminatı talep şartları oluşup oluşmadığı; davanın menfi tespit olması ciheti ile müstenidat kıymetli evrak 05.04.2024 tarihli ... seri no lu ekdeki imza aidiyeti ve bundan hareketle imzanın davacı şirket yetkilisinden sadır olup olmadığı hususlarının tespiti noktalarında toplandığı,

Somut olayda; davalı ... A.Ş tarafından davacı firma hakkında 65.730,00 TL Asıl Alacak, 1.342,76 TL İşlemiş Faiz, 197,19 TL Komisyon, 6.573,00 TL Çek tazminatı olmak üzere toplam 73.842,95 TL Alacak tahsili için İzmir ... İcra Dairesi ... E. sayılı dosyası ile takip başlatıldığı, davacı tarafın davalı alacaklıya ...bank ... Şubesine ait 05.04.2024 tarihli ... Seri Nolu 75.000 bedelli çekinin geçersizliği sebebiyle çekten kaynaklı davalı/hamile borçlu olmadığının tespiti talep edilmiş olup,

Davaya konu ...bank ... Şubesine ait ... çek nolu, sağ üst köşesinde keşide yeri İzmir ve keşide tarihi 05/04/2024 olan çek üzerinde bulunan davacı adına atılmış keşideci imzasının, davacı ...'ın elinden çıkıp çıkmadığı hususunun tespit edilmek üzere Grafoloji (El Yazısı - İmza ve Sahtecilik) bilirkişisinden alınan raporda, inceleme konusu belge olan ...bank ... Şubesine ait ... çek nolu, sağ üst köşesinde keşide yeri ... ve keşide tarihi 05/04/2024 olan, çek karşılığında ...

A. Ş.'e, yazı ve rakamla #75.000#TL. ödenmesini belirten ... Şti. adına imzalanmış çek aslı üzerindeki keşideci imzası üzerinde ve ...'ın örnek imzalarını ihtiva eden "Güzelbahçe Noteri tarafından 01/06/2023 tarih ve ... yevmiye numarası ile düzenlenen taşınır rehin kaydırma tescili aslı üzerinde bulunan ... adına atılı imza, Bornova ...

Noteri tarafından 08/02/2022 tarih ve ... yevmiye numarası ile düzenlenen vekaletname aslı üzerinde bulunan Abdurrahman ... adına atılı imza, Bornova ... Noteri tarafından 08/02/2022 tarih ve ... yevmiye numarası ile düzenlenen vekaletname aslı üzerinde bulunan ... ... adına atılı imza, Bornova ... Noteri tarafından 15/11/2022 tarih ve ... yevmiye numarası ile düzenlenen vekaletname aslı üzerinde bulunan Abdurrahman ... adına atılı imzalar, Bornova ...

Noteri tarafından 14/03/2024 tarih ve ... yevmiye numaralı şirket karar örneği, 13/03/2024 tsrih ve ... yevmiye numaralı şirket karar örneklerinin kasaya alındığına dair ... ... adına atılı imza, ...

Bankasının 10/05/2024 tarihli yazısı ekindeki 26/12/2023 tarihli beyan formu aslı üzerindeki ... adına atılı imza, ...bank'ın 08/05/2024 tarihli yazısı ekindeki bila tarihli temel bankacılık bilgi formu aslı üzerindeki ... adına atılı imza üzerinde büyüteç, tarayıcı, stereo binoküler mikroskop, çeşitli ışık kaynakları, diğer optik araç ve gereçler yardımıyla Grafolojik ve Grafometrik gerekli incelemeler yapılmış, tespit olunan bulgulara göre inceleme konusu ...bank ...

Şubesine ait ... çek nolu, sağ üst köşesinde keşide yeri ... ve keşide tarihi 05/04/2024 olan, çek karşılığında ... A. Ş.'e, yazı ve rakamla #75.000#TL. ödenmesini belirten ... Şti. Adına imzalanmış çek aslı üzerindeki keşideci imzasının ...'ın eli ürünü olmadığının tespitinin yapıldığı,

Yine tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesinde ise davacı ticari defterlerinin TTK hükümlerine uygun olarak tutulduğunun, davalı tarafın takip konusu yaptığı 05.04.2024 tarihli ... seri numaralı çekin davacı ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı tespit edildiği,

Mahkememizce bilirkişi raporu denetime ve hükme esas almaya elverişli mahiyette görülmekle bilirkişi raporlarına itibar edilerek davanın kabulüne İzmir ... İcra Dairesi'nin ... E. Sayılı icra takibinde, davacının borçlu olmadığının tespitine,

İİK 72/5 hükmü 1. Cümle mucibince-Dava borçlu lehine hükme bağlanırsa derhal takip durur.– hükmüne istinaden sair işleme mahal olmaksızın takibin davacı yönünden hükümsüz kalarak durmuş olduğunun tespitine, davalı tarafından yapılan takibin haksız ve alacağın likit olduğu, (bilhassa davalının hamil sıfatında olması ve TTK kaynaklı mutlak def’i halinde de imzaların istiklali prensibinin yanısıra kötüniyetin mevcudiyetinin şart olması münasebeti ile, ) Davacı tarafından açılan davanın haksız ve alacağın likit olduğu, (mevcut deliller itibari ile,) kabul edilemeyeceğinden ayrı ayrı taraflar lehine-aleyhine %20 kötü niyet tazminatı takdirine mahal bulunmadığına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Mesarif-i muhakemeye mütedair mahkemece yapılan değerlendirmede;

Davalının hamil sıfatında olması ve TTK kaynaklı mutlak def’i halinde de imzaların istiklali prensibinin yanısıra kötüniyetin mevcudiyetinin şart olması zaruri olmakla mevcut delil durumu itibari ile davanın açılmasına sebebiyet vermediği cihetle yargılama giderlerinden davalının sorumlu olmamasına, davacıda bırakılmasına aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... e-imzalı Hakim ... e-imzalı